Paylaşım

Cemal Süreya Kimdir? Hayatı, Eserleri ve Sözleri


 

Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri olan Cemal Süreya’yı ne kadar tanıyorsunuz? İkinci Yeni akımının öncülerinden kabul edilen şair hakkında bilgi sahibi olmak için Cemal Süreya kimdir başlıklı bu yazıyı incelemelisiniz.

Cemal Süreya ismini duymayan yoktur diye düşünüyorum. En azından onun edebiyatımızın en ünlü şairlerinden biri olduğunu biliyorsunuzdur. Bir yerlerde sözlerini görmüş, kopyala yapıştır yapıp sosyal medya hesaplarınızda paylaşmışsınızdır. Kısacası; detaylarıyla olmasa da onu şair kimliğiyle tanıyorsunuzdur. Peki, daha fazlası?

Ünlü kişilik hakkında ayrıntılı bilgileri bulacağınız bu yazıda Cemal Süreya kimdir sorusunun cevaplarını öğreneceksiniz. Ve inanın bana; onun nasıl o kadar etkileyici şiirler yazdığını, insanın içine işleyen cümleleri hangi duygularla yoğrularak kaleme aldığını gördüğünüzde, Cemal Süreya’ya biraz daha hayran kalacaksınız.

Navigasyon

Cemal Süreya Kimdir? Kısaca Bilgi

Cemal Süreya Kimdir? Kısaca BilgiAsıl adı Cemalettin Seber olan Cemal Süreya, 1931’de o zamanlar Erzincan ilçesi olan Pülümür’de dünyaya gelmiş. Ve hayatının ilk yıllarını burada geçirmiş. Ancak çıkan bir isyan sonrasında binlercesi gibi o da ailesiyle birlikte apar topar doğduğu yerden sürgün edilmiş. Bu onun yaşamı boyunca unutamayacağı ilk olay olmuş. Sonrasında ise sürgün edildikleri Bilecik’te daha 23 yaşında olan annesinin ölümüyle derinden sarsılmış.

Hem yurdundan hem de anne sıcaklığından kopmasının ardından da üvey anne gazabıyla tanışmış. Tüm bu yaşadıkları, onun ileride kaleme alacağı eserlerinde de aşklarında da etkili olacakmış. Anlayacağınız; zor bir çocukluk geçirmiş Cemal Süreya. Ve işin özü, sonrası da pek kolay olmamış. Ama umudu da elden bırakmamış. Gelin, etkileyici bir hayat hikayesine sahip olan Cemal Süreya kimdir öğrenmeye alt başlığımızda devam edelim.

Cemal Süreya’nın Hayatı

Cemal Süreya’nın Hayatı1931 yılında dünyaya gelmiş Cemal Süreya! Evet, yalnızca 1931! Çünkü ünlü şairin doğum tarihinin ayı ve günü belli değil. Anlayacağınız, Türk edebiyatının en ünlü şairleri arasında yer alan Cemal Süreya hakkındaki ilk etkileyici bilgi bu. Ama en güzel aşk şiirleri ile birlikte daha pek çok farklı türde eser veren ünlü kişiliğe dair bilinmesi gereken daha bir dizi şey var.

O dönemler Erzincan’a bağlı olan (günümüzde Tunceli) Pülümür adındaki ilçede dünyaya gelmiş ileride başarılı bir şair olarak anılacak Cemal Süreya. Hüseyin ve Gülbeyaz çiftinin ilk çocuğu olarak başlamış ömür yolculuğuna. Daha sonra da Perihan, Kemal ve Ayten isimlerinde 3 kardeşi olmuş. Ancak Kemal henüz küçük bir çocukken hayata veda etmiş ve şairimiz ölümle ilk kez kardeşini kaybederek tanışmış.

Cemal Süreya’nın Gençliği;

Cemal Süreya SözleriAilenin yaşadığı bölge bir hayli karışıkmış o zamanlar. Örneğin; 1925 yılında yaşanan ünlü Şeyh Sait İsyanı oralarda da etkili olmuş. Ancak Zaza Alevi ailenin Pülümür’den sürgün edilmesine yol açan olay Dersim İsyanı imiş. 1937 ve 1938 yıllarında Dersim aşiretleri ile Türk hükümeti arasındaki anlaşmazlıktan kaynaklanan isyan yüzünden, Cemal Süreya ile ailesi zorunlu göçe tabi tutulmuş. Ve onlarla birlikte daha binlerce insan daha bölgeden sürgün edilmiş. Binlercesi de çıkan isyan sırasında hayatını kaybetmiş.

