Çek Nedir? Nasıl ve Nelere Dikkat Edilerek Kullanılır?


71 paylaşım
  Nermin Ünalan

Ticari hayatın içerisinde olanlar çek kavramını çok iyi bilirler. Ama illa çekin ne olduğunu bilmek için ticaretle uğraşmanıza gerek yoktur. Çünkü çoğu insan az çok çek hakkında bilgilere sahiptir. Fakat her ne kadar basit bir ödeme yöntemi gibi görünse de aslında çekin tam ve doğru bilinmesi çok önemlidir. Çünkü eğer çek hakkında gerekli bilgileri bilmezseniz, ticari hayatınızda sorunlar yaşayabilir; hatta biraz daha ileri gidecek olursak kariyerinizi bitirebilirsiniz! Üzgünüm ama bu konuda oldukça ciddiyim…

Çek kullanımını bilmek ve dikkat edeceğiniz noktaları göz önünde bulundurmak, size daha başarılı bir ticari hayat sunar. Hele de ilk defa çek kullanacak kişilerin bu konuda araştırmalarını tam olarak yapması ve herhangi bir hata oluşumunun önüne geçmesi gereklidir. Böylelikle ticari hayatında her zaman başarılı olur ve çevresine güven verir. Bu kadar önemli olan çek konusunda detaya inelim. Yani çek nedir, nasıl kullanılır ve nelere dikkat edilir inceleyelim.

Çek Nedir?

Çek Nedir?Ödeme yöntemlerinden biri olan çek aynı zamanda kıymetli evraklar arasında yer alır. Para yerine geçer ve her yerde hukuki geçerliliği vardır. Bu yüzden ticaretteki yeri ve önemi büyüktür. Çek; Türk Ticaret Kanunu’na belirtilmiş gerekliliklere göre düzenlenen, bir bankaya hitap edilerek yazılan ve ödeme araçlarından biri olan kıymetli evraktır. Eğer kıymetli evrakın çek olarak kabul edilmesi gerekiyorsa, üzerinde mutlaka ‘çek’ ibaresinin olması gereklidir. Böylelikle çek olarak kabul edilir ve ticarette kullanılır.

Çek hazrılanırken üç taraf bulunur. Bunlar keşideci, muhatap ve hamildir. Keşideci; çeki düzenleyen kişiye denir. Yani çeki veren ve parayı ödeyecek olan kişidir. Muhatap; çekin ödenmesi için kullanılan kurum yani bankadır. Hamil ise düzenlenmiş çeki elinde bulunduran kişidir. Yani ödemenin yapılacağı kişi, alacaklı taraftır. Ayrıca çek kullanılırken önemli olan bazı terimler de vardır. Bu terimlerin bilinmesi de ayrıca önemlidir. En başında da keşide etmek gelir. Keşide; çekin keşideci tarafından düzenlenerek hamiline verilmesi durumudur.

Önemli olan terimlerden biri de cirodur. Ciro; çekin başka kişiye devredilmesi anlamına gelir. Yani alacaklı kişinin değişmesi olarak da söyleyebiliriz. Ciro yapan tarafa ise ciranta denir. Ciro da kendi arasında 2’ye ayrılır. Bu ayrım ise çekin üzerinde belirtilen kavramlardan kaynaklanır. Yani ciro yaparken eğer isim belirtilmiş ve ödeyiniz yazılmışsa, tam cirodur. Fakat isim belirtilmemiş sadece ‘emrine ödeyiniz’ ifadesi yer alıyorsa da beyaz cirodur. İşte bunlar sayesinde çekin değişim değerini görebiliriz.

Çek Nasıl Kullanılır?

Çek Nasıl Kullanılır?Çek ülkemizde genelde vadeli alışverişlerde kullanılır. Zaten günlük yazılsa dahi çekin tahsilatını yapmanız en az 2 – 3 gün sürebilir. Üstelik takas durumuna düşerse biraz daha uzayabilmektedir. Takas çeki demek çekin sahibi olan bankanın dışında bir bankadan tahsil etmek demektir. Örneğin, çek yaprağı A bankasına ait ve borçlunun hesabı A bankasında. Size verilen çekin tahsil olması için siz B bankasına yolladınız. Bu durumda çekiniz takasa girmiş olur. Takasta bulunan çekler de tahsilat süresini biraz daha uzatabilir.

