Yatırım yapmaya başla!

Borsa Nasıl Oynanır?

Borsadaki dalgalanmalardan siz de payınızı almak istiyorsanız izleyeceğiniz yol hakkında bilgiler aşağıda sizi bekliyor.
Borsa Nasıl Oynanır?

“Borsa rekora koşuyor! BIST 100 tavan yaptı. THY hisseleri %10 kazandırdı…” Bu haberleri duymak sizi heyecanlandırıyor değil mi? O yüzden bir an önce borsaya girip kendi payınızı almak istiyorsunuz. Zaten bu yazıya gelerek niyetinizi belli ettiniz. Şimdi yola nasıl çıkacağınızı öğrenme vakti…

Borsaya girmek ve elinizdeki parayı burada ikiye katlamak istiyorsunuz. Evet, borsa size bunu verebilir. Ancak doğru yoldan giderseniz!

Hemen şimdi size özet haliyle borsa nasıl oynanır sorusunun cevabını veriyoruz:

  1. Önceliğiniz risk ve zihin kontrolü olmalı.
  2. Borsanın ne olduğunu ve önemli terimleri öğrenmelisiniz.
  3. İşlemlere başlamak için doğru aracıyı seçmelisiniz.
  4. Hisse hareketlerini incelemeli ve kendi listenizi oluşturmalısınız.
  5. Gündemi takip edip borsada olup biteni anlamaya çalışmalısınız.
  6. Kendiniz için doğru zamanda alıma geçmelisiniz.
  7. Kâra geçmeyi beklemeli, doğru zamanda satış yapmalısınız.

İşte hepsi bu kadar!

Borsada işlem yapmanın temeli bunlardır. Elbette 2000 yılı geçen tarihiyle işlemleri bu kadar basite indirmek doğru olmayabilir.

Ancak buradan para kazanmak, sadece belli kişilerin çözdüğü bir bilmece değil. Biraz zaman harcayarak siz de bu şifreyi çözen kişilerden olabilirsiniz. Bunun için size biraz daha ayrıntı vermek istiyoruz.

Yukarıda özetlediğimiz maddelerin detaylarını aşağıda bulacaksınız. Okumanız bittiğinde ise borsadan bir hisse alacak ve kâr elde edecek kadar bilgiye sahip olacaksınız.

Ancak bunun yeterli olduğunu düşünmeyin. Eğitimler alın, kendinizi geliştirin ve internetin nimetlerinden yararlanın. Buradaki bilgiler sadece yola nasıl çıkacağınızı gösteriyor.

Hazırsanız bazı borsa temelleriyle işe başlayalım:

1. Borsa Nedir? Nasıl Bir Yerdir?

Borsa, alıcı ve satıcıların hisselerde işlem yapmak için bir araya geldikleri yerdir. Bir ticaret platformudur.

Borsa Nedir? Nasıl Bir Yerdir?Halka arz edilmiş yani borsaya kaydedilmiş şirketlerin hisseleri alınıp satılır. Hisseleri şirketlerden almazsınız. Bir önceki sahibinden alırsınız. Zamanı geldiğinde de satarak para kazanırsınız.

Ancak bu işlemi kendi başınıza yapamazsınız. Bu işi bir aracı ile yapmanız gerekir. Aracıyı seçme konusunda özgürsünüz. Bu hizmeti veren banka ve şirketleri belirleyerek, size en iyi görüneni seçebilirsiniz.

Alıcı, satıcı, aracı, şirketler ve denetim mekanizmaları ile oluşan borsa, doğru hamleler yapıldığında para kazandıran bir yerdir.

Borsa hakkında daha fazla bilgiyi bu yazıdan alabilirsiniz. Şimdi borsada yatırım yapmaya geçebiliriz.

Borsa Mekanizması - Alıcı, Satıcı ve AracıYatırım yerine çoğunlukla “borsa oynuyorum” dendiğini duyabilirsiniz. Ancak bu kelime hep tepki çekmiştir.

