Son iki yılda rekor seviyelere ulaşan kakao fiyatları gerilemeye başlasa da sektör temsilcileri tüketicilerin kısa vadede daha ucuz çikolata görmesini beklemiyor. Dünyanın önde gelen çikolata üreticileri, artan maliyetlerin etkisini azaltmak ve talebi canlandırmak için premium ürünler ve sosyal medya odaklı yeni ürün stratejilerine yöneliyor.
Kakao vadeli işlem fiyatları son bir yılda yüzde 34 düşüşle ton başına 5.327 dolara gerilerken, 2024 sonunda 12.000 dolar seviyesine kadar yükselmişti. Buna rağmen fiyatlar son 20 yılın 2.000-3.000 dolar bandındaki tarihsel ortalamasının üzerinde seyretmeye devam ediyor.
Sektörün önde gelen şirketlerinden Barry Callebaut, Lindt ve Nestle, yüksek kakao maliyetlerinin kârlılık üzerinde baskı oluşturduğunu açıkladı.
Lindt, yılın ilk yarısında yaptığı yüzde 11,8’lik fiyat artışının ardından satış hacminin yüzde 7,5 gerilediğini duyurdu. Şirket, rekor kakao fiyatlarının yanı sıra jeopolitik belirsizlikler, enflasyon ve zayıf tüketici güveninin talebi olumsuz etkilediğini belirtti.
Dünyanın en büyük kakao ve çikolata tedarikçilerinden Barry Callebaut ise küresel çikolata tüketiminin üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 4,4 azaldığını, buna karşın şirketin satış hacminin yüzde 5,7 arttığını ve iki yılı aşkın sürenin ardından yeniden büyümeye geçtiğini açıkladı. Şirketin kakao satışları da yılın başındaki piyasa düzeltmesinin etkisiyle yüzde 18 yükseldi.
Nestlé de artan kakao ve kahve maliyetlerinin ilk yarı faaliyet kârını yüzde 2,8 aşağı çektiğini belirtirken, kakao fiyatlarındaki gerilemenin ilerleyen dönemde kâr marjlarını desteklemesini beklediğini ifade etti.
Arz koşulları iyileşiyor
Kakao fiyatlarındaki sert yükselişin temel nedeni, Fildişi Sahili ve Gana’daki zayıf hasatlar olmuştu. El Niño hava olayı ve iklim değişikliğinin yol açtığı kuraklık ile düzensiz yağışlar küresel arzı önemli ölçüde daraltmıştı.
Ancak sektör temsilcileri, 2025-2026 sezonunda beklenen arz fazlasının piyasayı destekleyeceğini ve mevcut durumu 2023-2024 döneminden farklı kıldığını değerlendiriyor.
Üreticiler yeni ürünlerle talebi canlandırmaya çalışıyor
Çikolata üreticileri, tüketici talebini yeniden artırmak amacıyla premium ürünlere ve sosyal medya trendlerinden ilham alan yeni ürünlere ağırlık veriyor.
Bu kapsamda Lindt’in 2024 sonunda piyasaya sürdüğü Dubai çikolatası konsepti, sosyal medyada yakaladığı popülerliğin ardından Walmart, Trader Joe’s, Shake Shack ve Harrods gibi birçok büyük perakendeci tarafından da satışa sunuldu.
Analistler, kakao fiyatlarının gerilemeye başlamasının üreticilerin maliyetlerini zamanla hafifleteceğini ancak yüksek maliyetli stoklar ve fiyatlama stratejileri nedeniyle bunun raf fiyatlarına yansımasının zaman alacağını belirtiyor.
Ayrıca iklim değişikliği, sıcak hava dalgaları ve jeopolitik risklerin kakao piyasasında oynaklığı sürdürmeye devam edebileceği ifade ediliyor.