Çekin işleyiş süreci ise şu şekildedir; yapılan alışveriş sonucunda düzenlenen çek, öncelikle bankaya gönderilir. Bankada vade sürelerine göre düzenlenir ve çekin vade günü geldiğinde sorgulanmaya başlanır. Borçlu kişinin hesabı sorgulamaya girdiğinde eğer hesabı müsait ise ödeme yapılır ve alacaklının hesabına geçirilir. Eğer müsait değilse genelde bankalarda saat 16:30’a kadar sorgulama devam eder. Bu saat sonunda hesap yine müsait duruma gelmez ise çek yazılır, yani karşılıksız çıkmış demektir. Çekin karşılıksız çıkması borçlu tarafından hiç iyi bir durum değildir ve giriş bölümünde bahsetmiş olduğum ticari itibarınızı ciddi oranda sarsar.

Çeki elinde bulunduran hamil taraf ise farklı yöntemlerle bu kıymetli evrakı değerlendirebilir. Çek her daim bir risktir. Ödenmesinin bir garantisi yoktur. Riskleri azaltmak için de çeşitli yöntemler vardır. Bunlar ise çekin kırdırılması, bozdurulması ve faktoringe konu edilmesidir. Yani bu işlemlerde çekin bedelini vadesinden önce tahsil edersiniz ve çekleri firmalara veririsiniz. Bunun için faktoring şirketlerine başvurursunuz. Faktoring nedir, fonksiyonları ve türleri nelerdir hakkında detaylı bilgi almak için tıklayın. Aynı şekilde parasal ihtiyacınız olabilir. Bu durumda da kırdırma ya da bozdurma yapan firmalar mevcuttur. Bunlara başvurarak anlık ihtiyaçlarınızı giderebilirsiniz.

Çek Kullanılırken Nelere Dikkat Edilir?

Çek Kullanılırken Nelere Dikkat Edilir?Öncelikle çek ile ödemeler ya da mal – hizmet satışı yapıyorsanız, dikkat etmeniz gereken önemli noktalar vardır. Bunların başında çekin düzenlenirken şekil ve şartlara uygun olmasıdır. Yani bilgilerin eksiksiz olması; tarih, yer, hesap bilgileri, imza gibi durumların olması önemlidir. Çek düzenlerken bunlara dikkat etmeniz gereklidir. Düzenledikten sonra da çekin vadesinde üzerinde bulunan tutarın hesaplarda bulunması da önemlidir. Çünkü bu durumda çekiniz ‘karşılıksız çıkar’ ve sıkıntılı süreçler başlayabilir. Yazılan çekler ise ticari hayatınız boyunca sürekli karşınıza çıkar. İşte bu yüzden itibarınız zedelenir.

Çekin alacaklı tarafında ise dikkat edilmesi gereken durumlardan öncelikli olanı, alırken bilgilerin kontrol edilmesidir. Eksik bir bilgi var mı, vade ve tutar kontrolü yapmanız gereklidir. Daha sonra çek yaprağının hangi bankaya ait olduğuna bakılarak, sizin o bankada hesabınız varsa çeki o bankaya tahsile göndermeniz daha doğrudur. Takasa yani başka bankaya giden çekin hesaba geçmesi biraz daha uzun sürer. Bu tamamen size kalmıştır. Bunun dışında çekin vade süresini kontrol etmeniz ve takip etmeniz gereklidir. Eğer çek yazılırsa, 10 gün içerisinde gecikme faizi ile birlikte düzelttirilebilmektedir. Yani çek sahibi böyle bir istekte bulunabilir. 10 günü aşan çekler için de hukuksal süreç başlar.

Sonuç olarak, çek kullanmak ticarette birçok kolaylığı sağlayabilir. Vadeli alımlar yapılabilir, günlük ödeme faaliyetlerinden kurtarır, karşılıklı güven ilişkilerini oluşturma şeklinde yararları vardır. Eğer çek kullanımı usulüne uygun yapılırsa, ticaret yapmak daha fazla kolaylaşır. Bu yüzden yukarıda sıraladığım durumlara dikkat etmeniz ve çekle alışverişlerinizi ona göre yapmanız gereklidir.

Habere Kim Ne Dedi?

0       0

Yorumları görmek için ;

Giriş yap!



Facebook'ta Paratic :

Benzer yazılar