ABD ile İran arasında hafta sonu yeniden tırmanan askeri gerilim, haftanın ilk işlem gününde petrol fiyatlarını sert yükseltti. Küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatların sekteye uğrayabileceği endişesiyle Brent petrol yüzde 4’ün üzerinde değer kazandı.
Brent petrolün varil fiyatı Asya işlemlerinde yüzde 4’ten fazla artışla 79,11 dolara yükselirken, ABD ham petrolü yüzde 4,11 yükselişle 74,36 dolardan işlem gördü.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Pazar günü İran’da çok sayıda hedefe yönelik yeni hassas saldırılar düzenlendiğini açıkladı. Buna karşılık İran Devrim Muhafızları, Pazartesi günü Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD askeri üslerine saldırı gerçekleştirdiklerini duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine açık olduğunu belirtirken, İran ise daha önce izinsiz rotada ilerleyen bir geminin vurulmasının ardından boğazı kapattığını açıklamıştı.
Dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda hareketlilik de belirgin şekilde azaldı. Kpler verilerine göre Pazar günü boğazdan yalnızca altı gemi geçti. Bu, son beş haftanın en düşük seviyesi olarak kaydedildi.
Gerilimin yeniden yükselmesi, geçen ay imzalanan geçici ABD-İran anlaşmasının geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Söz konusu anlaşma, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını ve tarafların 60 günlük müzakere sürecinde çatışmaları durdurmasını hedefliyordu.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) Cuma günü yayımladığı rapora göre küresel petrol arzı Haziran ayında günlük 4,1 milyon varil artış gösterdi. Ancak üretimin hâlâ savaş öncesi seviyelerin günlük 9,4 milyon varil altında bulunuyor.
ANZ analistleri, hafta sonu gerilimin piyasaların kısa sürede normalleşeceği yönündeki beklentileri zayıflattığını belirtti.
IG Piyasa Analisti Tony Sycamore ise petrol fiyatlarındaki yükselişin görece sınırlı kalmasının, yatırımcıların mevcut gelişmeleri ateşkesin tamamen sona ermesinden ziyade kırılgan sürecin geçici bir tırmanışı olarak değerlendirildiğine işaret ettiğini söyledi.
Sycamore, bu beklentinin doğru olup olmadığının ise önümüzdeki günlerde netleşeceğini ifade etti.
