Brent petrol, ABD ile İran arasında İsviçre’de gerçekleştirilen görüşmelerin ardından İran’ın petrol ve petrokimya ihracatı için muafiyetler aldığını açıklamalarıyla sert düştü. Olası yaptırım gevşemesi ve piyasaya ek arz beklentisi, küresel petrol fiyatları üzerinde baskı yarattı.
Brent petrolün varil fiyatı Pazartesi günü yüzde 1,48 düşüşle 79,38 dolara geriledi. Günün ilk saatlerinde ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert açıklamaları ve Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını duyurmasıyla fiyatlar 82,30 dolara kadar yükselmişti.
ABD ham petrolü ise Temmuz vadeli kontratın son işlem günü öncesinde 76,73 dolardan işlem gördü. Daha aktif Ağustos vadeli kontrat yüzde 0,3 düşüşle 75,64 dolara indi.
Piyasalardaki satış baskısının temel nedeni, ABD ile İran arasında diplomatik çözüm umutlarının güçlenmesi oldu. İsviçre’deki görüşmelerin ilk turunun tamamlanmasının ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin petrol ve petrokimya ihracatı için muafiyetler, dondurulmuş bazı varlıkların serbest bırakılması ve yeniden yapılanma planı konusunda kazanımlar elde ettiğini açıkladı.
Analistler, yaptırımların hafifletilmesi halinde günlük yaklaşık 1,5 milyon varil İran petrolünün yeniden uluslararası piyasalara dönebileceğini ve bunun küresel arzı önemli ölçüde artıracağını belirtiyor.
Buna rağmen Orta Doğu’daki jeopolitik riskler tamamen ortadan kalkmış değil. İsrail ve Hizbullah arasındaki ateşkese rağmen Lübnan’da yeni saldırılar yaşanırken, ING analistleri 60 günlük ateşkes sürecinde çatışmaların yeniden alevlenme riskinin yüksek olduğuna dikkat çekti.
Öte yandan petrol fiyatları, Körfez’de mahsur kalan sevkiyatların yeniden serbest kalabileceği ve İran’a yönelik ABD yaptırımlarının kaldırılabileceği beklentisiyle geçen hafta yüzde 8’den fazla düşüş kaydetti.
İran Ulusal Petrol Şirketi’ne göre son bir haftada 25 milyon varilden fazla İran petrolü fiili abluka hattını aşarak sevk edildi. Ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Irak’ın müşterilerine daha fazla petrol sunmaya başlaması da arz endişelerini hafifleten bir diğer unsur oldu. Irak ise ham petrol üretimini kademeli olarak günlük 4,2 – 4,3 milyon varil seviyesine çıkarmayı planladığını açıkladı.