Çünkü bunun oyun olmadığı ve ciddi bir iş olduğu bilinir. Ancak işin üstatlarından gelen oynamak kelimesi, zaten ne kadar ciddi olduğunu bize anlatır.

Dolayısıyla borsa oynayabilirsiniz ancak işi ciddiye almazsanız üzülürsünüz!

Yani Warren Buffett, George Soros ve Wall Street kurdu Jordan Belfort da borsa oynuyor. Hepsi kendi geliştirdiği kurallara göre bu işi yapıyor.

Kimi Warren Buffett gibi tüm sempatiyi topluyor. Kimi de Belfort gibi borsada işlediği suçlarla ünlü oluyor. Ama hepsi borsa oynuyor…

Şimdi oynama sırası sizde!

2. Hisse Senetleri Hakkında Bilgi Edinin

Borsada işlem yapacaksanız hisseleri adınız gibi bilmeniz gerekiyor. Hisselerle ilgili temel kavramları anlamalısınız. Temel bilgi olmadan bu işte başarılı olamazsınız.

Şuradaki yazıdan hisse senedinin ne olduğunu detaylıca öğrenebilirsiniz.

Hisse Senetleri Hakkında Bilgi EdininHisseyi satın aldığınız zaman, şirketi satın alırsınız. Yani şirket büyürse siz kazanırsınız.

İşine yatırım yapan bir şirket size kâr getirir. Kısaca şirket yararına işler yapılırsa hisseleri değerlenir. Siz de bu hisseye sahipseniz para kazanırsınız.

Hisselerin hangi durumlarda değer kazanıp kaybettiğini anlamaya çalışmalısınız. Durduk yere birisi X hissesini al dedi diye kazanmazsınız.

O hisse ve hatta şirket kapsamındaki işlerin iyiliğinden kazanç sağlarsınız.

Peki, size para kazandıracak hisseleri nasıl bulacaksınız?

Aslında bu iş düşündüğünüz kadar zor değil! Yani etrafta tüyo aramaktan daha kolay bir iştir. Dikkatinizi çeken şirketlerle ilgili gelişmeleri takip edin.

Projeler, yeni işler ve yatırımlar yapıyorlar mı? Şirketin kârlılığını artıracak işlere girişiyorlar mı? Bir şirketi incelemeye başladığınız zaman hangi konuların hisselerin yararına olacağını anlayacaksınız.

İşte birkaç tane bu şekilde şirket belirleyin ve izlemeye başlayın. Bir gelişme sonucunda hissenin nasıl tepki verdiğini anlayın. Daha sonra uygun bir zamanda bu hisseye yatırım yapın ve bekleyin.

Takip ettiğiniz gelişmeler gerçekleştikçe hisselerdeki ivmeyi göreceksiniz. Daha sonra belli bir kâr elde ettiğinizde satışa geçin. İşte siz de az veya çok kazanç elde ettiniz.

Hisseler Şirket Karlılığı ile KazandırırHisselere yatırımın mekanizmasından da kısaca bahsedelim. Hatırlarsanız hisseleri sizden önceki sahibinden aldığınızı söylemiştik.

Siz X hissesini 2 liradan almak isterken, bir başkası bu miktardan satmak ister. Sizin ve karşı tarafın emirleri eşleştiği zaman işlemler gerçekleşir.

Siz hisseye sahip olurken, karşı taraf kârını almış olur. Karşı taraf sizden daha önce ve daha düşük bir fiyattan alıp kâr eder.

Siz ise 2 liradan alırken, hissenin gelecekte yükseleceğini düşünürsünüz ve beklentiniz gerçekleşince alıcı yerine satıcı konumunda işlem yaparsınız. Böylece siz de kâr edersiniz.

Diyelim ki hisse 3 liraya yükseldi. Siz 2 liradan alıp 3 liradan satarak 1 lira kazanç sağladınız. En basit haliyle borsada kağıtlarla oynamış oldunuz.

