ABD-İran geriliminin tırmanması ve İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemileri hedef alması, küresel enerji taşımacılığını neredeyse durma noktasına getirdi.
Dünya petrol tüketiminin yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik su yolunda yaşanan aksama, petrol ve doğal gaz fiyatlarında sert yükselişe neden oldu.
Brent petrol fiyatı bu hafta yaklaşık yüzde 10 yükselirken, Orta Doğu’daki üretim kesintileri ve sevkiyat sorunları piyasalardaki arz endişesini artırdı.
Petrol taşımacılığında kullanılan çok büyük ham petrol tankerleri için referans navlun oranı olan TD3 endeksi, Worldscale ölçümüne göre tüm zamanların en yüksek seviyesi olan W419’a çıktı. Bu rakam günlük yaklaşık 423 bin dolarlık maliyete işaret ediyor.
Navlun ücretleri Cuma gününe kıyasla iki katına çıktı.
İran Devrim Muhafızları’ndan bir yetkili boğazın kapatıldığını ve geçiş yaparak gemilere ateş açılacağını belirtirken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise boğazın resmi olarak kapatılmadığını duyurdu. Belirsizlik, gemi sahiplerinin faaliyetlerini askıya almasına yol açtı.
LNG taşımacılığında da benzer bir tablo görüldü. Katar’ın üretimi durdurmasının ardından LNG tankerlerinin günlük navlun ücretleri yüzde 40’tan fazla arttı.
Atlantik hattında günlük ücretler 61.500 dolara, Pasifik hattında ise 41.000 dolara yükseldi. Uzmanlar, arzın sıkışması halinde günlük LNG navlunlarının 100 bin doların üzerine çıkabileceğini belirtiyor.
Enerji danışmanlık şirketi Wood Mackenzie analistler, Şubat ayındaki hava koşulları nedeniyle oluşan sevkiyat birikiminin de gemi arzını daralttığını ifade etti.
Öte yandan Güney Koreli taşımacılık şirketi Hyundai Glovis alternatif rota ve liman planları üzerinde çalıştığını açıkladı. Güney Kore hükümeti ise bölgedeki gemilere yönelik operasyonların askıya alınması çağrısında bulundu.
Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş sağlanamadığı sürece navlun fiyatlarındaki yüksek seyir ve enerji piyasalarındaki oynaklık devam edebilir.
