Sosyal Güvenlik Müşaviri Murat Göktaş, TV100 yayınında emekli maaşlarına yönelik olası artışları değerlendirirken en düşük emekli aylığı için kendi tahminini paylaştı. Göktaş, yüzde 11’lik artış ve 5 bin TL seviyesinde refah payı varsayımıyla en düşük aylığın 31 bin TL civarına çıkabileceğini belirtti.
Oya Çebi’nin emekli maaşlarına ne kadar zam yapılabileceğine ilişkin sorusunu yanıtlayan Göktaş, mevcut 23 bin 552 TL’lik en düşük emekli aylığının yüzde 11 artışla yaklaşık 26 bin 100 TL seviyesine ulaşabileceğini ifade etti. Bu tutara en az 5 bin TL refah payı eklenmesi halinde aylığın 31 bin TL bandına gelebileceğini söyledi.
Göktaş, kamuoyunda konuşulan 15-20 bin TL seviyesindeki zam beklentilerinin bütçe gerçekleriyle örtüşmeyebileceğini savunarak emeklilerin beklentilerini temkinli oluşturması gerektiğini dile getirdi. Seyyanen zammın ise 10 bin TL’yi aşmayabileceğini öngördü. Ekonomist Muhammet Bayram ise emekli aylıklarında yaş ve prim gününün dikkate alınabileceğini belirterek 5 bin ila 10 bin TL arasında seyyanen zam senaryosunu değerlendirmişti.
Emekli maaşlarında prim gününe göre kademeli ödeme gündemde
Göktaş’ın değerlendirmelerinde öne çıkan bir diğer konu, emekli aylıklarında prim gün sayısı ve ödenen prim miktarını dikkate alan kademeli ödeme formülü oldu.
TV100 yayınında aktarılan değerlendirmelere göre, üzerinde çalışıldığı belirtilen modelde emeklilerin prim gün sayılarına ve prim tutarlarına göre farklı gruplara ayrılması gündeme gelebilir. Göktaş, 3 bin 600, 4 bin 700 ve 9 bin prim günü gibi farklı eşikler üzerinden hesaplama yapılabileceğine dikkat çekti.
Bu yaklaşımda prim gün sayısı ve ödenen prim miktarının ek ödeme veya refah payı belirlenirken dikkate alınması öngörülüyor. Ancak söz konusu eşikler ve ödeme yöntemi kesinleşmiş bir düzenleme niteliği taşımıyor. Modelin hayata geçirilmesine ilişkin resmi bir karar veya takvim bulunup bulunmadığına dair de paylaşılan değerlendirmelerde bilgi verilmedi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, emeklilerin maaşlarında mevcut yasal artışlara ilave iyileştirmeler için çalışma yürütüldüğünü açıklamış, yeni düzenlemenin 2027 Ocak ayından itibaren hayata geçirilmesi hedeflendiğini belirtmişti. Ekonomist Muhammet Bayram, enflasyon zammının yanı sıra refah payı, vatandaşlık maaşı ve Bağ-Kur prim eşitlemesi gibi başlıklara ilişkin olası senaryoları değerlendirerek en düşük aylık için 36.500 TL’ye işaret etmişti.
Emekliler neden ikinci gelir arayışına yöneliyor?
Göktaş, emekli aylıklarının yetersiz kalmasının vatandaşları ikinci bir gelir kaynağı aramaya yönelttiğini de belirtti. Bu kapsamda Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) gibi uygulamaların emeklilik döneminde ek güvence oluşturabileceğine işaret etti.
Emeklilikte gelir düzeyini belirleyen unsurlar arasında prim gün sayısı, prime esas kazanç ve aylık bağlama hesaplamaları bulunuyor. Bu nedenle prim gününe göre farklılaştırılmış ödeme önerisi, emekli aylıklarının hesaplanması ve sosyal güvenlik sisteminde yapılması olası değişiklikler açısından da önem taşıyor.
