İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğini fiilen durdurmasının ardından dünya piyasaları günlük yaklaşık 20 milyon varillik petrol arzından mahrum kaldı.
Küresel rafineriler oluşan açığı kapatmak için ABD ham petrolüne yönelirken, ülkenin petrol ihracatı Mayıs ayında günlük 5,6 milyon varille tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Bu süreçte, ABD’nin en önemli petrol depolama merkezlerinden biri olan Cushing’deki stoklar hızla eridi. ABD Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre, depolardaki petrol miktarı 29 Mayıs itibarıyla 22,4 milyon varile gerileyerek savaş öncesine kıyasla yaklaşık 4 milyon varil azaldı.
Uzmanlar, stokların 20 milyon varilin altına düşmesi halinde operasyonel sorunların ortaya çıkabileceği konusunda uyarıyor. Bu seviyelerde depolardaki petrolün transfer edilmesi ve harmanlanması zorlaşırken, sevkiyatlarda aksaklık yaşanma riski artıyor.
Sadece Cushing değil, ülke genelindeki petrol depolarında da ciddi stok erimeleri görülüyor. ABD’nin toplam ham petrol stokları, savaşın başlamasından bu yana yaklaşık 64 milyon varil azalarak 843,4 milyon varile düştü. Gerilemede hem ticari rezervlerdeki azalma hem de Stratejik Petrol Rezervi’ndeki çekişler etkili oldu.
Analistler, stokların kritik seviyelere inmesinin özellikle deniz yoluyla petrol ithal etme imkanı bulunmayan ABD Ortabatı rafinerilerini zorlayabileceğini belirtiyor. Ayrıca depoların dibinde biriken su ve tortular nedeniyle ham petrol kalitesinde bozulma yaşanabileceği, bunun da rafineri maliyetlerini artırabileceği ifade ediliyor.
Sektörün önde gelen isimleri de yükselen risklere dikkat çekiyor. Exxon Mobil ve Chevron yöneticileri, küresel stok tamponlarının hızla eridiğini ve önümüzdeki haftalarda petrol fiyatları üzerinde daha güçlü yukarı yönlü baskı oluşabileceğini vurguladı.
Uzmanlara göre Orta Doğu’daki arz krizinin devam etmesi halinde hem petrol fiyatlarında hem de akaryakıt maliyetlerinde yeni yükseliş dalgaları görülebilir. Özellikle Haziran ve Temmuz aylarında piyasalardaki arz sıkışıklığının daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.
