Paylaşım

Che Guevara Kimdir? Hayatı, Kitapları ve Sözleri


 

Devrimci hareketlerin sembolü haline gelen Che Guevara! Bütün dünya tarafından tanınan, 1960 yılında çekilen ünlü fotoğrafı bir ikon haline gelen Che! Bir doktor, devrimci, politikacı ve lider olan Che! Peki, dahası? Aşağıdaki yazıda Ernesto Che Guevara kimdir, hayatı nasıl geçmiştir, ünlü kitapları ve sözleri nelerdir, detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Gerçek adı Ernesto Guevara de la Serna olan Arjantinli Marksist politikacı, Küba gerillaları ile Enternasyonalist gerillaların lideri olan devrimci Che hakkında hepimiz az çok bir şeyler biliyoruz. En azından onun Küba devriminin öncülerinden biri olduğunu ve hayatını eşitsizlikleri ortadan kaldırmak için mücadele etmeye adadığını biliyoruz. Ama ünlü kişiliğin edebiyata, şiire, satranca ya da spora duyduğu ilgiyi bilmiyoruz. Gençlik döneminde hangi edebi kişiliklerden etkilendiği, daha çocuk denecek yaştayken hangi ünlü düşünürlerin kitaplarını okuduğu hakkında öyle aman aman bilgimiz yok. Hastalığı, ailesi, maddi durumu, evlilikleri, çocukları, eğitim hayatı, efsaneleşmiş ünlü sözleri…

Evet, Fidel Castro ile birlikte bugünün Küba’sını kuran Che Guevara gerçekten kimdir, sorusunun cevabını merak ediyorsanız, bu yazıyı okumanızı öneririm. Çünkü 20. yüzyıla damgasını vuran ve bütün özgürlük hareketlerinin simgesi haline gelen Che Guevara ile ilgili merak ettiğiniz ya da devrimci kişilik hakkında daha önce hiç duymadığınız bilgileri aşağıda öğreneceksiniz.

Navigasyon

Che Guevara Kimdir? Kısaca Bilgi

Che Guevara Kimdir? Kısaca BilgiGerçek adı Ernesto Guevara de la Serna olan Arjantinli devrimci, politikacı, gerilla lideri ve doktor olan ünlü kişilik, kısaca Che ya da El Che olarak anılmaktadır. Bu şekilde anılmasının nedeni ise İspanyolcada “hey, dostum, birader” anlamına gelen “che” sözcüğünü çok fazla kullanması olmuştur. (Ona bu takma adı başkalarının mı yoksa kendisinin mi verdiği tam olarak bilinmemektedir.) 14 Haziran 1928’de (bazı kaynaklarda doğum tarihinin 14 Mayıs olduğu söylenmektedir) doğan Che Guevara 39 yıllık ömrüne çokça şey sığdırmış, düşünceleri ve yaptıklarıyla bütün dünyanın tanıdığı bir devrimci niteliğini kazanmıştır.

İspanyol ve İrlanda asıllı burjuva bir ailenin 5 çocuğunun en büyüğü olan Che, Arjantin’in Rosario kentinde dünyaya gelmiştir. Sol eğilimli liberal bir aile olarak tanınan Guevara ailesinin, İspanya iç savaşı sırasında cumhuriyetçileri desteklediği açık ve net olarak bilinmektedir. Ve çoğu kişiye göre Ernesto’nun özgürlükçü ve isyankar yönü ailesinden gelmektedir. Tıp eğitimi aldığı yıllarda arkadaşıyla birlikte çıktığı motosiklet gezisinde, hastalığı, yoksulluğu görmüş ve alt tabaka olarak ifade edilebilecek bölgelerdeki yaşama şahit olmuştur. Bu onun için bir nevi dönüm noktası olmuş, Che’nin tanıklık ettiği yaşantılar onda düzenin bu şekilde devam edemeyeceği düşüncesinin oluşmasını sağlamıştır.

Arkadaşı Alberto Granado ile birlikte çıktığı motosiklet gezisinde Che, sınırları olmayan ve tek bir kültürle bağlanmış birleşik bir İber- Amerika’nın hayalini kurmaya başlamış, bu düşünceleri onun daha sonraki devrimlerinin zeminini oluşturmuştur. Daha sonraki zamanlarda Ernesto Che Guevara’nun devrimci kişiliği ortaya çıkmaya başlamıştır. Evet, kısaca Ernesto Che Guevara kimdir, sorusuna özet olarak bu şekilde cevap verilebilir. Ama siz gelin, pek çok kişinin hayranı olduğu dünyaca ünlü Che Guevara’nın hayatını aşağıda detaylıca inceleyelim.

