Ekim ayı enflasyon verilerinin açıklanmasıyla birlikte milyonlarca emeklinin 2027 yılı Ocak ayında alacağı zam oranına ilişkin hesaplamalar hız kazandı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın emeklilerin alım gücünü artırmaya yönelik ilave iyileştirmeler üzerinde çalışıldığını duyurması da beklentileri gündeme taşıdı.
Bakan Işıkhan, Ocak 2027’den itibaren geçerli olması hedeflenen ve mevcut yasal artışlara ek iyileştirmeleri içeren bir çalışma yürüttüklerini belirtti. Açıklamanın ardından emekli maaşlarına yapılabilecek artışlar ve sosyal destek düzenlemeleri yeniden tartışılmaya başlandı.
Ekonomist ve Yeminli Mali Müşavir Muhammet Bayram da Bigpara’ya yaptığı değerlendirmede mevcut emekli maaşlarını, yıl sonu enflasyon beklentilerini ve gündemdeki olası düzenlemeleri ele aldı. Bayram’ın hesaplamalarına göre yalnızca enflasyon oranında artış yapılması durumunda en düşük SSK ve Bağ-Kur emekli aylığı 26 bin TL seviyesine, en düşük memur emeklisi maaşı ise 34 bin TL’ye yaklaşabilir.
Matriks Haber tarafından bugün yayımlanan anket sonuçlarında ise yıl sonu enflasyon tahminleri medyanı yüzde 29,8’e çıktı.
SSK ve Bağ-Kur emeklilerine ödenen en düşük emekli aylığı, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın (TCMB) onayıyla birlikte temmuz ayında 20 bin liradan 23 bin 552 liraya çıkmıştı. Yeni güncellemeyle birlikte en düşük emekli maaşı 3 bin 552 lira yükselmiş oldu.
En düşük emekli maaşı için 26 bin TL hesabı
Bayram, mevcut durumda en düşük SSK ve Bağ-Kur emekli aylığının 23.552 TL, en düşük memur emeklisi aylığının ise 31.527 TL olduğunu belirtti. Yıl sonu beklentileri doğrultusunda SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yaklaşık yüzde 10, memur emeklilerinin ise yüzde 8 civarında zam alabileceğini öngördü.
SGK Uzmanı Emin Yılmaz ise SSK ve Bağ-Kur emeklisinin Ocak 2027 zammının yüzde 10,8 seviyesinde gerçekleşebileceğini ve buna göre en düşük emekli aylığının 23 bin 552 TL’den 25 bin 926 TL’ye çıkabileceğini öne sürmüştü.
Bu oranların gerçekleşmesi ve maaş artışlarının yalnızca enflasyon farkıyla sınırlı kalması halinde en düşük SSK ve Bağ-Kur emekli aylığının yaklaşık 26 bin TL’ye, en düşük memur emeklisi maaşının da 34 bin TL seviyesine çıkabileceğini hesapladı.
Bununla birlikte Bayram, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da işaret ettiği refah payı düzenlemesinin devreye girmesi halinde emekli aylıklarının bu seviyelerin üzerine taşınabileceğini değerlendirdi. Ancak ilave artışın oranı ve kapsamı konusunda henüz kesinleşmiş bir düzenleme bulunmuyor.
Geliri olmayan emekliler için vatandaşlık maaşı formülü
Bayram’ın üzerinde durduğu başlıklardan biri de dezavantajlı emeklilere yönelik sosyal destek modeli oldu. Özellikle 60-65 yaş üzerindeki, başka bir geliri veya gayrimenkulü bulunmayan ve çalışamayacak durumda olan emeklilere standart zam oranının üzerinde iyileştirme yapılmasının gündeme gelebileceğini belirtti.
Cumhurbaşkanlığı ve 2027 bütçe görüşmeleri kapsamında değerlendirilebileceğini ifade ettiği vatandaşlık maaşı modelinin ise hanelere en az bir asgari ücret tutarında gelir sağlamayı hedeflediğini aktardı.
