Vadeli İşlem Nedir? Neden ve Nasıl Yapılır?


66 paylaşım
  Tuğba Nur Doğan

Kur riskinden ve yapılan spekülasyondan korunmak için yatırımcıların tercih ettikleri güvence teminatı taşıyan yatırımlara vadeli işlem denir. Bu işlemler finans piyasaları aracılığıyla gerçekleştirilir. Böylece ileri tarihte ödemesi ve teslimatı yapılacak olan aracı bugünden alıp satma yetkisine sahip olunur. Türev piyasalar vasıtasıyla alım – satım işlemlerinizi kolayca yapabilirsiniz. Spot piyasalarda işlemler anlık fiyatlar üzerinden yapıldığı için vadeli olarak yatırım yapmak çok fazla tercih edilmemektedir. Bu yüzden yatırımlarınızı vadeli olarak yürütmek istiyorsanız, Borsa İstanbul’un uzantısı olan Vadeli işlem ve Opsiyon borsasını (VİOP) tercih edebilirsiniz. Böylece işlemlerinizi uzun solukta yürüterek yüksek kazanç elde edebilirsiniz.

İNTERNETTEN 5/24 YATIRIM YAPMA FIRSATI!
BİLGİ ALMAK İÇİN TIKLAYIN.

Herkes para kazanmak istiyor olsa da yüksek risk altında yatırım yapmak istemez. Bu nedenle de riskleri yönetebilmek için genellikle işlemlerin süreleri uzatılır. Özellikle bu durum borsa piyasası için geçerlidir. Çünkü biliyorsunuz ki borsada kısa vadede yapılan yatırımlar yüksek risk içerir. Ama forex için aynı durum söz konusu değildir. Forex yatırımı nedir, nasıl yapılır öğrenmek için bu yazıyı okumalısınız. Bunun nedeni piyasanın günlük işlem hacminin 6 trilyon dolar gibi oldukça yüksek rakama karşılık gelmesidir. Bu sayede yatırım araçlarının fiyatlarında yaşanan anlık değişmeler, piyasanın avantajlı işlem özellikleri ile günlük kazanca dönüştürülür. Forex, borsa kadar riskli değildir. Ayrıca limitlendirilen emirler ile riskler minimum seviyededir.

Vadeli işlemlerde yatırımlar belli bir süreyi kapsasa da sözleşmelerin getirdiği yükümlülükler sayesinde anlık fiyatlarından satış yapabilirsiniz. Sözleşmenizin değer artışı yaşadığı zamanlarda elinizden çıkarmalısınız. Çünkü piyasalarda alım – satım arası farktan kazanç sağlanır. Sözleşmenin değerinin düşmesi zarar edilmesi anlamına gelir. Bu nedenle yatırım yapmadan önce iyi bir piyasa takibi yaparak ileride ki değeri ne yönde gelişecek belirlemelisiniz.

Şimdi; vadeli işlem nedir, neden ve nasıl yapılır gelin hep birlikte başlıklar altında inceleyelim:

Vadeli İşlem Nedir?

Vadeli İşlem Nedir?Vadeli işlemler günümüzde sözleşmeler aracılığıyla yapılmaktadır. Sözleşmelerde tarih aralığı bellidir ve yatırıma konu olan araçların miktarı, cinsi, kalitesi, büyüklüğü standarttır. Sadece forward sözleşmeler standart değildir. Alıcı ve satıcı sözleşmenin üzerinde değişiklik yapabilmektedir. Dövizler, emtialar, hisse senetleri ve borsa endeksleri vadeli olarak alınıp satılabilmektedir. Özellikle yatırımcılar buğday ve pamuk yatırım işlemlerini fiziki olmayan şekillerde VİOP üzerinden gerçekleştirmektedir. Pamuk yatırımı ve buğday yatırımı ülkemiz yatırımcıları öncelikli sırada yer alır.

Futures, opsiyon ve forward türev sözleşmeleri aracılığıyla vadeli işlem yapılır. Futuresin türkçe karşılığı vadeli işlemdir ve yatırımcılar arasında en çok kullanılan sözleşmedir. Opsiyon gibi standart büyüklüğe sahiptir. Forwardda böyle bir durum söz konusu değildir. Sözleşmenin içerisinde yer alan maddeler değiştirilebilir, ek olarak madde eklenebilir. Bu daha çok profesyonel yatırımcıların birbirleri ile yaptıkları işlemlerdir diyebiliriz. İstediğiniz herhangi bir sözleşme aracılığıyla türev araçları alıp satarak aradaki farktan kazanç sağlayabilirsiniz.