Che Guevara’nın Hayatı

Che Guevara’nın HayatıErnesto Che Guevara (14 Haziran 1928-9 Ekim 1967) İspanyol ve İrlanda asıllı bir ailenin 5 çocuğunun en büyüğüdür. Soyu (İspanya’nın kuzeyi ile Fransa’nın güneybatısında yaşayan özerk halk) Basklara dayanan Che Guevara’nın atası Patrick Lynch 1715 yılında İrlanda Galway’de doğmuş, ülkesini terk ederek İspanya Bilboa’ya gitmiştir.

Buradan da ileride Che’nin doğum yeri olacak Arjantin’e geçmiştir. Ernesto Guevara’nın büyükbabası Francisco Lynch 1817’de, büyükannesi Ana Lynch ise 1868 yılında doğmuştur. Che’nin 1900 yılında dünyaya gelen ve yüksek mühendis olan babası Ernesto Guevara Lynch ise 27 yaşına geldiğinde Che’nin annesi İrlanda ve İspanya asıllı Celia de la Serna y Llosa ile evlenmiştir. Çiftin ilk çocukları olan Ernesto dışında 2 erkek, 2 kız çocukları daha olmuştur.

Che Guevara Çocukluğu;

Che Guevara ÇocukluğuHenüz 2 yaşındayken ilk astım krizini geçiren Che, hayatı boyunca bu hastalıkla birlikte yaşayacaktır. Ernesto 3 yaşındayken Buenos Aires’e yerleşen aile, burada hastalığı ilerleyen Che’nin sağlık durumu nedeniyle yeniden yer değiştirmiş ve Cordoba’ya taşınmışlar. Zaman içerisinde maddi durumları kötüleşen aile Ernesto’yu eğitim bakanlığına bağlı Dean Funes lisesine yollamıştır.

Okulda İngilizce eğitim yapılırken, Ernesto bir diğer yandan da annesinden Fransızca öğrenmektedir. Che çocukluğu boyunca sayısız astım krizi geçirse de hastalığı onun sporla uğraşmasına engel olamamış, Ernesto iyi bir atlet ve (futbola benzeyen bir takım oyunu) ragbi oyuncusu olmuştur. Hatta ragbiyi o kadar çok sevmiş ki bu sporla uğraştığı dönem içerisinde saldırgan oyun tarzı nedeniyle kudurmuş, kızgın gibi anlamlara gelen “Fuser” takma adıyla anılmıştır.

Che Guevara Gençlik Dönemi;

Che Guevara Gençlik DönemiSporun yanı sıra satranca da ilgi duyan Ernesto Guevara, 12 yaşında babasından öğrendiği oyunla alakalı birçok turnuvaya katılmış. Ergenlik dönemine geldiğinde ise şiire ve edebiyata merak salmış. Pablo Neruda’nın şiirlerine karşı merakı bilinen Che, şiire duyduğu ilgiyi hiç kaybetmemiş ve hayatı boyunca şiir yazmıştır. Arjantinli devrimci; Neruda’nın yanında ünlü Fransız şair Baudelaire’i de okumuş, Fransızca şiirlerden klasik eser yazarları Jules Verne’ye ve Jack London’a varana kadar pek çok ünlü edebiyatçının kitabını okumuştur.

Bunlara ek olarak; okumaya ve araştırmaya meraklı olan Ernesto’nun daha 14 yaşındayken Sigmund Freud ile toplum felsefesi üzerine tezler yazan Bertnard Russell’in kitaplarını okuduğu da bilinmektedir. Çok yönlü bir kişiliği olan Ernesto, ergenliğinin son dönemlerine geldiğinde ise fotoğraf ve arkeoloji ile ilgilenmiştir. Maddi durumları daha da kötüleşen Guevara ailesi 1944 yılında yeniden Buenos Aires’e taşınmış, Che daha sonra burada tıp fakültesine yazılmıştır. 1948 yılında başladığı eğitimine devam ettiği süre içerisinde bir diğer yandan da çalışan Ernesto, Buenos Aires Üniversite’sindeki ilk yıllarında Arjantin’in kuzey ve batı bölgelerini gezmiş, köylerdeki cüzzam ve tropikal hastalıklar üzerine incelemeler yapmıştır.