;
Bayram, yıl sonunda asgari ücrete yaklaşık yüzde 30 zam yapılması halinde ücretin 36.500 TL seviyesine çıkabileceğini hesapladı. Bu modelin uygulanması durumunda herhangi bir geliri bulunmayan en düşük emekli aylığı alan vatandaşlar için de 36.500 TL seviyesinin gündeme gelebileceğini dile getirdi. Söz konusu tutar, kesinleşmiş bir emekli maaşı tahmini değil, sosyal destek modelinin olası etkisine ilişkin Bayram’ın değerlendirmesi olarak öne çıkıyor.
Asgari ücrette 2027 senaryolarının ilki, eylül ayında Orta Vadeli Program’da (OVP) hükümet 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28,4 olarak belirlediğinin öğrenilmesiyle birlikte ortaya çıktı. Asgari ücrete OVP’deki hedef kadar zam yapılması durumunda 2027’de net asgari ücret 36 bin 48 lira 94 kuruşa yükseliyor. Bu da asgari ücrette 7 bin 973 liralık artışa denk geliyor.
HİZMET-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan ise 29 Ekim’de düzenlenen Genişletilmiş Başkanlar Kurulu toplantısında asgari ücret, vergi adaleti ve emekli aylıklarının iyileştirilmesini çalışma hayatının öncelikli gündemleri arasında göstermişti.
Bağ-Kur prim eşitlemesiyle 5 yıl erken emeklilik gündemde
Sosyal güvenlik sistemine ilişkin bir diğer başlık ise SSK ve Bağ-Kur prim eşitlemesi oldu. Bayram, bu konuda yürütüldüğünü belirttiği çalışmanın hayata geçirilmesi halinde Bağ-Kur’lu işverenlerin SSK’lı çalışanlarla benzer koşullarda emekli olabilmesinin önünün açılabileceğini söyledi.
Mevcut sistemdeki prim günü farkının giderilmesi halinde Bağ-Kur kapsamındaki bazı sigortalıların 5 yıl daha erken emekli olabilme imkanına kavuşabileceğini ifade eden Bayram, düzenlemenin SSK ve Bağ-Kur arasındaki emeklilik şartları farkını azaltabileceğini değerlendirdi.
Ancak prim eşitlemesine ilişkin kapsam, şartlar ve yürürlük tarihi konusunda kesinleşmiş bir yasal düzenleme bulunmadığından 5 yıl erken emeklilik beklentisi mevcut aşamada olası bir reform başlığı olarak değerlendiriliyor.
İntibak yasası ve aylık bağlanma oranları yeniden tartışılıyor
Bayram, prim eşitlemesinin yanı sıra intibak düzenlemesinin de sosyal güvenlik sistemindeki önemli başlıklardan biri olabileceğini belirtti. Özellikle 2000 öncesinde, 2000-2008 döneminde ve 2008 sonrasında çalışma hayatına giren vatandaşların emekli aylıkları arasındaki farklılıklara dikkat çekti.
Farklı dönemlerde uygulanan aylık bağlanma oranlarının, ödenen prim tutarı ve prim gün sayısıyla emekli maaşı arasındaki ilişkiyi etkilediğini ifade eden Bayram, sistemin yeniden düzenlenmesi gerektiğini savundu.
Bayram’ın değerlendirmesine göre olası bir intibak düzenlemesiyle daha fazla prim ödeyen sigortalıların emekli aylıklarına bunun daha belirgin şekilde yansıması hedeflenebilir. Ancak intibak yasasına ilişkin de açıklanmış kesin bir takvim veya yürürlüğe girmiş bir düzenleme bulunmuyor.
Kademeli emeklilikte öncelik mevcut emeklilerin alım gücü
Kademeli emeklilik tartışmalarına da değinen Bayram, mevcut küresel ekonomik koşulların emeklilik yaşının düşürülmesi yönünde yeni adımlar atılmasını zorlaştırabileceğini belirtti. Avrupa ülkelerinde emeklilik yaşının yükseltilmesine yönelik uygulamalara dikkat çeken ekonomist, Türkiye’de önceliğin mevcut emeklilerin ekonomik koşullarının iyileştirilmesi olması gerektiğini ifade etti.
Bayram, yaklaşık 18 milyon emeklinin alım gücünün artırılmasının ve mevcut emeklilik sistemindeki sorunların giderilmesinin daha öncelikli olduğunu savundu.
