ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’e sağlanan yıllık 4 milyar dolarlık mali desteğin 2026 yılının sonunda kesileceğini açıkladı. Fox News’un Fox and Friends programına konuşan Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bu konuda aylar önce anlaşmaya vardıklarını belirtti.
kolayca yatırım yapın
Trump, İsrail’in artık söz konusu yardıma ihtiyaç duymadığını ifade ederek, ABD’nin yıl sonundan itibaren düzenli ödemeleri durduracağını söyledi. ABD Başkanı, buna karşın İsrail’in ihtiyaç duyması halinde Washington yönetiminin destek vermeye devam edebileceğini vurguladı.
Trump açıklamasında, “İsrail’e yılda 4 milyar dolar veriyoruz. Ancak aylar önce bu ödemeleri durdurmak için anlaşma yaptık. Bu yılın sonuna kadar İsrail’e ödeme yapmayacağımız konusunda mutabık kaldık” ifadelerini kullandı.
ABD’nin İsrail’e askeri desteği nasıl şekillenecek?
Trump’ın açıklamasında hangi yardım kaleminin sona erdirileceğine ilişkin ayrıntı verilmedi. Bu nedenle kararın mevcut askeri yardım anlaşmasını nasıl etkileyeceği henüz netlik kazanmadı.
ABD ile İsrail arasında 2016 yılında imzalanan 10 yıllık mutabakat kapsamında Washington, 2019-2028 döneminde İsrail’e toplam 38 milyar dolar askeri yardım sağlamayı taahhüt etmişti. Bu tutar yıllık 3,8 milyar dolara karşılık geliyor. Yardımın 3,3 milyar doları askeri finansman, 500 milyon doları ise ortak füze savunma programları için ayrılıyor.
Mevcut anlaşmanın 2028’de sona ermesi beklenirken, iki ülke arasında yeni güvenlik iş birliği çerçevesine ilişkin görüşmeler de yürütülüyor. Trump’ın 2026 sonunu işaret etmesi, mevcut anlaşmanın kalan süresinden önce yardımın durdurulup durdurulmayacağı sorusunu gündeme getirdi.
Netanyahu daha önce yardımların azaltılmasını gündeme getirmişti
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da daha önce ABD’nin askeri desteğine bağımlılığı azaltmak istediklerini açıklamıştı. Netanyahu, ülkesinin 10 yıl içinde ABD askeri yardımından bağımsız hale gelmesini hedeflediğini belirtmişti.
Netanyahu, ABD Kongresi’ne gönderdiği haziran ayındaki mektupta da İsrail’in artık yardım alan bir ülkeden ortak konumuna geçmesinin zamanının geldiğini ifade etmişti.
Trump ise İsrail’in ABD silahlarını satın almaya devam edebileceğini belirterek, Washington yönetiminin dünyanın en gelişmiş silahlarını ürettiğini ve Avrupa’nın da bu silahları satın alabildiğini söyledi.
ABD’de İsrail’e yönelik destek tartışmaları büyüyor
Trump, yardım kararının siyasi boyutuna da dikkat çekti. ABD’nin İsrail’e sağladığı yıllık 4 milyar dolarlık desteğin Demokratlar ve sol görüşlü siyasetçiler tarafından Cumhuriyetçileri eleştirmek için kullanıldığını savundu.
Gazze savaşının 2023’te başlamasından bu yana ABD kamuoyunda İsrail’e verilen desteğe yönelik eleştiriler de arttı. Haziran ayında yapılan Quinnipiac Üniversitesi anketinde, katılımcıların yüzde 48’i, Demokrat seçmenlerin ise yüzde 66’sı ABD’nin İsrail’e gereğinden fazla destek verdiğini düşündüğünü belirtti.
