Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) tasfiye kararı aldığı yatırım fonlarında yatırımcıların beklediği ara ödeme süreci bugün (30 Ekim) başlaması bekleniyor. Olağanüstü tasfiye kapsamındaki Tera Portföy, Pusula Portföy ve Atlas Portföy fonlarında hak sahiplerine yapılacak ilk ödemeler, belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda gerçekleştirilecek.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıklamasına göre, bu aşamada 1 milyon TL’ye kadar olan net yatırım tutarlarının ödenmesi hedefleniyor. Olağanüstü tasfiye kapsamındaki yatırımcıların ödemeye esas net yatırım tutarının toplamı 125 milyar TL olarak açıklandı. Ödemelerin finansmanında fonların mevcut varlıklarının yanı sıra geri kazanılan kaynaklar ve TMSF’ye devredilen varlıklardan sağlanacak tutarlar kullanılacak.
SPK’nın 27 Ekim tarihli kararıyla ödeme yöntemi ve öncelik sırası da netleşti. Peki, hangi fon yatırımcısı ne kadar para alabilecek, ödemeler hangi bankalar aracılığıyla yapılacak ve yatırımcıların başvuru yapması gerekiyor mu?
İşte fon tasfiyesinde ara ödemelere ilişkin merak edilenler…
Hangi fonların yatırımcılarına ödeme yapılacak?
30 Ekim’de başlayan olağanüstü tasfiye kapsamındaki ara ödemeler, SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyeye alınan üç portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu fonları kapsıyor:
- Tera Portföy Yönetimi A.Ş.
- Pusula Portföy Yönetimi A.Ş.
- Atlas Portföy Yönetimi A.Ş.
Hedef Portföy fonlarında ise daha önce başlayan olağan tasfiye ödemelerinin büyük bölümü tamamlandı. 22 Ekim’de 18 fonunun tasfiyesi tamamlanırken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın paylaştığı bilgilere göre Hedef Portföy’ün 31 fonundan 27’sinin tasfiye işlemleri 23 Ekim itibarıyla büyük ölçüde sonuçlandı. Bu kapsamda 26 bin 152 hesaba 27,2 milyar TL ödeme yapıldı.
Aynı açıklamada, tasfiye sürecindeki fon sayısının 131’den 38’e gerilediği ve hak sahibi 71 bin 899 hesaba nakdi ve ayni olmak üzere toplam 68 milyar TL ödeme gerçekleştirildiği bildirildi. Bugün başlayan ara ödemeler ise olağanüstü tasfiye kapsamındaki üç portföy yönetim şirketinin fonları için uygulanacak.
Yatırımcılar ne kadar ödeme alacak?
Ara ödeme tutarının hesaplanmasında Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından her hak sahibi için belirlenecek net yatırım tutarı esas alınacak. SPK’nın belirlediği kurala göre, her bir fon için yapılacak ara ödeme 1 milyon TL’yi aşamayacak.
Buna göre:
- MKK tarafından hesaplanan net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altındaysa yatırımcıya bu tutarın tamamı ödenecek.
- Net yatırım tutarı 1 milyon TL veya üzerindeyse ara ödeme en fazla 1 milyon TL olacak.
- Birden fazla tasfiye kapsamındaki fonda yatırımı bulunanların ödemeleri her fon için ayrı hesaplanacak.
SPK’nın açıklamasına göre net yatırım tutarı endeksleme uygulanmadan, yani enflasyona göre güncellenmeden hesaplanacak. Para piyasası fonlarında 17 Eylül 2026 tarihli tasfiye kararından önceki gün sonu, diğer fonlarda ise ara ödemenin hesaplandığı tarihten önceki gün sonu esas alınacak. Ödeme, bu tutar ile 1 milyon TL’den hangisi düşükse onu geçemeyecek.
Örneğin, bir yatırımcının bir fondaki net yatırım tutarı 600 bin TL ise bu tutarın tamamı ara ödeme kapsamında değerlendirilecek. Net yatırım tutarı 1,5 milyon TL olan bir yatırımcı ise aynı fon için bu aşamada en fazla 1 milyon TL alabilecek. Birden fazla fonda yatırımı bulunması halinde her fonun hesabı ayrı yapılacak.
Burada 1 milyon TL sınırının toplam alacağın üst sınırı olmadığına dikkat çekmek gerekiyor. Bu tutar, her fon için yapılacak ara ödemenin tavanı. Nihai tasfiye sonucunda yatırımcının hak ettiği tutar belirlendiğinde, daha önce yapılan ara ödeme bu tutardan mahsup edilecek.
Ödemeler hangi bankalara yatırılacak?
Tasfiye işlemleri, SPK koordinasyonunda ilgili kamu kurumları ve finansal kuruluşların iş birliğiyle yürütülüyor. Fonların kurucularına göre görevli bankalar ise şöyle:
- Tera Portföy – Türkiye İş Bankası
- Pusula Portföy – Ziraat Bankası
- Atlas Portföy – Ziraat Bankası
Dolayısıyla yatırımcıların hangi bankadan ödeme alacağı, yatırım yaptıkları fonun kurucusuna göre belirlenecek. Tera Portföy fonlarının tasfiyesini İş Bankası, Pusula ve Atlas Portföy fonlarının tasfiyesini ise Ziraat Bankası yürütecek.
Ödeme işlemlerinin MKK kayıtları ve görevli bankaların altyapısı üzerinden yürütülmesi öngörülüyor. Yatırımcıların ödeme bilgilerini kendi yatırım hesapları ve MKK kayıtları üzerinden takip etmesi önem taşıyor.
Yatırımcıların ödeme almak için başvuru yapması gerekiyor mu?
SPK’nın açıkladığı tasfiye usulünde, mutabakatı tamamlanmış hak sahipleri için ara ödeme hesaplamaları MKK tarafından yapılacak ve ilgili tutarlar tasfiye ile görevlendirilen bankalara iletilecek. Bu nedenle yatırımcıların ara ödeme tutarını kendilerinin hesaplayarak ayrıca bir başvuru oluşturması öngörülmüyor.
Yatırımcıların MKK sistemindeki kayıtlarını ve ödeme yapılacak hesap bilgilerini kontrol etmesi, ayrıca görevli bankalardan ve ilgili kurumlardan gelecek duyuruları takip etmesi gerekiyor. Ödeme hesabına ilişkin bilgilerde eksiklik veya güncellik sorunu bulunanların, hesaplarının bulunduğu banka ya da aracı kurumla iletişime geçmesi yararlı olacak.
MKK’nın e-YATIRIMCI platformu da yatırımcıların kayıtlarını ve yatırım hesaplarını kontrol edebilecekleri kanallar arasında bulunuyor. Bununla birlikte SPK’nın yayımladığı resmi açıklamada, tüm yatırımcılar için geçerli ayrıntılı bir başvuru veya IBAN bildirim prosedürü ayrıca tanımlanmıyor.
Ödemelerde neden önce para piyasası fonları var?
SPK’nın belirlediği ödeme sıralamasında ilk öncelik, unvanında “para piyasası” ibaresi bulunan fonlara verilecek. Bu fonlardan başlanarak tasfiye kapsamındaki yatırımcıların ara ödeme süreci yürütülecek.
Para piyasası fonlarının ardından diğer fonlarda ödeme sırası, fonların dağıtılabilir nakit varlıklarının toplam ara ödeme yükümlülüklerini karşılama oranına göre belirlenecek. Karşılama oranı daha yüksek olan fonlara öncelik verilebilecek. Oranların aynı veya yakın olması halinde ise mevcut nakitle daha fazla sayıda yatırımcıya ödeme yapılabilmesi dikkate alınacak.
Fonların nakit varlıklarının tüm ara ödeme yükümlülüklerini karşılamaması durumunda yatırımcılar arasında ödeme sırası oluşturulabilecek. SPK’nın onayıyla daha fazla sayıda hak sahibine ulaşılmasını sağlayacak asgari bir ara ödeme tutarı da belirlenebilecek. Bu nedenle bütün yatırımcıların aynı gün ve aynı oranda ödeme alacağına ilişkin bir garanti bulunmuyor.
Ara ödeme alan yatırımcı fon paylarını kaybedecek mi?
Hayır. SPK’nın düzenlemesine göre ara ödemeler, yatırımcıların fon katılma payları iade alınmadan yapılacak. Payların iade işlemleri nihai tasfiye ödemeleri sırasında gerçekleştirilecek.
Bu nedenle ara ödeme, fon yatırımının tamamen kapatıldığı veya yatırımcının tüm alacağından vazgeçtiği anlamına gelmiyor. Yapılan ödeme, tasfiye sonunda hak kazanılacak nihai tutardan düşülecek. Fonların malvarlığının nakde çevrilmesiyle elde edilen dağıtılabilir tutar, yatırımcıların haklarını tamamen karşılamaya yeterliyse ara ödeme yerine doğrudan nihai ödeme yapılması da mümkün olacak.
1 milyon TL’yi aşan alacakların kalan kısmı ne olacak?
Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin üzerinde olan yatırımcılar, ilk aşamada fon başına en fazla 1 milyon TL ara ödeme alabilecek. Bu tutarın üzerinde kalan alacaklar ise nihai tasfiye sürecinde değerlendirilecek.
Tasfiye kapsamında fonların mevcut nakitleri ve diğer varlıkları paraya çevrilecek. Ayrıca haksız kazanç elde ettiği belirtilen kişilerden geri kazanılan tutarlar ile TMSF’ye devredilen varlıkların nakde çevrilmesinden sağlanacak kaynaklar da ödeme sürecinde kullanılabilecek.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, 27 Ekim’de yaptığı açıklamada geri kazanılan kaynaklardan o tarihe kadar 11 milyar TL ödeme yapıldığını belirtmişti. Bu tutarın artmasının beklendiğini de ifade etmişti.
Kimler tasfiye ödemelerinden yararlanamayacak?
SPK’nın belirlediği esaslara göre, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 104, 106 veya 107’nci maddelerinde düzenlenen fiilleri tasfiye kapsamındaki fonlarla birlikte hareket ederek ya da fonların iştirakiyle gerçekleştirdiği SPK tarafından tespit edilen ve MKK tarafından görevli kuruluşlara bildirilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
Bu düzenleme, tasfiye kaynaklarının hak sahibi yatırımcılara aktarılmasını ve süreçte tespit edilen usulsüzlüklerle bağlantılı kişi ve kurumların ödeme kapsamı dışında tutulmasını amaçlıyor.
Tera fon krizinde süreç nasıl başladı?
Tera ve bağlantılı portföy yönetim şirketlerinin fonlarında yaşanan gelişmeler, Eylül ayında yatırımcıların fon paylarını nakde çevirmekte sorun yaşaması ve bazı fonlarda iade ödemelerinin zamanında gerçekleştirilememesiyle gündeme geldi. Bazı fonlarda değerleme ve ödeme takvimleri değişirken, yatırımcıların varlıklarına erişimine ilişkin belirsizlik arttı.
SPK, 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla çeşitli portföy yönetim şirketlerinin kurucusu olduğu fonları tasfiye kapsamına aldı. Ardından 30 Eylül tarihli kararla, mutabakatı tamamlanan yatırımcılara nihai tasfiye ödemesinden mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılmasının önü açıldı. Bu aşamada ödeme tutarının fon başına 1 milyon TL ile sınırlandırılması ve önceliğin para piyasası fonlarına verilmesi kararlaştırıldı.
27 Ekim’de Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7596 sayılı Kanun ve aynı tarihte SPK tarafından açıklanan usul ve esaslar ise tasfiye işlemlerinin, görevli bankaların ve ödeme sıralamasının çerçevesini belirledi. Böylece 30 Ekim’de başlayan ara ödemelerle birlikte süreç yeni bir aşamaya geçti.
