HSBC Başekonomisti Frederick Neumann, Asya’nın finansal ortamının 1997 Asya finansal krizi öncesindeki dönemle bazı dikkat çekici benzerlikler taşıdığını, ancak mevcut koşullardaki farklılıkların benzerliklerden daha ağır bastığını belirtti.
Neumann’a göre yüksek ABD tahvil getirileri, zayıf Japon yeni ve teknoloji iyimserliği hem 1997 krizi öncesinde hem de bugün öne çıkan unsurlar arasında yer alıyor. ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvilinin getirisi 1993-1994 döneminde yaklaşık yüzde 5’ten yüzde 8’e yükselmiş, Nisan 1997’de ise yüzde 7 civarında seyretmişti.
Günümüzde ise 10 yıllık tahvil getirisi 2020’deki yüzde 0,5 seviyesinden yaklaşık yüzde 4,79’a yükselmiş durumda.
Japon yeni de benzer bir tablo ortaya koyuyor. Yen, 1995’te dolar karşısında 80 seviyesine kadar güçlendikten sonra 1997’de 130 seviyesine gerilemişti. Günümüzde ise yen, 2021’deki yaklaşık 103 seviyesinden 2024’te 163’e kadar zayıfladıktan sonra müdahalelerle yaklaşık 160 seviyesine geldi.
Bir diğer benzerlik ise teknoloji iyimserliği. 1990’larda internetin yükselişi piyasaları desteklerken, bugün yapay zeka yatırımları benzer bir iyimserlik dalgası yaratıyor.
Ancak Neumann, 1997 ile 2026 arasındaki farklılıkların benzerliklerden daha önemli olduğunu vurguladı. 1990’larda Asya ekonomilerinin çoğu sermaye ithalatçısı konumundayken, bugün bölge ekonomileri büyük ölçüde sermaye ihracatçısı durumunda.
Bu nedenle yüksek ABD fonlama maliyetleri ve zayıf yen, geçmişte olduğu gibi bölge için doğrudan finansal kırılganlık oluşturmuyor.
Bunun yerine Asya ekonomileri için temel riskin “talep kırılganlığı” olduğunu belirten Neumann, bölgenin ABD’deki yapay zeka donanımı yatırımlarına giderek daha fazla bağımlı hale geldiğine dikkat çekti.
Güney Kore, Japonya, Tayvan ve Singapur’da elektronik ihracatının büyümeyi desteklediğini ifade eden Neumann, ABD’de tahvil getirilerinin ve fonlama maliyetlerinin yükselmesinin yapay zeka donanımı talebini zayıflatması halinde Asya ihracatının ve ekonomik büyümenin de baskı altında kalabileceği uyarısında bulundu.
