Avrupa Merkez Bankası (ECB), Kasım 2026 Finansal İstikrar Raporu’nda Euro Bölgesi finansal istikrarına yönelik risklerin yüksek seyrettiği uyarısında bulundu. Rapora göre yapay zekâ şirketlerinin yüksek değerlemeleri, büyük ekonomilerdeki mali dengesizlikler ve jeoekonomik gerilimler finansal sistemin karşı karşıya olduğu temel riskleri oluşturuyor.
ECB Başkan Yardımcısı Boris Vujčić, jeoekonomik belirsizliğin devam etmesi ve yapay zekâya yönelik finansal maruziyetin artması nedeniyle Euro Bölgesi’nde finansal istikrar risklerinin yüksek kaldığını belirtti. Bankaların olası şoklara karşı güçlü konumda olduğunu vurgulayan Vujčić, risklerin özellikle makroihtiyati önlemlerin daha sınırlı olduğu banka dışı finans kuruluşlarında belirginleştiğine dikkat çekti.
Yapay zekâ yatırımlarında değerleme riski
Rapora göre yapay zekânın dönüştürücü potansiyeline yönelik iyimserlik, son dönemdeki dalgalanmalara rağmen küresel hisse senedi piyasalarında güçlü yükselişleri destekledi. Ancak şirket değerlemelerinin iddialı kâr beklentilerine dayandığına işaret eden ECB, finansman koşullarındaki sorunların veya daha düşük maliyetli yapay zekâ modellerinden kaynaklanabilecek rekabetin bu beklentileri sorgulatabileceğini belirtti.
Yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımların giderek daha fazla borçla finanse edilmesi de riskleri artırıyor. ECB, yatırımcı algısında yaşanabilecek ani bir değişimin hisse senedi piyasalarındaki kayıpları tahvil piyasalarına taşıyabileceği uyarısında bulundu.
Kamu borçları ve jeopolitik gerilimler baskı oluşturuyor
Euro Bölgesi’nde yüksek borç seviyeleri, artan kamu finansmanı ihtiyacı ve devlet tahvili piyasalarında haber akışına daha duyarlı, kaldıraçlı yatırımcıların ağırlığının artması ani fiyatlama değişiklikleri riskini yükseltiyor. Piyasaların şu ana kadar düzenli işleyişini koruduğunu belirten ECB, jeoekonomik belirsizlik, yüksek enerji fiyatları ve zayıf ekonomik büyümenin kamu maliyesi üzerindeki baskıyı artırabileceğini kaydetti.
Enerji arzında yaşanabilecek uzun süreli kesintiler ve ticaret politikalarına ilişkin belirsizliğin de Euro Bölgesi ekonomisinin dayanıklılığını sınayabileceği ifade edildi. Bu koşulların hükümetlerin olası şoklara karşı kullanabileceği mali hareket alanını daraltabileceği vurgulandı.
Bankacılık sektörü güçlü, banka dışı kuruluşlarda kırılganlık artıyor
ECB, bankaların ve banka dışı finans kuruluşlarının yapay zekâ yatırımlarının finansmanı ile devlet tahvillerine yönelik riskler nedeniyle ani fiyatlama değişikliklerine açık olduğunu belirtti. Bankaların aktif kalitesinin şimdilik sağlam kaldığına dikkat çekilen raporda, yüksek enerji fiyatları ve zayıflayan ekonomik koşulların hane halkı ve şirketlerin borç geri ödeme kapasitesini zorlayabileceği ifade edildi.
Bankalar ile banka dışı finans kuruluşları arasındaki bağlantıların güçlenmesi, şokların finansal sistem genelinde yayılmasına ve etkisinin büyümesine neden olabilecek bir diğer risk olarak öne çıktı.
Bununla birlikte Euro Bölgesi bankacılık sektörünün güçlü kârlılık, sağlam sermaye tamponları ve yüksek likidite sayesinde olası şokları karşılayabilecek durumda olduğu belirtildi. ECB, bankacılık sektörünün dayanıklılığının korunmasının yanı sıra banka dışı kuruluşlardaki likidite risklerinin ve yüksek borçluluk seviyelerinin yakından izlenmesi gerektiğini vurguladı.
Raporda ayrıca ekonomik büyüme ve rekabet gücünün desteklenirken finansal istikrarın korunması için Avrupa Birliği’nin Tasarruf ve Yatırım Birliği çalışmalarında ilerleme kaydetmesinin önemine dikkat çekildi.