OHAL Nedir? Neleri Kapsar? Ekonomiyi Nasıl Etkiler?


99 paylaşım
  Doğukan Beykoz

Dün akşam Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaptığı açıklamalar sonrasında, hepimizin aklında ‘OHAL nedir, neleri kapsar ve ekonomiyi nasıl etkiler?’ gibi sorular yankılanmaya başladı. Bu yazımızda merak ettiğiniz soruların cevaplarını bulmaya çalışacağız.

Öncelikle Türkiye’nin OHAL sürecine nasıl geldiğini hatırlamakta fayda olduğunu düşünüyorum. Hatırlanacağı üzere geçen Cuma günü TSK içerisinde yuvalanan FETÖ mensuplarının faaliyete geçmesiyle birlikte darbe girişimi gerçekleşmişti. Birçok sayıda vatandaşın hayatını kaybettiği girişim, yaklaşık 4,5 saat sürmüş ve Cumhurbaşkanının talimatıyla sokaklara dökülen yurttaşlar tarafından püskürtülmüştü. Yaşanan bu gelişmelerin ardından yeni haftada hükümet yetkilileri, devletin en önemli kurumları içerisinde kendine yer edinmeyi başaran FETÖ mensuplarına yöneliki tasfiye sürecini hızlandırma kararı aldı. Her geçen gün hızla devam eden operasyonlarını takip etmekte bile zorlanır olduk.

Geçen gün Ankara oldukça önemli bir zirveye ev sahipliği yaptı. Milli Güvenlik Kurulu ve Bakanlar Kurulu toplantılarını hepimiz dikkatle takip ettik. Terör saldırılarının her geçen gün daha da şiddetlendiği bir ortamda gerçekleştirilen bu önemli zirvede alınacak kararlar, Türkiye’nin terörle mücadeleye verdiği önem ve hassasiyeti derinden etkileyecekti. Saatler süren toplantının ardından mikrofonların karşısına geçen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ülke genelinde 3 aylık OHAL ilan ettiklerini kamuoyuna açıkladı. Bu kritik açıklamanın ardından ise hepimiz OHAL kapsamında bizi nelerin beklediğini ve vatandaşın bu süreçten nasıl etkileneceğini merak etmeye başladık. Bilgi kirliliğinin internet sayfalarını işgal ettiği bugünlerde gelin OHAL kapsamında vatandaşları nelerin beklediğini birlikte inceleyelim:

OHAL Nedir, Neleri Kapsar ve Vatandaşı Nasıl Etkiler?

ohal-nedir-neleri-kapsar-ve-vatandasi-nasil-etkilerGeçen gün açıklanan OHAL kararını öncelikle iyi tahlil etmekte fayda olduğunu düşünüyorum. Öncelikle OHAL ilan edilebilmesi için, “tabii afet ve ağır ekonomik bunalım” ile “şiddet olaylarının yaygınlaşması ve kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması” gibi durumların meydana gelmesi gerekmekte. Maalesef ki ülkemizde gerçekleşen durumlarda, anayasamızda yer alan bu tanımı özetler nitelikte. Ayrıca anayasanın vermiş olduğu yetkiler doğrultusunda OHAL durumu 6 aya kadar uzatılabiliyor. Ancak dün gerçekleşen zirvede yetkililer, 3 ay içerisinde Türkiye’deki operasyonları büyük ölçüde tamamlayabileceklerini düşünmekteler. OHAL kararının ilk aşaması bilindiği üzere dün gerçekleşti. OHAL’in tam anlamıyla yürürlüğe girebilmesi için Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından TBMM’nin onayına sunulması gerekiyor. Bugün Resmi Gazete OHAL durumu ile ilgili yayınını yapmıştır. Görmek için tıklayın.

Geçen hafta terör saldırılarının altında ışık kapatmamak için büyük bir direniş sergileyen meclis, OHAL kararını oylamak için toplanacak. Ancak buradaki kritik nokta, meclisin olağanüstü hal süresini değiştirebilme yetkisine sahip olmasında. Anayasanın verdiği yetkilere göre meclis, Bakanlar Kurulu’nun istemi üzerine dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatma veya OHAL kararını yürürlükten kaldırma yetkisine sahip.

OHAL kararının vatandaşları hangi ölçüde etkilediği kısmı ise bu noktada devreye giriyor. TBMM’nin kabul oyuyla birlikte, Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, içerisinde bulunulan durumun koşullarına göre kanun hükmünde kararnameler çıkarma yetkisine sahip olacaklar. Yani temel hak ve hürriyetlerin hangi boyutta sınırlanacağı ve nasıl durdurulacağı gibi yönetim usulleri, Olağanüstü Hal Kanunu’nda düzenlenecek. Yani kısacası OHAL durumunda anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilmekte.