Vadeli işlemler genellikle Amerikan doları para birimi cinsinden yapılıyor olsa da yatırımlarınızı Türk lirası karşılığında da yapabilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken konu faiz oranlarıdır. Çünkü faiz oranlarının artması veya azalması yatırım araçlarının fiyatlarına doğrudan etkilemektedir. Faiz artışları hisse senedi ve döviz fiyatlarını olumlu yönde etkilerken, emtialara etkisi zıt yönde olmaktadır. Bu nedenle yatırım yapacağınız sıralarda piyasaları takip ederek, merkez bankalarının uygulamış oldukları politikalardan haberdar olmalısınız. Böylelikle hangi araca yatırım yapacağınızı kolaylıkla belirleyebilir, sonucundan beklentilerinizi karşılayabilirsiniz.

Vadeli İşlem Neden Yapılır?

Vadeli İşlem Neden Yapılır?Vadeli işlemler kesinlikle kendini riskten korumak ve risk altında olmadan birikimlerini değerlendirmek isteyen kişilerin tercih ettiği yatırım türüdür. Çünkü fiyatların sürekli olarak belirsiz bir şekilde değişmesi çoğu zaman kontrol edilebilir değildir. Bu nedenle standart sözleşmeler aracılığıyla yapılan işlemlerde alım –satım miktarı ve diğer unsurlar belli olduğu için herhangi bir riskle karşılaşılmamaktadır. Böylece fiyatlar anlık olarak değişse de vadeli işlemlere etki etmemektedir. Bu da yatırımcılar için avantajlı bir durumdur. Bu sayede spekülasyon ve arbitraj riskinden de korunarak yatırım işlemleri bilinçli bir şekilde gerçekleştirilir.

Şimdi, bu üç unsur hakkında bilgi vermek istiyorum:

Riskten Korunmak (Hedging) için Yapılan Vadeli İşlemler

Riskten Korunmak (Hedging) için Yapılan Vadeli İşlemlerBiliyorsunuz ki yatırım araçlarının fiyatlarını pek çok etken etkilese de özellikle sürekli açılıp kapanan pozisyonlar sonucunda fiyatlarda artış veya azalış yaşanır. Bu nedenle hangi zamanlarda işlem yapacağınızı belirleyebilmek için iyi bir tecrübeye ihtiyacınız vardır. Çünkü fiyatlara etki eden değişkenler farklıdır ve her bir aracın değerini ayrı yönde etkilerler. Bu yüzden fiyat dalgalanmalarından etkilenmemek için vadeli işlemler yapılır.

Spekülasyondan Korunmak için Yapılan Vadeli İşlemler

Spekülasyondan Korunmak için Yapılan Vadeli İşlemlerBorsa denildiği zaman akla ilk olarak spekülatörler gelir. Çünkü yaymış oldukları asılsız söylentilerle acemi yatırımcıların yanlış yapmasına sebep olurken, piyasanın eğilim yönünü tersine çevirirler. Spekülatörler büyük risk alan ve işlemlerini kısa vadede gerçekleştiren kişilerdir. İyi bir piyasa bilgisine ve analiz gücüne sahiptirler. Bu nedenle borsayı bilmeyen kişileri tabiri caizse yem olarak kullanarak ileride değerinde artış yaşanacak araçlara düşük fiyatta yatırım yaparak yüksek kazanç elde ederler. Likiditeyi arttırırlar ve piyasanın işlem hacminin yükselmesini sağlarlar. Bu sayede yatırım araçlarının fiyat hareketlerin aşırı dalgalanmalar görülür. Bu nedenden dolayı çoğu kişi vadeli işlem yapmayı tercih eder.