Hisse nasıl alınır, satılır konusunda detaylara buradan ulaşabilirsiniz.

Elbette bu noktada önemli konulardan birisini Abraham Lincoln’ün bir sözüyle açıklamak istiyoruz:

“Ağacı kesmem için bana altı saat verilirse ilk dördünü baltamı bilemek için harcarım.”

Siz de tam olarak bu mantıkla hareket etmeli, sabırla sonucu beklemelisiniz. Geçen süre karşınıza zorluklar çıkabilir. Ama bunlar zaferin daha tatlı olmasını sağlayacaktır.

Borsada yatırım yapmakla ilgili temel kısımları bu şekilde özetledikten sonra size başarı getirecek konulara geçebiliriz.

3. Riskinizi ve Zihninizi Kontrol Edin

Ne kadar riski kabul edebilirsiniz? Hangi durumlar zihninizi kontrol etmenizi engeller?

Bu iki soruyu kendinize sorun. Çünkü parayı kazanırken her şey yolundadır. Ancak bir miktar kaybettiğiniz zaman işin rengi değişir.

Riskinizi ve Zihninizi Kontrol EdinKazanırken evi, arabayı satıp borsaya girmek istersiniz. “Keşke 100 lira yerine 1000 lira yatırsaydım 2 kazanacağıma 20 kazanırdım” dersiniz.

Ancak kaybetmeye başladığınızda gerçekle yüzleşirsiniz. İşte bu nedenle ne kadar risk alabileceğinizi belirleyin.

Borsa sabit bir seyirle ilerlemez. Zaten böyle dönemlerde kimse borsaya girmez. Eğer sizi borsaya çeken bir şey varsa o da fiyatlardaki dalgalanmadır. Ancak her çıkışın bir inişi olduğunu unutmayın.

Bu yüzden kabul edebileceğiniz kadar risk alın. Risk sınırınızı aşarsanız her şeyin alt üst olmasını izlersiniz.

Borsada risk-ödül oranı, olası ödüllere kıyasla almak istediğiniz riskin düzeyidir. Bu konu üzerine düşünün ve yatırdığınız parayı kaybederseniz hayatınız ne kadar etkilenir belirleyin.

Riski belirlerken, zihninizi de kontrol edin. Kazanmak kadar kaybetmek de olduğunu unutmayın. Bilmeniz gereken kayıp durumundan nasıl kurtulacağınızdır.

Sakin ve sabırlı olmak, bir borsacının bulunmaz nimetleridir. Yaşanan hareketlilik karşısında ne kadar sakin kalırsanız o kadar doğru karar verirsiniz.

Borsada ani değişimler görmeniz muhtemeldir. Böyle durumlarda zihninizde esmeye başlayan rüzgârları kontrol ederseniz kazançlı çıkarsınız.

4. Önemli Borsa Terimlerini Öğrenin

Borsanın kendine özgü bir dili vardır. Bu süslü kelimeler bazen kafanızı karıştırabilir. Dolayısıyla bu dili öğrenmelisiniz.

İlk başta işinizi kolaylaştıracak birkaç terimi sizlerle paylaşmak istiyoruz:

Ayı Piyasası: Gündemi takip etmeye başlayınca duyacağınız terimlerden birisidir. Ayı piyasası, yükseliş dönemlerinin ardından fiyatların %20 civarında düştüğü zamanlar için kullanılır.

Boğa Piyasası: Ayı piyasası ile birlikte duyacağınız terimlerden birisidir. Tam tersi demektir ve düşüş döneminin ardından %20 civarında yükselişin görüldüğü zamanları tanımlar.

Ayı ve Boğa Eğilimleri
Görsel Kaynak: Financial Management Group

Temettü: Borsacıların en sevdiği ama en fazla akıl karıştıran konulardandır. Kısaca kâr payı demektir. Belli dönemlerde açıklanan kazanç raporlarında bahsi geçer. Şirket elde ettiği kazancın bir kısmını hissedarlarıyla paylaşır. İşte buna temettü denir.