Che Guevara ve Elinden Düşürmediği Piposu;

Che Guevara ve Elinden Düşürmediği Piposu1951 yılında ise Che hayatının dönüm noktası olacak motosiklet gezisine çıkmıştır. Arkadaşı Alberto Granado ile birlikte Güney Amerika’ya seyahate çıkan Ernesto ve arkadaşı, bu gezi için bir seneliğine eğitimlerine ara vermişlerdir. Çift bu yolculuğa 500 cc.lik 1939 model Norton marka motosikletle çıkmış, iki tekerlekli araçlarına da “Güçlü II” anlamına gelen “La Poderosa II” demişlerdir. Ünlü ismin yolculuğu boyunca yaşadıklarını anlattığı notları (Notas de Viaje), 2004 yılında Diorios de motocicleta adıyla (Motosiklet Günlüğü) beyaz perdeye uyarlanmıştır.

Seyahati sırasında hastalığı, açlığı, güçsüzlüğü gören ve Marksizm’den etkilenen Ernesto, bu eşitsizliğin ortadan kaldırılması için köklü bir değişiklik yapılmasına, yani devrimin şart olduğu yargısına varmış. Ve devrimci kişiliğinin tohumlarının atıldığı bu motosiklet gezisi, Ernesto’nun dünya çapında tanınan bir lider olması için gereken düşünceyi zihnine yerleştirmiştir diyebiliriz. Gezisini tamamlayıp Arjantin’e dönen Che, 1953 yılının Mart ayında eğitimini tamamlamış ve 12 Haziran’da diplomasını almıştır. Ancak Guevara’nın uzman hekimlik yapabilmek için gereken eğitimi alıp almadığı tam olarak bilinmemektedir.

Che Guevara İlk Eşi;

Che Guevara İlk EşiChe Guevara İlk Eşi;Uzman hekim ya da pratisyen olarak bir şekilde diplomasını alan Guevara, cüzzam kolonisinde çalışmak üzere Venezuela’ya doğru yola çıkmış ve bu sırada Peru’ya da uğramış. Peru’da daha önce yayınladığı bir inceleme yüzünden tutuklanan Che, hapisten çıktıktan sonra birkaç gün Ekvator’da kalmış. Ve burada hayatının bir diğer dönüm noktası olacak avukat Ricardo Rojo ile tanışmış. Çünkü Ricardo Rojo onun Fidel Castro ile tanışacağı Guatemala’ya gitmesini sağlayan kişi olarak belirtilmektedir.

Che Guevara; Guatemala’ya yerleşmesinin sebebini halasına yazdığı mektupta gerçek bir devrimci olabilmek için gereken her şeyi yapmak olarak açıklamıştı. Ve Arjantinli devrimcinin hayatını anlatan Che Guevara: Devrimci Bir Hayat isimli kitabın yazarı Jon Lee Anderson’a göre buradaki siyasi bağlantısı Perulu bir sosyalist olan Hilda Gadea idi. Ernesto Guevara; Guatemala’da pek çok Kübalı sürgün ve Fidel Castro’nun kardeşi Raul Castro ile tanışmış, burada kalması tehlikeli bir hal alınca Meksika’ya geçmiştir. 8 Temmuz 1955’te Meksika’da Raul Castro tarafından Fidel Castro ve arkadaşları ile tanıştırılan Ernesto Guevara, burada devrimciler grubundaki yerini almıştır.

Che Guevara İkinci Eşi;

Che Guevara İkinci EşiFulgencio Batista’yı devirmek için kurulan 26 Temmuz Hareketi’ne katılan Guevara’nın grubun doktorluğunu yapmasına karar verilmesine rağmen, o diğer üyelerle birlikte bütün askeri eğitimlere katılmıştır. Bu sırada ilişkileri hala devam eden Hilda Gadea Guatemala’dan dönmüş ve Ernesto’ya hamile olduğu haberini vermiştir. Kısa süre içerisinde (18 Ağustos 1955) evlenen çiftin 1956 yılının Şubat ayında Hilda Beatriz adını verdikleri bir kızları olmuştur.

Ardından 25 Kasım 1956’da Küba Devrimi savaşçılarını taşımak için kullanılan yat Granma’ya binerek, savaşın sonuna kadar devrim için ön safhalarda mücadele vermiştir. Gemi karaya çıkar çıkmaz, Batista’nın askerlerinin saldırısına uğramış ve harekete katılanların yarısı orada ya da yakalandıktan hemen sonra öldürülmüştür. Ve Che Guevara’nın söylediğine göre çatışma anında bir yoldaşın düşürdüğü cephaneyi almak için yere eğilen Ernesto, o an doktor kimliğinden sıyrılarak bir savaşçıya dönüşmüştür.