Arbitrajdan (Kur Riski) Korunmak için Yapılan Vadeli İşlemler

Arbitrajdan (Kur Riski) Korunmak için Yapılan Vadeli İşlemlerÖzellikle döviz işlemlerinde görülen bir risk olmasına rağmen diğer yatırım araçlarında da arbitraj söz konusudur. Kur riski olarak bilinen arbitrajın diğer bir ifade ile tanımı, yatırım yapılmadan elde edilen kazançtır. Şöyle düşünebilirsiniz; elinizde bir miktar döviz var ve bu dövizin değeri artması biliyorsunuz ki kazanç, azalması da kayıp anlamına gelir. Bu da kurların yönüne göre belli olur. Bu nedenle vadeli işlemlerde direkt olarak alım – satımın yapılacağı miktar belirlendiği için böyle bir riskle karşılaşılmaz. Vade sonunu beklemediğinizde böyle bir riskle karşılaşılması söz konusudur.

Vadeli İşlem Nasıl Yapılır?

Vadeli İşlem Nasıl Yapılır?Vadeli işlem yapabilmeniz için öncelikle yatırım hesabı açtırmanız gerekiyor. Bu hesabı açtıracağınız aracı kurum, VOİP işlemlerini yürütebilir yeterlilik yetki belgesine sahip olmalıdır. Çünkü vadeli işlem sözleşmelerine direkt kendiniz değil, aracı kurumları vasıtasıyla dolaylı yoldan yatırım yapabilirsiniz. Bunun nedeni SPK’nın getirmiş olduğu düzenlemeler ve denetlemelerdir. Vadeli işlem ve opsiyon borsalarında örneğin hisse senetlerine türev sözleşmeler aracılığıyla yatırım yaparken, spot piyasalarda anlık değerler üzerinden verilen emirler doğrultusunda alım – satım yapılır.

İşlemlerinizi hangi tarih aralıklarında, ne kadar teminat miktarı ile hangi yatırım aracına veya araçlarına yapmak istediğinizi aracı kurumunuza yazılı veya sözlü bir şekilde iletmelisiniz. Genellikle işlemler online platformlar aracılığıyla yapıldığı için sizin platform üzerinden vermiş olduğunuz emirler direkt aracı kurumun sistemine düşer. Böylece yetkili kişi emrinizi borsaya uygun bir şekilde, kurallarını dikkate alarak düzenleyerek piyasanın sistemine işler. Böylelikle arz ve talebin birbirini karşılaması halinde alım ve satım işlemlerinizi kolaylıkla gerçekleştirebilirsiniz.

Vadeli işlem ve opsiyon piyasası dışında dünya borsaları aracılığıyla da vadeli işlem yapabilirsiniz. Chicago Board of Trade, New York Stock Exchange, Tokyo Commodity Exchange, Hong Kong Futures Exchange borsaları örnek olarak gösterilebilir. Özellikle portföyünüzde hangi ürünlere yer vermek istiyorsanız, seçiminizi ona göre yapmalısınız. Hisse senetleri için New York Borsası tercih edilirken, emtialar için de Tokyo Borsası aracılığıyla işlem yapılmaktadır. Bu yüzden öncelikle beklentinizi karşılayacak araçta karar kılmalısınız. Ardından birikimlerinizi hangi borsa üzerinden değerlendireceğinizi belirlemelisiniz. Bu kapsamda her borsanın kuralları ve standartları farklı olduğu için o borsa hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olmalısınız. Böylece işlemlerinizi daha bilinçli olarak gerçekleştirebilirsiniz.

Sonuç olarak, vadeli işlemler çoğu yatırımcı için ayrı bir yere sahiptir. Çünkü spot piyasalara göre daha az risk içerir. Bu nedenle de birikimlerin değerlendirilmesi için birincil tercih sebebini oluşturur. Gerek hedge, gerek arbitraj, gerekse spekülatif amaçlı işlemler yapılır. Bu işlemler türev sözleşmeler vasıtasıyla standart büyüklükte alınıp satılır. Bunun için vadeli yatırım hesabı açtırmalısınız ve aracı kurumu seçimi yapmalısınız. Böylece yatırımlarınızı iyi bir strateji ile gerçekleştirerek, kar getirecek zamanlarda işlemlerinizi yaparak hedeflerinize ulaşabilir; birikimlerinizi devasa büyüklüğe eriştirebilirsiniz.

Ücretsiz eğitim almak ve demo hesap indirmek için tıklayın.

Habere Kim Ne Dedi?

0       0

Yorumları görmek için ;

Giriş yap!



Facebook'ta Paratic :

Benzer yazılar