Paylaşım

Kıdem Tazminatı Nedir? Nasıl Hesaplanır? Hakkında Bilinmesi Gerekenler


 

Son günlerin en önemli konularından biri olan kıdem tazminatında son noktaya gelindi. İşçilerin birçoğu yeni sisteme karşı çıkarken, insanların kafasında kıdem tazminatının nasıl hesaplandığı ve kimlerin faydalanabileceği soruları oluşmaya başladı. Haberimizin detayları şöyle...

Kıdem tazminatı son günlerde en çok konuşulan ve tartışılan konulardan biri. Vatandaşın çoğunun kıdem tazminatı hakkında en ufak bir bilgisi bile yok. Bilenler de kulaktan duyma, eksik bilgilere sahip. Kıdem Tazminatı Uygulamasının gündemi bu denli işgal etmesinin sebebi ise fonda yeni bir değişikliğe gidilecek olması.

Bir süredir Bakanlar Kurulunda görüşülen en önemli konulardan biri olan kıdem tazminatında artık son noktaya gelindi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Mehmet Müezzinoğlu, kıdem tazminatı düzenlemesinin artık yürürlüğe gireceğini bildirdi. Öte yandan işçiler kıdem tazminatı uygulamasının geri çekilmesi için çalışmalara başladı. Mehmet Müezzinoğlı kıdem tazminati ile ilgili geldikleri aşamayı şu sözlerle özetledi:

Dün İstanbul Tuzla’da, farklı iş kollarından olan birçok işçi, kıdem tazminatlarının fona devredilerek yok edilme kararına karşı çıkmak üzere toplandı. Emek Partisini çağrısı üzerine bir araya gelen insanlar, bu tür etkinliklerin daha çok yapılması, insanlara kıdem tazminatının detaylarının anlatılması ve mücadele etmeleri gerektiklerini söyledi. Peki günlerdir konuşulan ve işçileri bu şekilde ayağa kaldıran kıdem tazminatı nedir? Gelin tüm detaylarıyla öğrenelim.

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, çalışanların herhangi bir nedenle işinden ayrılması halinde, işveren tarafından ödenmek zorunda olan bir tazminat türüdür. 4857 sayılı İş Kanunu gereğince, işçinin çalıştığı yıllar dikkate alınarak tazminat ödemesi gerçekleştirilir. Kıdem tazminatı sayesinde gereksiz işten çıkarılmaların önüne geçilmiş, işçilerin gelirleri ve iş güvenlikleri de güvence altına alınmıştır.

Kıdem Tazminatını Kimler Alabilir?

Öncelikle akılları en çok karıştıran bir konuya açıklık getirelim. Kendi isteğiyle işinden ayrılan birine kıdem tazminatı ödenmez. İşveren tarafından çıkarılması gerekmektedir. Bunun yanında; hırsızlık, gasp, ahlaksızlık, huzur bozan, iyi niyet kurallarına aykırı, kısacası yüz kızartıcı herhangi bir davranışta bulunmaması gerekiyor. Bu gibi durumlarda işveren tarafından işten çıkarılan kişiye kıdem tazminatı ödenmez. Kıdem tazminatı sadece işçiler içindir, memurlar emeklilik ikramiyesi alırlar.

Peki kıdem tazminatını kimler alabilir? Emeklilik yaşı gelmiş, askere gitmek için veya herhangi bir sağlık sorunu nedeniyle işten ayrılan kişiler kıdem tazminatı alabilir. Bunlardan başka, kadın çalışan çalıştığı süre içerisinde evlenir ve evlendikten bir yıl sonra kendi isteğiyle işinden ayrılırsa da kıdem tazminatı alabilir. Kişinin vefat etmesi durumunda kıdem tazminatı yasal varislerine ödenir. Eğer sakatlık durumu söz konusuysa sakatlık maaşı alacağı için yine kıdem tazminatı alma hakkı bulunmaktadır.