Hayatta kalan arkadaşlarıyla dağlara kaçan Che, gösterdiği cesareti ve askeri yeteneği ile yoldaşları tarafından bir lider olarak görülmüştür. Bazıları ise acımasızlığı nedeniyle Che’den korkmuştur. Gerilla savaşı sırasında pek çok muhbirin, kaçağın infazını yapan Che, 1958 yılının sonunda devrime damgasını vuran olaylardan biri olan Santa Clara saldırısındaki intihar timini yönetmiştir. Gücünü giderek kaybeden Batista en son generalleri ile Castro arasındaki gizli buluşmaları öğrenmiş ve 1959 yılının ilk günü Dominik Cumhuriyeti’ne kaçmıştır.

Che Guevara Büstü;

Che Guevara BüstüZaferle sonuçlanan devrim sonrasında Binbaşı Che, Havana’nın la Cabana Kalesi’nin komutanlığına getirilmiş, 7 Şubat 1959 yılında ise resmen Küba vatandaşı ilan edilmiştir. Bundan kısa bir süre sonra Hilda Gadea ile boşanmış ve 26 Temmuz Hareketi’nin üyelerinden biri olan Aleida March ile evlenmiştir. Çiftin daha sonra 2 erkek ve 2 kız çocuğu olacaktır. Aynı yılın Ekim ayında Milli Tarım Reformu Enstitüsü’nün başkanı olarak tayin edilen Che, Kasım’da Küba Merkez Bankası başkanı ilan edilmiştir. Parayı kınadığı bilinen Che, üzerlerini takma adı olan “Che” ile imzalamış ve şeker kamışı toplayan bir köylünün resmini bastırmıştır.

Bu dönemde diğer devrimci hareketlere uzaktan destek vermeye devam etmiş ama yapılan bütün hareketler başarısızlıkla sonuçlanmıştır. 1960 yılında La Coubre isimli silah gemisi patlamasında kurbanlara yardım etmiş ve hepimizin bildiği dünyaca ünlü fotoğrafı 100’ü aşkın kişinin hayatını kaybettiği bu patlama sonrasındaki anma töreninde Alberto Korda tarafından çekilmiştir. La Coubre patlamasının bir kaza mı yoksa sabotaj mı olduğu konusundaysa hala net bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak söylentilere göre 76 tonluk cephane taşıyan bu gemi, CIA’de bir ajan olan Batista karşıtı ve Che Guevara rakibi William Alexander Morgan tarafından sabote edilmiştir.

1961 yılında hükümetin kurduğu sanayi bakanlığının başkanı olarak atanan Che Guevara, ülkenin önde gelen isimlerinden biri olmuş ve Küba’da sosyalizmi belirgin hale getirmiştir. Aynı yıl Domuzlar Körfezi İşgali’nde Castro’nun emri ile ülkenin batısındaki bir birliğin başına geçmiş ve burada yüzünden yaralanmıştır. Ancak Che, yaranın kendi silahının ateş alması yüzünden olduğunu söylemiştir. 1962’de Küba Füze Krizi olayında kilit rollerden biri olan Che, 1964 yılında Küba heyeti başkanı olarak Birleşmiş Milletler’e konuşma yapmaya gitmiştir.

Che Guevara Fidel Castro ile Birlikte;

Che Guevara Fidel Castro ile BirlikteBurada ayrıca CBS kanalında yayınlanan Face the Nation isimli programa katılmıştır. Ve bütün dünyanın tanıdığı devrimci bir lider haline gelmiştir. Farklı kişilerle görüşen Che, daha sonra 3 ay sürecek bir geziye çıktı. Cezayir, Gana, Çin gibi ülkeleri dolaşan Che 24 Şubat 1965’de Cezayir’deki konuşmasıyla uluslararası sahnede son kez görünmüş oldu. Ve konuşmasındaki en etkili sözleri; bir ülkenin emperyalizme karşı zafer kazanmasını da yenilmesini de kendi zaferleri ve yenilgileri olarak belirttiği sözleri olmuştu.

14 Mart’ta Küba’ya dönen Che, burada sade bir törenle karşılanmış ve Nisan ayında hem bütün görevlerinden hem de Küba vatandaşlığından ayrılmıştır. Castro’ya bıraktığı veda mektubunda, devrim uğruna savaşmak için gittiğini yazmıştır. 3 Ekim 1965’te Fidel Castro, Che’nin veda mektubunu Küba Halkı’na okumuştur. Ortadan kaybolan Che’nin bu süre içerisinde nerede olduğu bilinmemektedir. Ama konuyla ilgili çeşitli söylentiler vardır.

