ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran savaşı, Suudi Arabistan’ın Husilerle mücadelesi ve ABD-Ukrayna ilişkilerindeki gerilimin gündemde olduğu bir dönemde Özbekistan ve Hindistan’ı kapsayan Asya turuna çıkıyor.
Rubio’nun ziyaretlerinde Orta Asya’nın doğal kaynakları, Rusya’ya yönelik yaptırımlar, Hindistan ile ticaret anlaşması ve Abraham Anlaşmaları’nın genişletilmesi öne çıkıyor.
Rubio’nun Pazar günü Özbekistan’ın Semerkant kentine ulaşarak ABD ile Orta Asya’nın beş ülkesini bir araya getiren C5+1 platformunun liderleriyle görüşmesi planlanıyor. Platformda Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Türkmenistan var.
Rusya yaptırımlarının uygulanması gündemde
Rubio’nun ziyareti, Orta Asya ülkelerinin Rusya ile tarihsel bağlarını sürdürürken ABD ile ilişkilerini de geliştirmeye çalıştığı bir döneme denk geldi.
Batılı yetkililere göre bölgedeki bazı ticaret akışları, Rusya’nın ABD ve Avrupa Birliği yaptırımlarını aşmasına imkan sağlıyor. Washington daha önce bölge ülkelerinden yaptırımları ihlal eden ticaretin sınırlandırılmasını istemişti.
Ancak Trump yönetiminin Rusya’dan dizel yakıt tedarikini artırmaya yönelik anlaşması ve Rus petrolü satın alan ülkelere yönelik olası yaptırım ve tarifelerin askıya alınması, ABD’nin bu konudaki yaklaşımına ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Uzmanlara göre Kazakistan ve Hindistan, söz konusu tarifelerden etkilenebilecek ülkeler arasında bulunuyordu.
Rubio’nun Özbekistan ziyaretinin ardından Hindistan’a geçmesi bekleniyor. Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci Rus ham petrolü ithalatçısı olan Hindistan ile ABD arasındaki ticaret anlaşmasının da ziyaret sırasında açıklanabileceği belirtiliyor.
ABD, Orta Asya’nın doğal kaynaklarına odaklanıyor
ABD Dışişleri Bakanlığına göre Rubio’ya Özbekistan ziyaretinde 200’den fazla iş insanı eşlik edecek. Görüşmelerde özellikle bölgenin nadir toprak elementleri ve diğer kritik mineral kaynaklarına erişimin artırılması hedefleniyor.
Orta Asya ülkeleriyle Abraham Anlaşmaları’na katılım konusunda da temasların sürmesi bekleniyor. Reuters’ın geçen yıl yayımladığı habere göre ABD, bölgedeki başka ülkelerle de anlaşmalara katılım konusunda görüşmeler yürüttü.
Rubio’nun Özbekistan ziyaretinin ardından Hindistan’ın Mumbai ve Jamnagar kentlerine gitmesi ve iş dünyasının temsilcileriyle görüşmesi planlanıyor. Görüşmelerde, ABD yönetimiyle ilişkileri güçlenen Reliance Industries Yönetim Kurulu Başkanı Mukesh Ambani’nin de yer alması bekleniyor.
Ziyaretin Perşembe günü sona ermesi öngörülüyor.
