Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki çatışmaların sona erebileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesiyle sert düşüşünü sürdürdü. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yeni askeri operasyon düzenlenmesinin gerekli olmayabileceğini belirtmesi, enerji piyasalarında jeopolitik risk algısını zayıflattı.
kolayca yatırım yapın
Paratic Piyasalar verilerine göre, küresel petrol piyasasının referans göstergesi brent petrol, Ağustos ayından bu yana ilk kez varil başına 90 doların altına geriledi. ABD tipi ham petrol WTI ise 85 dolar seviyesinin altını test etti.
Petrol piyasalarında son haftalarda hız kazanan satış baskısı, ABD’den gelen siyasi açıklamalarla daha da belirginleşti. Pazartesi günü yaklaşık yüzde 6 değer kaybeden brent petrol, Ekim ayı sonunda ulaştığı altı aylık zirvesinden önemli ölçüde uzaklaştı.
Brent petrolün geçen hafta kaydettiği düşüş de dikkat çekti. Küresel gösterge, vade bitimi etkisi dikkate alınmadığında Nisan 2020’den bu yana en sert haftalık gerilemesini yaşadı.
Fiyatlardaki düşüşte, İran savaşının sona ermesi halinde küresel petrol arzına ilişkin endişelerin hafifleyebileceği beklentisi etkili oldu.
Trump’ın İran mesajı piyasaların odağında
ABD’de gerçekleştirilen ara seçimlerin ardından Washington yönetiminin İran politikasında değişikliğe gidebileceğine yönelik değerlendirmeler öne çıktı.
Dokuzuncu ayına giren İran savaşının kamuoyunda yeterli destek bulmaması, Trump yönetimi üzerindeki siyasi baskıyı artırdı. Trump, ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslarda arabuluculuk yapan Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Beyaz Saray’da bir araya geldi.
Görüşmenin ardından gazetecilere konuşan ABD Başkanı, İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini belirterek yeni saldırıların gerekli olmayabileceği mesajını verdi.
Bu açıklamalar, çatışmaların daha fazla genişlemeyeceği ve diplomatik çözüm ihtimalinin güçlendiği yönündeki beklentileri destekledi.
ABD Kongresinde savaşın sonlandırılması için baskı artıyor
ABD’deki siyasi gelişmeler de petrol piyasalarının yakından takip ettiği başlıklar arasında yer alıyor. Kongredeki Demokratların, Trump yönetimini İran savaşını sona erdirmeye zorlamak amacıyla bütçe görüşmelerini bir baskı aracı olarak kullanabileceği belirtiliyor.
Bu kapsamda 11 Aralık’taki olası hükümet kapanması takviminin siyasi pazarlıklarda gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Ara seçim sonuçlarının ardından Trump’ın savaşın sonlandırılmasına yönelik daha uzlaşmacı bir tutum sergilemesi, petrol piyasalarında risk priminin azalmasına neden olan gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlardan brent petrol için 85 dolar değerlendirmesi
Itochu Araştırma Enstitüsü Kıdemli Ekonomisti Takahiro Asaoka, ABD’deki ara seçim sonuçlarının Trump yönetiminin İran’a karşı uzun süreli ve geniş kapsamlı askeri operasyon yürütme seçeneklerini sınırlandırdığını belirtti.
Asaoka’ya göre seçim sonuçlarının yarattığı siyasi baskı, Trump’ın son dönemde kullandığı ifadelerde de kendisini gösteriyor.
Uzman, Tahran yönetimiyle diplomatik bir anlaşmaya varılamaması halinde Brent petrol fiyatlarının varil başına 85 doların üzerinde kalabileceğini öngörüyor.
Bununla birlikte çatışmaların sona erme ihtimalinin güçlenmesi, petrol fiyatlarına yansıyan jeopolitik risk priminin bir bölümünün ortadan kalkmasına yol açıyor.
