Küresel dizel piyasasında arz endişeleri giderek büyüyor. İran ve Ukrayna’daki savaşların Rusya, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi önemli üreticilerin ihracatını azaltması, Avrupa ve ABD’de dizel fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı.
Avrupa’da dizel vadeli işlemleri geçen hafta tüm zamanların en yüksek seviyesinde kapandı. Fiyatlar 2026’nın başındaki seviyenin iki katından fazla yükselirken, arz kesintilerinin Suudi Arabistan’ın dizel yüklemelerinin önemli bölümünü gerçekleştirdiği Kızıldeniz’e yayılması piyasadaki baskıyı artırdı.
Uluslararası Enerji Ajanası (IEA), dünya genelindeki birçok rafinerinin halihazırda kapasite sınırlarına yakın çalıştığını belirterek arzın daha da sıkılaşmasını ve fiyatların yükselmesini önleyecek seçeneklerin sınırlı olduğuna dikkat çekti. ABD’deki rafineriler de Ağustos sonunda son 8 yılın en yüksek kapasite kullanım seviyesine ulaşmıştı.
Orta Doğu ihracatı yarı yarıya düştü
Kpler verilerine göre Orta Doğu’nun dizel ihracatı Mart-Ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yarı yarıya azalarak günlük ortalama 800 bin varile geriledi. Bölge, 2025 yılında Avrupa’nın dizel ithalatının yaklaşık yüzde 41’ini karşılamıştı.
Kpler analisti George Shaw, Kızıldeniz’deki petrol akışlarında yaşanabilecek yeni bir aksamanın zaten sıkışık olan küresel dizel piyasasını daha da daraltabileceğini belirtti.
Rusya’da ise Ukrayna’nın rafinerilere yönelik İHA saldırılarının üretimi düşürmesinin ardından Temmuz ayında dizel ihracatına yasak getirdi. Dünyanın ABD’nin ardından ikinci büyük dizel ihracatçısı olan Rusya’nın arzının azalması, Türkiye ve Brezilya gibi ülkeleri alternatif tedarik kaynakları aramaya yöneltti.
Avrupa’nın önemli rafinaj ve depolama merkezi Amsterdam-Rotterdam-Anvers bölgesindeki dizel stokları da 10 Eylül itibarıyla yılın bu dönemi için en düşük seviyeye geriledi.
ABD’de dizel 6 doları aştı
ABD’de ortalama perakende dizel fiyatı bu ay ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıkarak rekor kırdı. Stoklar ise rafinerilerin yüksek kapasiteyle çalışmasına rağmen mevsim normallerinin altında kalmaya devam ediyor.
Eylül ayının ikinci haftasında ABD dizel stokları 96,97 milyon varile yükselse de son 5 yıl ortalamasının yaklaşık yüzde 15 altında bulunuyor.
Asya’da da dizel fiyatları Orta Doğu ve Rusya kaynaklı arz kesintilerinin etkisiyle rekor seviyelere yakın seyrediyor. Bölgesel gösterge niteliğindeki dizel swapları 18 Eylül’de varil başına yaklaşık 180 dolar seviyesinde bulunurken, bu fiyatlar savaş öncesi seviyelerin yaklaşık iki katında kalıyor.
Küresel arzın önemli bölümünün savaşlar ve rafineri sorunları nedeniyle baskı altında olması, dizel fiyatlarında önümüzdeki aylarda yeni rekorların görülme riskini artırıyor.