Bunlardan bir tanesi, Çin Komünist Partisi’ni destekleyen Che’nin SSCB’yi rahatsız ettiği ve Fidel Castro’ya Che yüzünden baskı yapıldığıdır. Diğer bir söylenti ise Fidel Castro’nun Che’nin kendisinden daha popüler olmasından rahatsızlık duyduğu üzerinedir. Che’nin gidişi üzerine pek çok spekülasyon yapılmış çünkü devrimin ikinci önemli isminin özensiz bir mektupla kaçar gibi ortadan kaybolması akıllarda soru işaretlerine neden olmuştur. Nihayetinde Fidel Castro spekülasyonların önüne geçmek için bir açıklama yapmış, konuşmasında Che’nin nerede olduğunu bildiğini ancak bu bilgiyi veremeyeceğini belirtmiştir.

İlginizi Çekebilir: Komünizm Nedir? Komünist Kime Denir? Sosyalizm ile Arasındaki Farklar Nelerdir?

Che Guevara’nın Bolivya’da Yakalanışı ve Ölümü

Che Guevara’nın Bolivya’da Yakalanışı ve ÖlümüGuevara’nın nerede olduğu konusundaki spekülasyonlar 1966 ve 1967’de de devam etmiştir. Daha sonra Bolivya’ya gittiği anlaşılmış, buradaki gerillaların başında olduğu haberi doğrulanmıştır. 1967 yılında gerillaları ile birlikte girdiği ilk çatışma sonrası kampı terk eden Che, eğitim alanında bıraktığı fotoğraflar ile orada bulunduğunu belli etmiştir. Bu bilgi üzerine Bolivya Devlet Başkanı Rene Barrientos, Guevara’nın ölüm emrini vermiştir. Yaklaşık 50 kişiden oluşan gerilla ekibi ile birlikte Bolivya ordusunu birkaç kez bozguna uğratan Che, 8 Ekim 1967’de devriye gezerken yakalanmıştır.

Planları istediği gibi yürümeyen Che, haberleşmeyle ilgili sorunlar yaşamış, Bolivyalı muhaliflerden beklediği desteği alamamış ve Amerika’nın Bolivya’ya destek vermesi ile son darbeyi de yemiştir. Bir muhbirin gerilla kampının yerini Bolivya ordusuna ihbar etmesi üzerine yoldaş Simeon Cuba Sarabia ile Quebrada del Yuro kanyonunda yakalanan Che, yaralandıktan sonra ordunun eline geçmiştir. Yakınlardaki La Higuera isimli bir köyün okuluna götürülen Che ve arkadaşı, ertesi gün öğleden sonra 13.10’da infaz edilmiştir. Bolivya yetkilileri Che’nin infazından 2 gün sonra Guevara’nın Bolivya ordusu ile girmiş olduğu çatışmada vurularak öldürüldüğünü açıklamıştır. Fidel Castro ise 15 Ekim’de Che Guevara’nın öldüğünü kabullenerek Küba’da 3 günlük yas ilan etmiştir.

Che’yi yakalayan birlik, gerilla liderini öldürecek kişiyi aralarında kura çekerek belirlemişlerdir. Ve Arjantinli devrimcinin son sözleri şu şekilde belirtilmektedir: “Buraya beni öldürmeye geldiğini biliyorum. Vur beni korkak, sadece bir adam öldürmüş olacaksın!” Che ile birlikte yakalanan Simeon Cuba Sarabia’nın son sözleri ise “Bu komando Guevara, ona saygı gösterin. Ernesto Che Guevara’nın yanında ölmekten gurur duyuyorum!” İnfaz edildiği anlaşılmasın diye öldürüldükten sonra kafası dışında her yerine defalarca ateş edilen Che, helikopterle Vallegrande’de bir hastaneye götürülmüş ve burada basına göstermek amacıyla cesedinin fotoğrafları çekilmiştir.

İşte o görüntüler Vallegrande İsası (El Cristo de Valle Grande) kavramını doğurmuştur. Çünkü çekilen fotoğraflar İsa’nın çarmıhtan indirilişini andırmaktadır. Çekilen fotoğraflardan sonra teşhis edilememesi için elleri kesilmiş ve açıklanmayan bir yere gömülmüştür. 1997 yılında Vallegrande civarında bir uçak pistinin altında elleri olmayan cesedinden kalan kemikleri bulunmuş, yapılan DNA testi de bulunan kemiklerin Che’ye ait olduğunu doğrulamıştır.