Doğum adı Cemalettin Seber olan ünlü şair bu göçü hayatı boyunca unutamayacak, hatta bazı şiirlerinde evlerinden nasıl sürgün edildiklerini anlatacaktır. Çocukluğunun ilk yıllarını Pülümür’de geçirdikten sonra 1938’de bir trene bindirilerek Bilecik’e sürgün edilen aile, zorunlu olarak burada yaşamaya başlamış. Ancak Cemal Süreya’nın annesi, buraya yerleştikten kısa süre sonra hayata veda etmiş. Henüz 23 yaşında olan Gülbeyaz Hanım’ı kaybedişleri, şairimizle birlikte bütün kardeşlerini derinden etkilemiş.

Dersim Sürgünü;

Dersim Sürgünü;Ama belki de olayın en çok farkında olan Cemal Süreya üzerinde etkisini göstermiş. Küçük bir çocukken hem annesinden hem de memleketinden olan şair, hiçbir zaman bu iki olayı unutmamış. Yerini yurdunu kaybeden bir yolcu gibi aşklarında da hep annesini arayan Cemal Süreya, ilköğretimine İstanbul’da başlamış. 1942 yılında ise Bilecik’e geri dönmüş. İşte tam da bu dönemlerde Hüseyin Bey, ikinci evliliğini yapmış. Üvey anne kavramı ile tanışan şair, hem kendisine hem de kardeşlerine kötü davranan kadını hiçbir zaman kabullenmemiş. Zaten Cemal Süreya’nın annesiz kalışından sonra yaşadığı en yıkıcı olay bu olmuş diyebiliriz.

İlkokulu ve ortaokulu Bilecik’te tamamlayan ünlü isim, babasından habersiz olarak girdiği parasız yatılı sınavını kazanarak İstanbul’a Haydarpaşa Lisesi’ne gitmiş. Edebiyata olan merakı ise henüz ilkokul dönemindeyken başlamış. İlkokuldayken dergi çıkarmak isteyen Cemal Süreya, bu yıllarda karşısına çıkan pek çok engeli aşarak yazılarını ve resimlerini yayımladığı dergiyi çıkarmış. İyi bir okuyucu da olan Cemalettin Seber, daha ilkokuldayken Dostoyevski eseri Suç ve Ceza’yı defalarca okumuş. Ayrıca spora ilgi duyan ünlü isim, ortaokuldayken 100 metre koşusuna katılarak yarışmada birinci olmuş. Bu dönemde ileride eşi olacak Seniha Hanım ile de sınıf arkadaşıymış.

Eşi Zuhal Hanım;

Eşi Zuhal HanımYıllarca üvey annesi Esma’nın zulmüne maruz kalan şairin liseye İstanbul’da devam etmesinin en büyük sebebi bu kadın olmuş. Neyse ki Cemal Süreya liseye devam ederken Esma Hanım, bilinmeyen bir nedenden dolayı evi terk etmiş. Ve babası başka bir evlilik yapmış. Liseden sonra Ankara Üniversitesi’ne giden Süreya, Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde maliye ve iktisat bölümünü bitirmiş.

1953’te öğrenciliği hala devam ederken ortaokulda aşık olduğu Seniha Hanım ile evlenmiş. Aynı yıl, Süreya “Şarkısı Beyaz” isimli ilk şiirini Mülkiye dergisinde yayımlamış. Evliliği pek iyi gitmeyen şair, hem eğitim seviyesindeki fark hem de maddi sıkıntılar yüzünden eşiyle sık sık tartışıyormuş. Ayrıca bu dönemde kimsenin kim olduğunu bilmediği bir kadınla aşk yaşamış ve onun için Üvercinka isimli ünlü şiirini yazmış. 1955 yılında kızı Ayçe’nin doğumundan kısa süre sonra İstanbul’a müfettiş yardımcısı olarak atanmış. İşi, kızı ve edebi çalışmaları arasında mekik dokuyan şair ile Seniha Hanım arasındaki geçimsizlik ise devam ediyormuş. Bu dönemde Seniha Hanım baba evine dönmüş.

Oğlu Memo;

Oğlu Memo1957 yılında babasını kaybeden şair, onun için “Sizin Hiç Babanız Öldü mü?” isimli şiirini yazmış. 1958 yılında maliye müfettişi olan Süreya ile eşi yeniden bir araya gelmiş. Bu dönemde kız kardeşi Ayten’i de yanına almış. Ancak eşi ile anlaşamayan Ayten, kısa süre sonra babasının evine geri dönmüş. Sonunda Seniha Hanım ile Cemal Süreya boşanma kararı almış. Ayrılığın ardından üvey annesi Refika Hanım ve kardeşinin yanına taşınan şair, 1958’de Üvercinka isimli ilk kitabını çıkartmış ve 1959’da askere gidip 1960 yılının sonunda terhis olmuş. 1961 yılında görevli olarak Paris’e gönderilen Cemal Süreya, buradayken “Kars” şiirini yazmış.