Kazanç Raporu: Bir şirket yıllık ve üç aylık dönemler için bu raporları açıklar. Bunlar kısaca şirketin gelirini, kazancını, zararını ve hisse başına kazancını açıkladığı tablolardır. Bu raporlar hisselerin yükselip düşmesinde önemli paya sahiptir.

Piyasa Düzeltmesi: Ana endeksler yakın zamandaki en yüksek seviyelerden %10 düştüğünde bu bir düzeltme hareketidir. Genellikle olumlu algı yaratır. Çünkü piyasayı bir sonraki aşamaya hazırlar.

Kırılma: Bir hissenin önceki yüksek seviyelerinin üzerine çıkmasıdır. Günlük, haftalık, aylık veya yıllık seviyeler için geçerli olabilir. İyi haberlerin artışı bunun nedenidir.

Bozulma: Bir hissenin önceki düşük seviyelerinin altına inmesidir. Kırılmanın tersidir. Kötü haberlerin artışı bozulmayı yaratabilir.

Alış-Satış Farkı: Alıcının almaya, satıcının satmaya razı olduğu fiyat arasındaki farkı ifade eder.

Kısa Pozisyon: “Shortlama” şeklinde de duyulur. Hissenin düşeceğine dair bir düşünceye sahipseniz uygulayacağınız işlemdir.

Uzun Pozisyon: “Long” şeklinde de duyacağınız bu işlem, hisselerin yükseleceğine dair düşünceyle yatırım yapılmasını ifade eder.

Volatilite: Oynaklık da dediğimiz bu durum, aşırı hareketliliği ifade eder. Bir hisse için düşük ve yüksek fiyat arasındaki farktır. Fiyatların dalgalanma miktarıdır ve yatırımcılar için yüksek kâr getirebilecek durumlardır.

Kısaca açıkladığımız bu terimleri, borsa ile ilk tanışmanızda duymanız muhtemeldir. Elbette daha bir sürü terim var. Bunları zamanla yeni bir dil olarak öğrenmelisiniz.

5. Doğru Aracı Kurumu Seçin

Borsada yatırım yapmak için aracı kurum seçmeniz şarttır. Bu hizmeti veren bankalar ve doğrudan aracı kurumlar bulunuyor.

Aracı kurum seçimi genelde çok incelenmez. Ancak komisyonlar kesilmeye başlanınca durumun farkına varırsınız. Kârınızdan belli bir kısmın eksildiğini görmek sizi mutlu etmeyecektir.

Genellikle mevcutta çalıştığınız bankayı aracı kurum olarak seçmeyi tercih edersiniz. Ancak bu bazen doğru olmayabilir. Çünkü daha iyi seçenekleri olan kurumlar olabilir.

Aracılık hizmeti veren kurumları ve bankaları bir inceleyin. Bir banka değilse yasal olup olmadığını araştırın. Çünkü bu işte de sahtekârlarla karşılaşabilirsiniz.

Yasallık konusunu çözdükten sonra kesilen komisyonculuk ücretlerini araştırın. Bunlar için web sitelerini ziyaret edebilir veya doğrudan iletişim kurabilirsiniz.

Ücret konusu dışında sunulan hizmetin kalitesi de önemlidir. Teknolojik altyapıları gelişmişse mobil cihazınızdan doğrudan ve hızlıca alım satım yapabilirsiniz.

Bir başka konu ise müşteri hizmetleridir. Bankayı arayıp müşteri temsilcisine ulaşmanın ne kadar zorlaştığından haberdarsınızdır. Bu konuyu aracılık hizmetinde de dikkate almalısınız.

Bu konuları değerlendirerek bir aracı seçtiğiniz zaman, yatırım konforunuz artacaktır.