17 Ekim 1997’de Che’den geriye kalanlar, Bolivya harekatında ölen diğer 6 yoldaşıyla birlikte Santa Clara’da özel olarak hazırlanmış anıtmezara gömülmüştür. Ölümü ile birlikte ölümsüzleşen Che için dünyanın pek çok yerinde protestolar yapılmıştır. Che’ye ithafen şarkılar, şiirler, makaleler yazılmış, devrimci son sözlerinde onu vuracak kişiye sadece bir adam öldüreceğini söyleyerek ne kadar haklı olduğunu bütün dünyaya kanıtlamıştır.

Che Guevara Sözleri

Che Guevara Sözleri39 yıllık kısacık ömrüne sayısız şey sığdıran ve pek çok kişi için ölümsüz bir kahraman, bir idol olan Che’nden bu kadar bahsetmişken, ünlü sözlerine değinmemek olmazdı. İşte Che Guevara’nın anlamını hiçbir zaman yitirmeyecek güzel sözleri:

Che'nin Gerçekçi Olalım İmkansızı İsteyelim SözüTüm dünyada bilinen Che sözüdür! Kimilerine göre gerçekçi olmak ile imkansızı istemek arasında büyük bir çelişki olmasına rağmen Che bu sloganıyla hiçbir şeyin imkansız olmadığını vurgulamıştır. Diğer bir ifadeyle; bir slogan haline gelmiş sözüyle Che, gerçekçiliğin hayalperestlik değil düşlerin peşinden koşabilmek olduğunu anlatmıştır.

Che'nin maceraperest olduğunu anlatan sözüİnsanların Che’ye hayalperest demesi üzerine söylediği bir sözdür. Ve rüyasını hiçbir zaman gerçekleştiremeyeceğini söyleyen insanlara verdiği, bugün bile vermeye devam ettiği açık ve net sözüdür.

Che Devrimci Yaşama Devrimci Ölme SözüBu cümlesiyle bir nevi hayatını özetleyen Che, dediğinin arkasında durmuş, devrimci gibi yaşayıp devrimci gibi ölmüştür. Faşistleri, parayı, zenginliği sevmeyen, mala mülke özenmeyen Che, sol görüşlü bir ailenin çocuğu olarak doğmuş ve gerçek bir devrimci gibi hayata veda etmiştir.

Che Devrimci Birliği SözüChe Guevara, sadece Küba için değil bütün devrimciler için mücadele vermiştir. Zaten 1965 yılında Cezayir’de uluslararası sahneye son kez çıktığında da bu görüşü destekleyen şu sözleri söylemiştir: “…Dünyanın hiçbir yerinde meydana gelen olaylara kayıtsız kalamayız. Bir ülkenin emperyalizme karşı zaferi bizim zaferimizdir, aynı şekilde yenilgisi de bizim yenilgimizdir.”

Ernesto Che Boyun Eğmeme SözüVar olan bozuk düzene boyun eğmek yerine, inandığı şey uğruna mücadele etmeyi ve hatta gerekirse ölmeyi tercih ettiğini vurgulamıştır. Che, dizlerinin üzerinde yaşamayı adaletsizliğe, bozuk düzene, eşitsizliğe boyun eğmek anlamında kullanmışken, ayaklarının üzerinde ölmek deyimini ise devrimciliği ve bu uğurda hayatından olsa bile yüce bir amaç için canını vermiş olacağına işaret etmektedir.

Ernesto Che Yılmama SözüKarşılaştığı tüm engellere rağmen, mücadelesinden hiçbir zaman vazgeçmemiştir Che! Hatta ölümünden 2 yıl önce gittiği Kongo’yu bir başarısızlık öyküsü olarak tanımlarken bile yolundan sapmamış, son nefesine kadar inancını koruyarak hayallerinin peşinden gitmiştir.

Ernesto Che Yoldaş SözüDevrimci kişiliğini ön plana çıkartan bir söz daha! Daha çok çıktığı motosiklet gezisinde bozuk düzenin farkına varan Che, haksızlığa boyun eğmeyen, adaletsizliğe karşı duran herkesin onun yoldaşı olduğunu söylemiş, yaşantısıyla da bu sözünü doğrulamıştır.

Che’nin 20. Yüzyıl Sembolü Haline Gelen Fotoğrafı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Che’nin 20. Yüzyıl Sembolü Haline Gelen Fotoğrafı Hakkında Bilinmesi Gerekenler5 Mart 1960’da La Coubre patlamasında hayatını kaybedenler için yapılan anma töreninde Alberto Korda tarafından çekilen Che fotoğrafı (Guerillero Heroico) yüzyılın en çok basılan fotoğrafı olmuştur. Posterlerden, tişörtlere, kupalardan, şapkalara ve içki şişelerine varana kadar pek çok yerde kullanılan ikonik fotoğraf, Alberto Korda’nın izni olmaksızın defalarca kullanılmıştır.

