Bank for International Settlements (BIS) Başkanı Pablo Hernández de Cos, yapay zekâdaki hızlı büyümenin küresel finansal istikrar açısından yeni riskler oluşturduğunu söyledi. AI altyapısına yönelik harcamaların ulaştığı ölçeğin artık küresel ekonomik koşulları etkileyebilecek seviyeye geldiğine dikkat çekildi.
kolayca yatırım yapın
BIS hesaplamalarına göre dünyanın en büyük beş teknoloji şirketinin 2025-2026 döneminde yapay zekâya 1 trilyon doların üzerinde yatırım yapması bekleniyor. Sektör tahminleri ise küresel AI yatırımlarının mevcut yaklaşık 500 milyar dolarlık seviyeden 2030’a kadar 4 trilyon dolara çıkabileceğine işaret ediyor.
Hernández de Cos, yapay zekânın verimlilik açısından önemli fırsatlar sunduğunu ancak büyümenin finansman yapısının yakından izlenmesi gerektiğini belirtti. AI yatırımlarının giderek şirket kârlarından ziyade borç ve özel krediyle finanse edilmesi, finansal sistemde birbirine bağlı ve yeterince şeffaf olmayan riskleri artırıyor.
Verimlilik artışı ve istihdam riski
Üretken yapay zekânın özellikle yazılım, danışmanlık ve profesyonel hizmetlerde belirli görevlerin verimliliğini önemli ölçüde artırabildiği belirtiliyor. Ancak bu kazanımların ekonominin genel verimliliğine ne ölçüde yansıyacağı henüz net değil.
BIS, AI’ın toplam faktör verimliliği artışına yıllık yaklaşık 0,5 puan katkı sağlayabileceğini öngörüyor. Öte yandan yapay zekânın rutin bilişsel işleri otomatikleştirmesi, müşteri hizmetleri, yazılım ve idari görevlerde istihdam baskısı yaratmaya başladı. Bu nedenle çalışanların yeniden eğitilmesi ve yeni beceriler kazanması önem kazanıyor.
Hernández de Cos ayrıca yüksek şirket değerlemeleri, piyasa yoğunlaşması ve şeffaf olmayan finansman modellerinin, beklenen kârların gerçekleşmemesi halinde kırılganlık yaratabileceği uyarısında bulundu.
AI yatırımlarının büyüklüğü ve hızı nedeniyle, geçmişteki demiryolu ve dot-com dönemlerinde yaşanan hızlı yatırım dalgalarına benzer şekilde temkinli olunması gerektiğini vurguladı.