Bir diğer bilinmesi gereken önemli nokta ise, çalışanın aynı işyerinde veya aynı kişiye bağlı farklı işyerlerinde, en az 1 yıl boyunca çalışmış olması gerekir. Daha az süre çalışıp da işten çıkarılan kişiye kıdem tazminatı ödenmez.

Tazminat için Zaman Aşımı Süresi Ne Kadardır?

Çalıştığınız işten tazminat almadan çıkarıldıysanız, en az 10 yıl içerisinde işverenden tazminat isteme hakkınız var. Eğer işten çıkış tarihinden itibaren, 10 yıl içerisinde tazminat ödemesi için yasal yollara başvurmazsanız, zaman aşımına uğrar ve tazminat alamazsınız.

İşyerindeki Değişiklikler Kıdem Tazminatını Nasıl Etkiler?

En baştan işçi ve işveren arasındaki ilişki, işin görev tanımı, çalışma koşulları gibi daha birçok şey yasalarla belirlenir. Eğer daha sonra bir değişiklik yapılmasına karar verilirse bu işçiye bildirilir. Çalışan kişi bu değişikliği onaylamak istemezse kıdem tazminatı alma hakkı vardır. İşyerinin kapanması veya iflas durumlarında da işveren çalışanına kıdem tazminatı ödemek zorundadır.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatının ne olduğunu, hangi şartlarda, kimlerin almaya hak kazandığını öğrendikten sonra geliyoruz nasıl hesaplanması gerektiğine. Kıdem tazminatı her 1 yıl için, 1 aylık brüt ücret üzerinden hesaplanır. Yani her bir yıl için, bir aylık ücret alınır ve kaç yıl çalışıldıysa onunla çarpılır. Çalışanın aldığı ikramiyeler, primler, sağlık sigortası, yemek ve yol yardımı gibi tutarlar da tazminata dahil edilir. Şimdi iki örnekle kıdem tazminatının nasıl hesaplandığını açıklayalım.

Örneğin sizin brüt maaşınız 3 bin lira olsun. Aynı iş yerinde 10 yıldır çalışıyorsunuz. Kıdem tazminatınız 3000 TL X 10 yıl = 30.000 lira olacaktır.

Başka bir örnek daha; bu kez maaşı 12 bin lira olan birini ele alalım. 8 yıl çalıştıktan sonra işten çıkarılıyor. Alacağı kıdem tazminatı 12.000 TL X 8 yıl = 96.000 lira olacaktır.

Evet iki tane örnekle tazminatın nasıl hesaplandığını anlattık ama olay bununla bitmiyor ve insanların yanlışa düştüğü en büyük ayrıntı da burada. Kıdem tazminatında her yıl için belirlenen bir tavan uygulaması var. Örneğin 2017 yılı için kıdem tazminatının tavanı 4.426,16 lira olarak belirlendi. Yani maaşınız ne olursa olsun bu rakamın üzerine çıkamıyorsunuz. Şimdi az önce verdiğimiz örnekleri tavan uygulamasını göz önünde bulundurarak yeniden hesaplayalım.

Maaşı 3000 lira olan kişinin kıdem tazminatında herhangi bir değişiklik yok, çünkü o 4,426 liranın altında olduğu için hesaplanan miktardaki tazminatını alabilir. Ancak maaşı 12 bin lira olan kişinin tazminatı 4.426 liradan hesaplanmalıdır. Bu durumda kişinin alacağı tutar 96 bin lira değil 4.426 X 8 = 35.408 lira olacaktır. Yani maaşınız 10 bin de olsa, 8 bin de olsa kıdem tazminatınız 4.426 lira üzerinden hesaplanacaktır.


SIFIR RİSK!
VİOP'ta 100.000 TL Sanal Para ile Dolar ve Altın Alın - Satın!
Ücretsiz Denemek için Tıklayın!




Diğer yorumlar ( 0 )

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunu okuyan bunları da okur