Che’nin fotoğraflarının ticari amaçlarla kullanılmasına daha fazla katlanamayan Korda, 2000 yılında Smirnoff’a dava açmış ve bu konuda Che’nin uğruna öldüğü görüşleri desteklediğini, fotoğrafın onun anısını yaşatmasına saygı duyduğunu, hatta bu durumdan mutlu olduğunu ancak Che’nin alkol gibi ticari nesnelerin reklamını yapmak için kullanılmasına fazlasıyla karşı olduğunu belirtmiştir. Açtığı davayı kazanan Korda’nın kazandığı 50.000 doları “Che de aynısını yapardı.” diyerek Küba Sağlık Sistemi’ne bağışladığını da ayrıca belirtmek isterim.

Tavsiye İçerik: Sosyalizm Nedir? Sosyalist Kime Denir? Komünizm ile Arasındaki Farklar

Ernesto Che Guevara Kitapları

Ernesto Che Guevara KitaplarıEvet, sıra geldi Jean Paul Sartre’nin “mükemmel insan” olarak tanımladığı Che Guevara’nın kitaplarına! Arjantinli ünlü devrimcinin 3 önemli eserinden biz kısaca bahsedeceğiz ama siz Che hakkında daha fazla bilgi almak istiyorsanız, bu kitapları kesinlikle okumalısınız derim.

İşte Che’nin 3 ünlü kitabı hakkında bilinmesi gerekenler:

Motosiklet Günlükleri

Motosiklet GünlükleriÖncelikle bu kitabın Che’nin 23 yaşındayken, 29 yaşında olan biyokimyager arkadaşı Alberto Granado ile birlikte çıktığı yolculuğunda tuttuğu günlüklerden oluştuğunu belirtmeliyim. Tıp eğitimine bir yıl veren ikili, yolculuğa 500 cc.lik 1939 model Norton marka motosikletle çıkmış ve motosiklete “Güçlü II” anlamına gelen “La Poderosa II” adını vermişlerdir.

Amerika’yı keşfetmek amacıyla yollara düşen Che, karşısına çıkan yaşantılar karşısında bu duruma göz yumamayacağına karar vermiş ve düzenin değişmesi gerektiği düşüncesini bütün kalbiyle özümsemiştir. Yoksul ülkeleri dolaşan, hastalığı, sefaleti yakından gören Che bütün bunlardan, özellikle de cüzzamlı hastaların olduğu hastanelerden fazlasıyla etkilenmiş, seyahati sırasında devrimci kişiliği ön plana çıkmaya başlamıştır.

Bir Savaşçının Günlüğü

Bir Savaşçının GünlüğüBir Savaşçının Günlüğü isimli kitap ise ilk kez 2011 yılında Che’nin doğum günü olan 14 Haziran’da Küba’da yayınlanmış. Ve kitap hem Che’nin 4 çocuğunun annesi olan eşi hem de devrim sırasında ön safhalarda mücadele etmiş devrimci yoldaşı olan Aleida March’ın katkıları ile oluşturulmuş. Che Guevara’nın 1956 ile 1959 yılları arasında tuttuğu notlardan derlenen kitapta aynı zamanda ünlü devrimcinin daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış 59 adet fotoğrafına yer verilmiş.

Bunlara ek olarak; Aleida March, Che’nin notları üzerinde hiçbir değişiklik yapılmadığını ve bunu okuyucuların Che’yi olduğu gibi tanıyabilmeleri için yaptıklarını ayrıca belirtmiş. Neticede; Granma’nın 2 Aralık 1956’da kıyıya yanaştığı gün tutulan not ile başlayıp Batisa’nın tamamen devrildiği gün olan 1 Ocak 1959’da tutulmuş son not ile biten kitap, Che hakkında daha çok bilgi sahibi olmak isteyenler için eşsiz bir eser niteliği taşıyor diyebilirim.

Afrika Rüyası

Afrika RüyasıChe’nin mücadele etmek için gittiği Kongo’dan ayrılmak üzere çıktığı yolda Tanganika Gölü’nü son kez geçerken yazdığı şu cümle ile akıllara kazınmıştır kitap: “Yürüdüğüm yol boyunca kendimi hiç bu kadar yalnız hissetmemiştim.” Evet, Afrika Rüyası; Arjantinli devrimcinin Kongo’da mücadele ederek geçirdiği 7 ay boyunca tuttuğu savaş günlüğüdür.