6. Borsaya Giriş Yapın

Borsada alım satıma başlamak için bir girişe ihtiyacınız var. Aracı kurumu seçtikten sonra hesabınızı oluşturun ve paranızı yatırın. İşte hepsi bu kadar.

Borsaya girmek için ne kadar paraya ihtiyacınız var?

Bu soruyu bize değil, kendinize sorun. Borsaya ne kadar yatırmak istediğinizi düşünün. Çünkü bunu belirleyen tek merci sizsiniz.

İster 100 liranız ister 100.000 liranız olsun. Bu tamamen size kalmış. Ne kadar parayı riske atabileceğinize karar verin.

Ancak dikkat edin!

Borsaya yatıracağınız para, mevcut yaşamınızı etkilememeli. Yani elinizdeki parayı borsaya yatırınca, ayın sonunu nasıl getireceğinizi düşünmemelisiniz. Ya da oradan kazanacağınız para üstüne hayatınızı kurmayın.

Bütçenizden belli bir miktarı belirleyin. Yetersiz görünüyorsa bir süre birikim yapın ve bu paranın borsaya gideceğini kabullenin.

Diyelim ki kaybettiniz. Bu hayat düzeninizi etkilememeli. Elbette para kaybettiğiniz için üzüleceksiniz. Ama bu faturanızı ödemenize engel olmamalı. Bu nedenle evi, arabayı satıp borsaya girmemenizi öneririz.

Warren Buffett Nakit TavsiyesiParayla ilgili merak edilen bir diğer soru, “Bir hisse için ne kadara ihtiyacım var?”

Borsadan almak istediğiniz bir hisse için ödeyeceğiniz tutar; 1 adet hisse fiyatı + komisyon ücretidir. Bu nedenle 100 TL bile olsa borsaya girip işlem yapabilirsiniz.

Önemli olan konu; sizin hangi miktardaki parayı riske atabileceğinizdir!

7. Hisse Hareketlerini İnceleyin

Borsa oynamanın en eğlenceli yanlarından birisi hareketliliği izlemektir. Çünkü bu hareketler size para kazandırır.

Canlı hisse senedi takibi için tıklayın.

Hisselerdeki hareketleri incelemeden ne zaman alım satım yapacağınızı belirleyemezsiniz. Dolayısıyla ilgilendiğiniz hisselerdeki düşüş ve yükselişleri takip etmelisiniz.

Bir hisse ne zaman yükseliyor, neden düşüyor, anlamaya çalışın. Kısaca iyi haberler hisseleri yükseltirken, kötüler düşürür. Peki, neye göre iyi veya kötü?

Elbette şirket, ekonomi ve borsada yarattığı etkiye göre iyi ve kötü vardır. İncelemenizi yaparken buna kanaat getirebilmelisiniz.

Stoxx 600 Endeksi Koronavirüs Pandemisi Tepkisi
Grafik: MarketWatch

Bir şirketi olumlu etkileyecek haberin ne olacağını bilmelisiniz. Zaten bundan sonrası tereyağından kıl çeker gibi gerçekleşecektir.

Bu hareketler henüz olmadan harekete geçebilmek için planlı – programlı bir şekilde ilerlemelisiniz. Açıklanacak bir gelişme öncesinde hazırlıklı olmalı ve anında görüntü verebilmelisiniz.

Yapmanız gereken bir izleme listesi oluşturmaktır. İlgilendiğiniz hisseleri belirlemeli ve onları etkileyecek gelişmeleri araştırmalısınız.

Elinizdeki listeye göre ilerlediğiniz zaman iyi bir oyuncu olacağınızdan emin olabilirsiniz.

8. Gündemi Takip Edin

Borsada var olmak istiyorsanız gündemi takip etmelisiniz. Çünkü gündemin neden olduğu dalgalanmalar size para kazandıracak.

Borsayı veya ekonomiyi etkileyecek açıklamaları takip etmelisiniz. Örneğin; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ekonomiyle ilgili bir açıklaması, borsada ani yükseliş veya düşüş yaratabilir.