OHAL Kanunu’nun ilgili bölümünde alınacak tedbirlere bakacak olursak;

  • Sokağa çıkmayı sınırlamak veya yasaklamak,
  • Belli yerlerde veya belli saatlerde kişilerin dolaşmalarını ve toplanmalarını yasaklamak,
  • Kişilerin üstünü, araçlarını ve eşyalarını aratmak,
  • Bölgeye hariçten girecek kişiler için kimlik belirleyici belge taşıma mecburiyeti koymak,
  • Ruhsatlı olsa da silah ve mermilerin taşınması veya nakli yasaklanabilir,
  • Tehlike arz eden binaları yıkmak. Zaruri ihtiyaç maddelerinin dağıtımını düzenlemek,
  • Temel ihtiyaçlarla ilgili tedbir almak. Bunları depolayıp fahiş fiyatla satanlar için kapatma da dahil önlem almak,
  • Söz, yazı, resmi, film, plak, ses ile görüntü bantlarını ve sesle yapılan her türlü yayımı denetlemek hatta gerektiğinde kayıtlamak veya yasaklamak,
  • İşçi çıkartmalarını işverenin de durumunu dikkate alarak üç aylık bir süreyi aşmamak kaydıyla izne bağlamak veya ertelemek,
  • Dernek faaliyetlerini; her dernek hakkında ayrı karar almak ve üç ayı geçmemek kaydıyla durdurmak.

OHAL kararının vatandaşlar üzerindeki yaptırımları ve anayasa çerçevesindeki yetki alanları yukarıda belirttiğim şekilde düzenlenmekte. Tabi hükümet yetkilileri bu yaptırımların tamamını yürürlüğe koymak zorunda değil. Dün alınan OHAL kararının ardından yetkililer yaptıkları açıklamalarda, vatandaşların kişisel hak ve özgürlüklerine kesinlikle bir müdahalenin söz konusu olmadığını dile getirdiler. İlerleyen günlerde hep birlikte OHAL kararının vatandaşa yansımalarını daha net göreceğiz.

OHAL Kararı Ekonominin Seyrini Nasıl Etkiler?

ohal-karari-ekonominin-seyrini-nasil-etkilerDarbe kalkışmasının ardından yurt içi piyasalarda yaşanan sert dalgalanmaları hepimiz yakından takip ediyoruz. Hatırlanacağı üzere kalkışmanın yaşandığı gün Türk lirası, dolar karşısında 3,06 seviyelerine gelmişti. Hafta başında ise yatırımcıların­ bu durumu adeta bir fırsata çevirmesinin etkisiyle 2,95 seviyelerinde dengelenmeye başlamıştı. Ancak iki gün önce gerçekleştirilen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Temmuz toplantısında üst bantta 25 baz puan indirim yapılmasının ardından Türk lirasında hareketlilik yeniden başlamıştı. Darbe girişiminin yurt içi piyasalara yansıması hakkında bilgilere buradan ulaşabilirsiniz.

Yurt içinde kimi çevreler alınan faiz kararını, ekonomide sağlamlığın bir kanıtı olarak görse de muhalif kesim faiz indiriminin ertelenmesi gerektiğini dile getirmişti. Türk lirasındaki belirleyici diğer faktör ise uluslararası derecelendirme kuruluşu Moody’s’in, Türkiye’nin kredi notunu indirim için izlemeye alması olmuştu. Bu gelişmelerin ardından Türk lirası, dolar karşısında yeniden 3,06 seviyelerine gelmişti. Darbe kalkışması ve TCMB toplantısının Türk lirasına yansımalarını buradan inceleyebilirsiniz.

Yaşanan bu gelişmelerin ardından dün alınan OHAL kararı, ekonomide görülen istikrarsız tablonun daha da derinleşmesine neden oldu. Bakanlar Kurulu toplantısı sonrası Cumhurbaşkanının, kararı açıklamasının hemen ardından Türk lirası, dolar karşısında tüm zamanların rekoru olan 3,09’a geldi. Türk lirasında oldukça sert düşüşlerin yaşanmasının yanı sıra Borsa İstanbul’da da kayıplar görülüyor. Geçen günü 74,902.84 puan seviyesinde tamamlayan Borsa İstanbul 100 Endeksi (BIST 100) bugünkü işlemlerde 72,145.42 puan seviyesine kadar geriledi.

OHAL kararının henüz yürürlüğe girmemesine rağmen ekonomiye etkileri oldukça sert oldu. Dün açıklanan kararın ardından Türk ekonomisine bir darbe de S&P’den geldi. S&P yaptığı açıklamayla Türkiye’nin kredi notunu BB+’dan BB’ye indirirken görünümü negatife düşürdü. Oldukça önemli gelişmelerin yaşandığı bugünlerde ekonominin görünümü hem yurt içi hem de yurt dışı yatırımcıları bir hayli tedirgin ediyor. Ekonominin yeniden raya oturabilemesi adına yapısal reformların devamlılık kazanıp kazanmayacağı merak konusu olmuş durumda. Tüm zamanların rekorunu kıran Dolar/TL’de görülen seviye ve Borsa İstanbul’un Kasım 2008’den bu yana en kötü haftasına yönelmiş olması, ekonomide tehlike çanlarının duyulmasına neden oluyor.

Habere Kim Ne Dedi?

0       0

Yorumları görmek için ;

Giriş yap!



Facebook'ta Paratic :

Benzer yazılar