Bir rüyayı gerçekleştirmek, dünyanın diğer yerlerinde de emperyalizme karşı mücadele etmek, Latin Amerika’daki devrimci dalgayı Afrika’ya da yaymak için gittiği Kongo’da yaşadıklarını dile getirmiştir notlarında Che. Ve kendi deyimiyle, Afrika Rüyası başarısızlık öyküsüne dönüşen bir rüya haline gelmiştir.

Che Guevara’nın kaleme aldığı ya da yazılarından derlenerek oluşturulduğu diğer kitaplar ise şunlardır:

1. Savaş Anıları
2. Gerilla Savaşı : Bir Yöntem
3. Gerilla Savaşı
4. Politik Egemenlik ve Ekonomik Bağımsızlık
5. Sosyalist Planlama
6. Latin-Amerika Gençliğine
7. Küba Devriminin İdeolojisini İncelemek için Notlar
8. Latin-Amerika Devriminin Taktik ve Stratejisi
9. Küba Bir İstisna mı, Yoksa Öncü mü?
10. Vietnam’la Dayanışma
11. Tricontinental’e Mesaj: “… İki, Üç Daha Fazla Vietnam
12. Bolivya Günlüğü
13. Küba’da Sosyalizm ve İnsan
14. Tekrar Yollarda
15. Bellekteki Che
16. Gençlik Üzerine Yazılar
17. Devrimci Savaştan Kesitler
18. Gerçekçi Ol İmkansızı İste
19. Küresel Adalet
20. Devrimci Savaştan Kesitler

Che Öldürüldüğünde Çantasından Çıkan Kitaplar

Che Öldürüldüğünde Çantasından Çıkan KitaplarChe öldürüldüğünde sırt çantasından Atatürk’ün Nutuk kitabının çıktığını duymuş olabilirsiniz. Ancak bu söylentinin doğru olduğuna dair hiçbir belge bulunmamaktadır. Zaten küçük bir araştırma yaptığınızda, Che’nin sırt çantasından çıkan şeyler arasında Nutuk olduğuna dair elle tutulur hiçbir şey olmadığını siz de göreceksiniz. Hatta bu konu üzerine yazılan pek çok kaynakta, Che ve Nutuk hikayesinin bir şehir efsanesi olduğu söylenmekte ve husus epey eleştirilmektedir.

9 Ekim 1967’de öldürülen Che’nin sırtından çıkan kitaplar konusundaki en güvenilir bilgiye gelince ise bunun Bolivyalı gazeteci-tarihçi Carlos Soria Galvarro’nun söyledikleri olduğunu görüyoruz. Che’nin Bolivya’da geçirdiği yılları araştırarak, bunun üzerine 7 cilt kitap yazan Carlos Soria Galvarro devrimcinin çantasından 5 tane kitap çıktığını belirtmiş. Bunlar;

  • Marx: Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı;
  • S. R. Vigosky: Güncel Kapitalizm Teorileri Üzerine Makaleler;
  • H. B. Philips: Analitik Geometri;
  • Paul Carrell: Geliyorlar;
  • Luis Peñaloza: Bolivya Ekonomi Tarihi Kitabı; olarak belirtilmektedir.

Carlos Sorio Galvarro bu bilgilerin yanı sıra Che’nin çantasından 5 sayfalık bir kitap listesi çıktığını da belirtmiş. Devrimcinin kitap listesinde Lenin’den Trotsky’ye Hegel’den Stalin’e Dostoyevski’den Engels’e varana kadar pek çok ünlü isme yer verilmiş. Ayrıca Galvarro’nun öne sürdüğü listede Mustafa Kemal’in değil ama Nazım Hikmet’in Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim isimli kitabı da bulunuyormuş.

Edindiğimiz bilgiler neticesinde sizlere Che Guevara kimdir, nasıl bir hayat sürmüştür, anlatmaya çalıştık. Ve bu yazıyı Kübalı sanatçı Carlos Puebla’nın 1965 yılında Che’nin veda mektubundan sonra ünlü devrimci için yazdığı şarkı Hasta Siempre ile sonlandırmak istiyorum. Türkçe “sonsuza kadar” anlamına gelen şarkının Fransız oyuncu ve şarkıcı Nathalie Cardone yorumu şimdi sizlerle:




Yorumları Görmek İçin Tıklayın

Diğer yorumlar ( 0 )

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir