ABD ekonomisinin pandemi sonrası toparlanmasını tanımlamak için uzun süredir kullanılan “K şeklindeki ekonomi” kavramı yeniden tartışma konusu oldu. Ekonomistler, şirket yöneticileri ve siyasetçiler, gelir grupları arasındaki farklılaşmanın devam edip etmediğini sorgularken ekonominin artık C veya E şeklinde bir yapıya dönüşmüş olabileceğini değerlendiriyor.
kolayca yatırım yapın
K şeklindeki ekonomi, yüksek ve düşük gelirli tüketicilerin ekonomik koşullarının birbirinden farklı yönlere ilerlemesini ifade ediyor. Pandemi sonrası dönemde varlıklı kesimin harcamalarını ve servetini artırmasına karşın düşük gelirli kesimlerin yaşam maliyeti baskısıyla karşı karşıya kalması, bu tanımın yaygınlaşmasına neden olmuştu.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ağustos ayının başında K şeklindeki ekonominin artık geride kaldığını savundu. Bessent’e göre düşük gelirli çalışanların ücretlerindeki artış ve bu yıl uygulamaya alınan vergi indirimleri, gelir grupları arasındaki farkın kapanmasına yardımcı oluyor.
Bessent, ABD ekonomisinin artık “C şeklinde” bir yapıya doğru ilerlediğini ve düşük gelirli tüketicilerin ekonomik açıdan toparlandığını söyledi.
Hilton Worldwide CEO’su Christopher Nassetta da şirketin orta ve üst-orta gelir grubundaki müşterilerinde toparlanma gördüklerini belirterek C şeklindeki ekonomi görüşünü destekledi. Nassetta, orta sınıfın yeniden tüketim döngüsüne dahil olduğunu ifade etti.
K şeklindeki ekonomi hala güçlü
Ancak bazı ekonomistler ve şirket yöneticileri, K şeklindeki yapının ortadan kalktığı görüşüne katılmıyor.
JPMorgan’ın eski başekonomisti Anthony Chan, özellikle enerji fiyatlarındaki yükselişin düşük gelirli tüketicileri daha fazla etkilediğine dikkat çekiyor. Düşük gelirli haneler bütçelerinin daha büyük bölümünü enerjiye ayırdığı için yüksek benzin fiyatlarının bu kesim üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.
Chan’a göre bu durum, vergi iadeleri ve konut maliyetlerini düşürmeye yönelik politikaların düşük gelirli tüketiciler üzerindeki olumlu etkisini sınırlayabilir.
Bazı büyük şirketlerin yöneticileri de K şeklindeki ekonominin hâlâ geçerli olduğunu düşünüyor. Colgate-Palmolive, Lowe’s ve Constellation Brands yöneticileri, gelir grupları arasındaki farklılığın tüketici harcamalarını şekillendirmeye devam ettiğini belirtiyor.
Michigan Üniversitesi’nin tüketici güveni anketi de düşük ve orta gelirli Amerikalıların ekonomik görünüm konusunda daha fazla baskı hissettiğine işaret ediyor. Ağustos ayında tüketici duyarlılığı yıllık bazda yüzde 11 gerilerken, düşük ve orta gelir grubundaki tüketicilerin güven kaybı daha belirgin oldu.
Yeni ihtimal: E şeklindeki ekonomi
Ekonomik tabloyu tanımlamak için ortaya atılan bir diğer kavram ise “E şeklindeki ekonomi”.
Bu görüşe göre yüksek, orta ve düşük gelirli tüketiciler birbirinden daha fazla uzaklaşmıyor ancak aynı zamanda birbirine de yaklaşmıyor. Üç gelir grubu, farklı ekonomik koşullar içerisinde kendi tüketim alışkanlıklarını sürdürüyor.
FTI Consulting ve Baird Strategas’tan ekonomistler, E şeklindeki tanımın mevcut ekonomik yapıyı K şeklinden daha iyi açıklayabileceğini düşünüyor.
Navy Federal Credit Union Başekonomisti Heather Long da E şeklindeki ekonominin, ekonomik açıdan ayakta kalmaya çalışan orta sınıfı daha iyi yansıttığını belirtiyor.
Bank of America Enstitüsü ise gelir grupları arasındaki harcama farkının son aylarda daralmaya başladığına dikkat çekiyor. Enstitünün kıdemli ekonomisti David Michael Tinsley, daha önce K şeklinde görülen tüketici yapısının giderek “yakınsama” eğilimi gösterdiğini ifade ediyor.
Buna karşın New York Fed’in kredi kartı borçlarına ilişkin araştırması, K şeklindeki ekonomik yapının hâlâ önemli bir tema olduğunu ortaya koyuyor. ABD’de kredi kartı bakiyelerinin ikinci çeyrekte 1,26 trilyon dolara yaklaşması, çok sayıda hanenin maaştan maaşa yaşamaya devam ettiğine işaret ediyor.
Sonuç olarak ABD ekonomisinin K’dan C’ye mi yoksa E’ye mi evrildiği konusunda henüz bir görüş birliği bulunmuyor. Ancak uzmanların üzerinde birleştiği nokta, gelir grupları arasındaki harcama ve ekonomik refah farklarının ABD ekonomisinin yönünü anlamada kritik önemini koruduğu yönünde.
