ABD’de 3 Kasım’da gerçekleştirilen ara seçimler, Başkan Donald Trump’ın ekonomi ve teknoloji politikalarına ilişkin beklentileri yeniden gündeme taşıdı. Demokratların Cumhuriyetçilerin elindeki Senato çoğunluğunu kazanması ve Temsilciler Meclisi’nde de üstünlüğü elde etmeye yaklaşması, yatırımcıların özellikle yapay zekâ yatırımları, kamu harcamaları ve teknoloji sektörüne yönelik düzenlemeler konusunda pozisyonlarını gözden geçirmesine neden oldu.
Paratic Piyasalar verilerine göre bu sabah saat 09.00 dolar/TL 50,02 TL’yi aşarak tüm zamanların en yükseğini gördü. Dolar Endeksi ise 100,16 ile yatay konumda bulunuyor. Ons altın yüzde yüzde 2’den fazla yükselişle 4000 dolara ulaşırken, gram altın fiyatı yüzde 2,13 yükselişle 6436,09 TL’de seyrediyor. Bitcoin yüzde 1,65 yükselişle 77 bin 866 dolarda bulunurken, ethereum yüzde 2’den fazla yükselişle 2295 dolar sınırında işlem görüyor.
Seçim sonuçlarının ardından küresel hisse senedi piyasalarında satışlar öne çıkarken, ABD hisse senedi vadeli işlemleri geriledi. Nasdaq 100 vadeli işlemlerindeki kayıp ilk aşamada yüzde 2’yi aşarken, S&P 500 vadeli işlemleri de yüzde 0,6 düştü. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 6 baz puan gerileyerek yüzde 4,906 seviyesine indi. Dolar endeksi ise yüzde 0,37 düşüşle 101,34’e geriledi.
Asya piyasalarında satış baskısı özellikle yapay zekâ ve yarı iletken şirketlerinde yoğunlaştı. Samsung Electronics, SK Hynix ve TSMC hisselerinde düşüşler görülürken, Japonya’da SoftBank öncülüğündeki satışlarla Nikkei endeksi yüzde 3 geriledi. Avrupa endeks vadeli işlemleri de yüzde 1,4 düşüş kaydetti.
Demokratların zaferi yapay zekâ yatırımlarını neden etkiledi?
Seçim sonuçlarının piyasalardaki en belirgin etkisi, yapay zekâ ve teknoloji sektörüne ilişkin beklentilerde görüldü. Son yıllarda küresel borsaların yükselişinde önemli rol oynayan yapay zekâ teması, büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezlerine ve bilgi işlem kapasitesine yönelik yüksek tutarlı yatırımlarıyla destekleniyor.
kolayca yatırım yapın
Ancak Demokratların Kongre’de güç kazanması, teknoloji şirketleri ve yapay zekâ faaliyetleri üzerindeki düzenleyici denetimin artabileceği beklentisini gündeme getirdi. Yatırımcılar, özellikle veri merkezi yatırımlarının hızının yavaşlaması ve projelerin daha sıkı izin süreçlerine tabi tutulması ihtimalini fiyatlamaya başladı.
Bu endişelerin merkezinde Teksas bulunuyor. ABD’deki büyük veri merkezi yatırımlarının önemli bir bölümüne ev sahipliği yapan eyalette, enerji ve su tüketimi nedeniyle projelere yönelik itirazlar artmıştı. Demokrat vali adayı Gina Hinojosa’nın Cumhuriyetçi Greg Abbott’ı mağlup ederek eyaletin ilk kadın ve ilk Latin kökenli valisi seçilmesi, veri merkezi yatırımlarının geleceğine ilişkin tartışmaları daha da öne çıkardı.
Hinojosa seçim kampanyasında veri merkezlerinin enerji ve su kaynakları üzerindeki etkilerine karşı çıkmış, yeni projelere yönelik daha sıkı denetim çağrısı yapmıştı. Eyaletteki bu siyasi değişimin, veri merkezi izinleri ve yatırım koşulları üzerinde nasıl bir politika izleneceği açısından takip edilmesi bekleniyor.
Moomoo ANZ Baş Piyasa Stratejisti Tapas Strickland, Teksas ve Georgia’nın ABD’deki veri merkezi harcamaları ve projelerinin yaklaşık üçte birini oluşturduğunu belirterek, bu eyaletlerdeki siyasi değişimin yapay zekâ altyapı yatırımlarının hızını etkileyebileceğini değerlendirdi.
ABD tahvilleri yükseldi, dolar geriledi
Seçim sonuçlarının ardından yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşarak güvenli limanlara yönelmesi, ABD tahvil piyasasını destekledi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 6 baz puan düşerek yüzde 4,906’ya geriledi. Tahvil fiyatları ile getiriler ters yönde hareket ettiğinden, getirilerdeki düşüş tahvillere yönelik talebin arttığını gösterdi.
Dolar da başlıca para birimleri karşısında değer kaybetti. Euro yüzde 0,5 yükselerek 1,1249 dolara çıkarken, sterlin yüzde 0,37 artışla 1,3464 dolara ulaştı. Japon yeni dolar karşısında yüzde 0,7, İsviçre frangı ise yaklaşık yüzde 0,8 değer kazandı.
Dolar endeksindeki gerilemede, Demokratların Kongre’de güç kazanmasının ABD’nin maliye politikası ve büyüme görünümüne ilişkin beklentileri değiştirmesi etkili oldu. Saxo Baş Yatırım Stratejisti Charu Chanana, daha güçlü bir Demokrat zaferinin yeni mali teşviklere yönelik beklentileri azaltabileceğini, bunun da dolar ve hisse senetleri üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti.
Chanana, Nasdaq vadeli işlemlerindeki daha sert düşüşün ise yapay zekâ ve büyük teknoloji şirketlerine yönelik düzenleyici denetimin artabileceği endişesini yansıttığını söyledi. Bununla birlikte tahvil getirilerindeki düşüşün ilerleyen süreçte hisse senetlerine bir miktar destek sağlayabileceğini de ekledi.
Kongre’deki güç değişimi Trump’ın ekonomi politikalarını nasıl etkileyebilir?
Demokratların Senato’da çoğunluğu kazanması, Trump yönetiminin kalan görev süresinde yasama gündemini ilerletmesini zorlaştırabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Temsilciler Meclisi’ndeki sonuçların da Demokratlar lehine şekillenmesi halinde, yönetimin vergi indirimleri, kamu harcamaları ve sektörel düzenlemelere ilişkin planlarında siyasi engellerle karşılaşma ihtimali artabilir.
Öte yandan Kongre’deki güç dengelerinin değişmesi, Trump’ın ekonomi politikaları üzerindeki yetkilerini tamamen ortadan kaldırmıyor. Başkanın veto yetkisi bulunurken ticaret tarifeleri, dış politika ve mevcut düzenlemeler gibi alanlarda yürütme gücünü kullanmayı sürdürmesi mümkün.
J.P. Morgan Asset Management Asya-Pasifik Baş Piyasa Stratejisti Tai Hui, Kongre’de bölünmüş yönetimin bütçe açığının daha kontrollü seyretmesine katkı sağlayabileceğini belirtti. Hui, buna karşın Trump’ın ticaret politikaları, tarifeler ve dış politika kararlarıyla piyasalar üzerinde etkili olmaya devam edebileceğini vurguladı.
Bu tablo, yatırımcıların yalnızca seçim sonuçlarını değil, yeni Kongre’nin bütçe, borçlanma ve düzenleme süreçlerinde nasıl bir tutum alacağını da izlemesini gerektiriyor. Özellikle gelecek yıl gündeme gelmesi beklenen borç tavanı tartışmaları, maliye politikası üzerindeki belirsizliği artırabilecek başlıklar arasında yer alıyor.
Analistler piyasa tepkisinin kalıcı olup olmayacağını tartışıyor
Seçim sonuçlarının ardından görülen satışların ne kadar süreceği konusunda piyasa uzmanları arasında farklı değerlendirmeler bulunuyor. Bazı analistler, teknoloji ve yapay zekâ sektörüne yönelik düzenleme risklerinin hisse senetleri üzerindeki baskıyı artırabileceğini düşünürken, bazıları piyasanın seçim sonucuna aşırı tepki verebileceği uyarısında bulunuyor.
State Street Global Advisors Baş Yatırım Stratejisti Michael Arone, piyasalar açısından asıl riskin Demokratların zaferinden ziyade yatırımcıların bu sonucu gereğinden fazla büyütmesi olabileceğini söyledi.
Siebert Financial Baş Yatırım Sorumlusu Mark Malek de seçim öncesinde bazı beklentilerin fiyatlara yansımış olabileceğini belirterek, kısa süreli oynaklığın olağan karşılanması gerektiğini ifade etti.
Öte yandan Vantage Point Asset Management Yatırım Direktörü Nick Ferres, Demokratların zaferinin kapsamının önemli olduğunu ve yapay zekâ ile kripto para sektörüne yönelik daha sıkı düzenlemelerin gündeme gelebileceğini değerlendirdi. Ferres, seçimlerin borç tavanı ve siyasi gerilimler üzerinden de piyasalarda yeni belirsizlikler oluşturabileceğine dikkat çekti.
Kripto para ve enerji piyasaları da seçim sonuçlarını izliyor
Seçim sonuçları yalnızca hisse senetleri ve döviz piyasalarında değil, düzenlemelere duyarlı diğer varlıklarda da yakından takip ediliyor. Özellikle kripto para sektöründe Demokratların Kongre’deki güç kazanmasının daha sıkı denetim ve düzenleme beklentilerini artırabileceği değerlendiriliyor.
Petrol fiyatları ise seçimlerin ardından dalgalı bir seyir izledi. Yatırımcılar bir taraftan Ukrayna ve İran’daki savaşların sona ermesine yönelik diplomatik gelişmeleri, diğer taraftan çatışmaların enerji arzı üzerindeki olası etkilerini değerlendirdi.
Genel olarak ABD ara seçimleri, piyasalarda yapay zekâ yatırımlarının geleceği, teknoloji şirketlerine yönelik düzenlemeler, kamu harcamaları ve doların yönü açısından yeni bir belirsizlik alanı oluşturdu. Ancak seçim sonuçlarının ekonomik etkisinin, yeni Kongre’nin atacağı adımlar ve Trump yönetiminin yürütme yetkilerini nasıl kullanacağı netleştikçe daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.
