ABD Başkanı Donald Trump, iki günlük Çin ziyaretini büyük anlaşmalar ya da önemli diplomatik kazanımlar elde edemeden tamamladı. Trump’ın yaklaşan ara seçimler öncesinde ekonomi ve dış politikada başarı mesajı vermeyi hedeflediği ziyaretin, beklentilerin altında kaldığı yorumları yapıldı.
Pekin’de düzenlenen zirvede törenler, resmi karşılaşmalar ve özel etkinlikler öne çıkarken, görüşmelerin perde arkasında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Tayvan konusunda dikkat çekici uyarılarda bulunduğu aktarıldı.
Xi’nin Tayvan konusunda yapılacak bir yanlış hamlenin çatışmaya dönüşebileceği mesajını Trump’a ilettiği belirtildi. Trumo ise ziyaret boyunca bu konuda yorum yapmaktan kaçınırken, daha çok Xi Jinping’e yönelik övgü dolu açıklamalarıyla dikkat çekti.
Trump, görüşmeler sonrası yaptığı açıklamada ziyaretin inanılmaz geçtiğini ve önemli kazanımlar sağlandığını söylese de yatırımcılar açıklanan ekonomik sonuçları yetersiz buldu.
Özellikle Boeing uçak satış anlaşmasının beklentileri karşılamaması sonrası şirket hisselerinde düşüş yaşandı. Trump’ın duyurduğu yaklaşık 200 uçaklık siparişin, piyasanın beklediği seviyenin oldukça altında kaldığı ifade edildi.
Zirvede İran konusu da masaya yatırıldı. Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın sona ermesi gerektiğini belirtirken, Trump iki ülkenin İran konusunda benzer düşündüğünü söyledi. Ancak Çin’in, İran üzerindeki etkisini kullanarak somut bir adım atacağına dair herhangi bir taahhütte bulunmadığı kaydedildi.
ABD tarafı ayrıca Çin ile tarım ürünleri satışı ve ticaret mekanizmaları konusunda ilerleme sağlandığını açıklasa da Nvidia’nın gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin’e satışı veya nadir toprak elementleri krizinin çözümü gibi kritik konularda anlaşma sağlanamadı.
Analistler, Xi Jinping’in görüşmeler sırasında ABD-Çin ilişkilerini “yapıcı stratejik istikrar” olarak tanımlamasını Pekin adına diplomatik bir başarı olarak değerlendirdi. Böylece Çin’in ilk kez ilişkilerin çerçevesini kendi söylemiyle şekillendirdiği yorumları yapıldı.
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington yönetiminin Tayvan politikasında değişiklik olmadığını vurgularken, Tayvan Dışişleri Bakanı Lin Chia-lung da ABD’ye desteği için teşekkür etti.
