Ticaret Bakanlığı, gümrük ve dış ticaret işlemlerine yönelik sonradan kontrol firma denetimleri ile ikincil kontrol beyanname incelemeleri kapsamında son 2,5 yılda 28,7 milyar TL tutarında ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiğini açıkladı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, geçmiş dönem gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğunun denetlenmesine yönelik çalışmaların aralıksız sürdürüldüğü belirtilirken, denetimlerin kurallara uygun hareket eden dış ticaret erbabının haklarını korumayı ve usulsüz işlemleri önlemeyi amaçladığı ifade edildi.
Açıklamaya göre, 2024 yılında ikincil kontrol kapsamında 5,5 milyar TL, sonradan kontrol kapsamında ise 1,3 milyar TL olmak üzere toplam 6,8 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Bu tutar, bir önceki yıla göre %98 artış gösterdi.
2025 yılında ise ikincil kontrollerden 11,8 milyar TL, sonradan kontrollerden 1,8 milyar TL olmak üzere toplam 13,6 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı alınırken, yıllık bazda artış oranı %100 olarak gerçekleşti.
2026 yılının ilk altı ayında ise ikincil kontroller sonucunda 6,5 milyar TL, sonradan kontroller kapsamında 1,8 milyar TL olmak üzere toplam 8,3 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Böylece yılın ilk yarısındaki tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artış kaydetti.
Bakanlık, denetimlerin Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldüğünü belirterek, yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi arasından riskli işlemlerin tespitinde gelişmiş veri analitiği sistemlerinden yararlanıldığını bildirdi. Bu kapsamda Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) aktif olarak kullanılıyor.
Riskli bulunan firmaların Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından sonradan kontrole tabi tutulduğu, şüpheli gümrük beyannamelerinin ise 18 Bölge Müdürlüğü bünyesindeki kontrol şubelerince incelendiği aktarıldı.
Bakanlık, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla denetim faaliyetlerinin önümüzdeki dönemde de etkin şekilde sürdürüleceğini vurguladı.