1967 yılında Zuhal Tekkenat ile evlenen şairin 1969 yılında Memo Emrah ismini verdiği oğlu dünyaya gelmiş. Ancak Süreya’nın bu evliliği de pek iyi gitmiyormuş. Çift sonunda kıskançlıklar, maddi sıkıntılar gibi sorunlar yüzünden ayrılmış. Üçüncü evliliğini Güngör Demiray’la 1975’te yapan Süreya’nın bu birlikteliği ise sadece 1 sene içerisinde nihayete ermiş. 1976’da Zuhal Tekkenat ile yeniden bir araya gelmesine rağmen ilişkilerini yürütememiş. Şairin son eşi 4 çocuk annesi Birsen Sağnak olmuş.

Büyük Aşkı Tomris Uyar ile Eşi Turgut Uyar;

Tomris Uyar ve Eşi Turgut UyarFakat ünlü ismin hayatındaki kadınlar, eşleri ile sınırlı değilmiş. Hem evliyken hem de bekarken birçok kadınla ilişki yaşamış. Ama en çok dikkat çeken ilişkisi, kendisi gibi o da evliyken ilişki yaşamaya başladığı Tomris Uyar olmuş. Mektuplaşmaya başladıklarında Ülkü Tamer ile evli olan Tomris Uyar, kısa süre sonra boşanmış ve Süreya ile birlikte yaşamaya başlamış. Süreya’nın deli gibi aşık olduğu kadınla ilişkisi 3 senenin sonunda bitmiş. Ve bu ayrılıktan sonra şair, Tomris’e yazdığı bütün mektupları yırtıp atmış. Tomris ise kısa süre sonra eşi olacak Turgut Uyar ile aşk yaşamaya başlamış.

Evet, bu çok bilinen ilişkiden de kısaca bahsettiğimize göre Cemal Süreya’nın hayat hikayesine geri dönebiliriz. Az önce de belirttiğim gibi huzuru son eşi Birsen Sağnak’ta bulan edebiyatçı, eşinin gösterdiği çaba sayesinde düzenli bir hayat yaşamaya başlamış. 1980 yılında başmüfettişliğe terfi etmiş ve 1982 yılında emekli olmuş.

Pülümür’de Cemal Süreya Anısına Dikilen Heykel;

Tomris Uyar ve Eşi Turgut UyarAncak emekli maaşının yetmemesi üzerine Ortadoğu İktisat Bankası’nda çalışmaya başlamış. Fakat banka 6 ay sonra iflas ettiğinde, hakim karşısına çıkartılır. Uzun bir yargılama sürecinden sonra serbest bırakılan Süreya, bu dönemde sigara ve kahve alışkanlıklarını bırakmış. Ancak alkolden tam olarak uzaklaşamamış.

Oğlu Memo Emrah, huzurlu aile yaşamlarını bozan asıl sorun oluyormuş. Aşırı kilolu ve uyumsuz bir genç olan Memo, çıkardığı olaylarla hem babasının hem de ailenin huzurunu kaçırıyormuş. Son 1 yılında hep sıkıntı yaşayan Süreya’nın derdi, eski eşi Zuhal Hanım ile oğlu Memo’nun onların yanına taşınmasıyla son raddeye ulaşmış. Alkol ile avunmaya çalışan Süreya, bu dönemlerde sürekli içiyormuş. Ve sonunda girdiği alkol koması yüzünden hayatını kaybetmiş. 9 Ocak 1990’da 59 yaşındayken ölen ünlü edebiyatçı, İstanbul Beyoğlu’daki Kulaksız Mezarlığı’na defnedilmiş.

Cemal Süreya’nın Takma Adları ve Soyadını Değiştirme Hikayesi;

Birsen Sağanak, Ali Fakir, Ahmet Gürsu, Dr. Suat Hüseyin, Hasan Basri, Osman Mazlum, Cemasef, Suna Gün, Ali Hakir, Hüseyin Karayazı, Adil Fırat, Genco Gümrah, Charles Suares gibi takma adlar kullanan Cemal Süreya’nın soyadını değiştirme hikayesi ise şöyle. Üvey kızı Gonca Uslu, Süreya iddiaya girmeyi çok sever ve arkadaşlarıyla sık sık iddialaşırmış. Şair bir arkadaşıyla iddiaya giren Süreya, eğer kaybederse soyadından bir harf sildireceğini söylemiş. Ve kaybederek Süreyya olan soyadını Süreya olarak değiştirmiş.

Cemal Süreya’nın Eserleri

Cemal Süreya’nın EserleriBir tek şiir değil nesir alanında da gayet başarılı eserler veren Cemal Süreya’nın ilk kitabı en iyi şiir kitapları arasında da yer alan Üvercinka olmuş. Gazete ve dergiler için de yazan ünlü isim, hayatı boyunca pek çok kitabın çevirisini de yapmış. İkinci Yeni akımının öncülerinden biri olarak gösterilen Süreya, deneme, çocuk kitabı ve günce gibi türlerde de eser vermiştir.

Türk edebiyatının önemi ismi Cemal Süreya’nın şiir kitapları; Üvercinka, Göçebe, Sevda Sözleri, Sıcak Nal ve Güz Bitiği, Beni Öp Sonra Doğur Beni, Korkarak Vinç ve Uzaktan Seviyorum Seni isimli eserlerdir. Bunlara ek olarak; 99 Yüz, Günler, Papirüs’ten Başyazılar, Folklor Şiire Düşman, Uzat Saçlarını Frigya, Güvercin Curnatası gibi düzyazıları da bulunmaktadır.

999 Gün/ Üstü Kalsın isimli güncesi, hastalığı döneminde karısı için yazdığı mektuplardan oluşan Onüç Günün Mektupları isimli bir kitabı da olan Süreya’nın derlemeleri ve çocuk kitapları da vardır. Bunlar; Mülkiyeli Şairler, Yüz Aşk Şiiri, Aritmetik Kuşlar Pekiyi ve Söyleşi Güvercin Curnatası isimli yapıtlardır. 1958 yılında Üvercinka ile adını duyuran Süreya, bu şiiri ile Yeditepe Şiir Armağanı’nı, 1966 yılında Göçebe ile TDK Edebiyat Ödülü’nü, 1988’de Güz Bitiği ile de Behçet Necatigil Şiir Ödülü’nü kazanmış. Hemen alt başlıkta ünlü ismin en sevilen şiirlerinden birkaç tanesine göz atabilirsiniz.

Cemal Süreya Sözleri

Cemal Süreya SözleriEdebi kişiliğinin yanı sıra tıpkı Nazım Hikmet gibi aşklarıyla da hafızalara kazınan Cemal Süreya kimdir, bu konuyu detaylıca konuştuk. Gelin, şimdi de ünlü ismin içinize dokunacak birkaç ünlü sözünü öğrenelim.

Cemal Süreya Sözleri OnursuzunumÜnlü ismin AMA SENİN isimli kısa şiiri!

Cemal Süreya Sözleri UmutHayatı boyunca türlü türlü sıkıntılar yaşayan Cemal Süreya, umut konusunda ne kadar da doğru bir tavsiye vermiş, değil mi?

Cemal Süreya Sözleri OkyanusGünümüzde bir kaşık sevdada boğulabilecek kişi sayısı yok denecek kadar az olsa da hala umut var diye düşünüyorum.

Cemal Süreya Sözleri AyrılıkTam 4 kez evlenmiş Cemal Süreya ve boşanmalarının yanı sıra defalarca ayrılık yaşamış.

Cemal Süreya Sözleri Üşümezsin Bir Daha Aranızda böyle canı yanan birileri var mı?

Cemal Süreya Şiirleri

Ünlü şair hakkında bu kadar konuştuktan sonra, birkaç şiirini paylaşmasak olmazdı, değil mi? İşte en sevilen Cemal Süreya şiirlerinden bazıları:

Cemal Süreya Şiirleri İki KalpBitmeyen bir bekleyiş, biraz sitem, fazlaca da özlem kokan bir Cemal Süreya şiiri.

Cemal Süreya Şiirleri BabaBabasının ölümüyle biraz daha eksilen Cemal Süreya’nın sürgünde ölen Hüseyin Bey için yazdığı şiir.

Cemal Süreya Şiirleri Sevgilim Ben ŞimdiKim bilir hangi aşkına yazdı Cemal Süreya bu şiirini?

Cemal Süreya Şiirleri Üstü KalsınHer ölüm erkendir diyen Cemal Süreya, sanki çok uzun bir ömür yaşamayacağını biliyormuş gibi yazmış bu şiirini. Ve sadece 59 yaşındayken, üzüntüden kendini epey kaptırdığı alkol yüzünden hayata veda etmiş.

Evet, Cemal Süreya’nın hayat hikayesinden evliliklerine, çalışma hayatından eserlerine varana kadar bir dizi konu üzerine konuştuğumuz yazının sonuna geldik. Sonuçta; o Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri ve uzun uzadıya konuşulmayı fazlasıyla hak ediyor, değil mi?


SIFIR RİSK!
VİOP'ta 100.000 TL Sanal Para ile Dolar ve Altın Alın - Satın!
Ücretsiz Denemek için Tıklayın!




Diğer yorumlar ( 0 )

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunu okuyan bunları da okur