Canlı borsa takibi yapmak için tıklayın.

Sizin bunu anlamanız için bu konuşmayı takip etmeniz gerekir. Bu ilk başta size zor ve alakasız gelebilir. Ancak bir süre sonra en ufak bir açıklamanın bile kârlılık durumunuzu etkileyebileceğini göreceksiniz.

Gündemi Takip Edin - 2001 KriziTakip etmeniz gereken bir diğer gündem, ilgilendiğiniz sektörler ve şirketlerdir.

Örneğin; inşaat sektörüne ait hisselerle ilgileniyorsunuz. O zaman bu sektörü etkileyecek her gelişmeyi takip etmelisiniz.

Gelişmeleri izledikçe hangi hissenin ön plana çıkıp size kazanç sağlayacağını görebileceksiniz. Bu durumda da sizi daha fazla risk almaya iten tüyoların bir oyuncağı olmayacaksınız.

Gündemi izleyerek kendinize kâr getirecek pozisyonlar yaratabileceksiniz. Üstelik bunları bir takvim çerçevesinde yaparsanız uykularınız da kaçmaz, düzeniniz de bozulmaz.

9. Doğru Zamanda Alım – Satım

İşte hepimizin cevabını en çok merak ettiği soru: Doğru zaman nedir?

Bir hisseyi almak veya satmak için doğru zamandan bahsedip duruyoruz. Peki, bu zaman ile neyi kastediyoruz?

Aslına bakarsanız borsada zaman göreceli bir kavramdır ve her yatırımcıya göre değişir. Çünkü sizin beklentileriniz bu zamanı belirler.

Eğer elinizde bulundurduğunuz bir hisse, alırken sahip olduğunuz düşünceleri karşılamışsa satma zamanı gelmiş demektir.

Aynı şekilde bir süredir izlediğiniz hissede takip ettiğiniz gelişmeler yaşanmaya başladıysa alıma geçmelisiniz.

İşte bunlar sizin için doğru zaman demektir. Hep dediğimiz gibi bir başkası “hadi al” dediğinde işlem yapmamalısınız. Sizin beklentileriniz ve stratejileriniz neyse o zaman harekete geçmelisiniz.

10. Kendinizi Sürekli Geliştirin

Borsaya girmenizin nedeni, para kazanmak. O zaman buna göre hareket etmelisiniz.

Kendinizi sürekli geliştirme yoluna gitmelisiniz. Borsada nasıl hareket ederseniz daha başarılı olursanız öğrenmelisiniz.

Araştırın. Videolar izleyin. Borsa kitapları okuyun. Borsa oyunları bulun ve oynayın.

Günümüzde kendimizi herhangi bir konuda geliştirmek son derece kolay. Çünkü sonsuz kaynağa sahibiz.

Ve eğer bir konuda başarılı olmak istiyorsanız kendinizi buna adayın.

İşin kolayına kaçıp, tüyo arayışına girmek yerine kendi stratejilerinizi geliştirin. En konforlu yatırım alanınızı oluşturun. Bu işin tüm sırrı bunda yatıyor.

Ücretsiz VİOP deneme hesabı açın ve 100.000 lira sanal para ile risk almadan nasıl yatırım yapacağınız öğrenin.


Okur Yorumları
  1. Teşekkürler verdiğiniz değerli bilgiler ve tavsiyeler için. Türkiye’de yayınlanmış kitap da var mı önerebileceğiniz.


#Borsa kategorisini keşfet

Daha fazla içerik yükle



SAT AL
Size daha iyi hizmet verebilmek için Yasal Mevzuat çerçevesinde, veri politikalarımızda belirtilen amaçlarla sınırlı olmak üzere çerezler (cookies) kullanıyoruz. Detaylı bilgi ve izin iptali ile ilgili olarak Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.
Ayrıntılar
Onaylıyorum