Kremlin, küresel enerji krizinin şiddetlenmesiyle birlikte Rus enerji kaynaklarına yönelik yoğun talep oluştuğunu duyurdu. Yetkililer, farklı bölgelerden çok sayıda ülkenin Rus petrol ve gazı satın almak için sıraya girdiğini belirtirken, bu durumun enerji piyasalarında dengeleri değiştirdiğine dikkat çekti.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri hamleleri sonrası Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı büyük ölçüde kapatması, küresel arzı sekteye uğratarak enerji krizini tetikledi. Bu gelişme, Avrupa’nın Ukrayna savaşı nedeniyle Rus enerjisine bağımlılığı azaltmaya çalıştığı bir döneme denk geldi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Avrupa’nın Rus enerjisini istememesi halinde sevkiyatların daha hızlı şekilde başka pazarlara yönlendirebileceğini ifade etti.
Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov ise enerji piyasalarında koşulların köklü biçimde değiştiğini ve Rusya’nın çıkarlarına en uygun anlaşmalar üzerinde çalıştığını söyledi.
Dünyanın en büyük ikinci petrol ihracatçısı konumundaki Rusya, günlük yaklaşık 10 milyon varil üretim yaparken bunun yarısını ihraç ediyor. Ancak Ukrayna’nın liman, boru hattı ve rafinerilere yönelik saldırıları, ihracat kapasitesinde günlük 1 milyon varillik düşüşe yol açarak arz tarafında baskı yaratıyor.
Öte yandan Asya ülkelerinin Rus petrolüne ilgisi hızla artıyor. Vietnam, Tayland, Filipinler, Endonezya ve Sri Lanka gibi ülkelerin Rus petrolü için devreye girdiği, bu durumun talebin arzı aşabileceği ihtimalini gündeme getirdiği belirtiliyor.
Nitekim Rusya’nın Ural petrolü, geçen ay nadir görülen şekilde Brent petrolüne göre varil başına 5-8 dolar primli işlem gördü.
Rusya sadece petrolde değil, sıvılaştırılmış doğalgazda da yönünü doğuya çeviriyor. Arktik bölgedeki Yamal LNG projesinden Çin’e sevkiyatların yeniden başlaması, Avrupa’nın Rus LNG’sine yönelik kısıtlamalarına karşı Moskova’nın alternatif pazar arayışını hızlandırdığını gösteriyor.
Uzmanlar, Rusya’nın enerji ihracatını Asya’ya kaydırmasının küresel arz-talep dengelerinde kalıcı değişimlere yol açabileceğini ve enerji fiyatlarında oynaklığı artırabileceğini belirtiyor.
