İngiltere Savunma Bakanlığı (MoD), İngiliz silahlı kuvvetlerinin Pazar günü erken saatlerde Rusya’nın “gölge filosuna” ait olduğu değerlendirilen bir petrol tankerini durdurduğunu açıkladı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, İngiltere liderliğinde gerçekleştirilen ilk operasyon kapsamında SMYRTOS adlı gemiye Kraliyet Deniz Piyadeleri komandoları ve Ulusal Suç Ajansı’nın (NCA) özel eğitimli kolluk kuvvetleri tarafından çıkıldığı belirtildi.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, operasyon talimatını tanker İngiliz Kanalı’ndan geçmeye çalışırken verdiğini açıkladı. Starmer, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Bu başarılı operasyon Rusya’ya bir darbe daha vurdu ve Vladimir Putin’in Ukrayna’daki savaşını finanse edenlere saklanamayacaklarını hatırlattı” ifadelerini kullandı.
Savunma Bakanlığı, soruşturmalar sürerken geminin İngiltere’nin güney kıyılarında tutulacağını bildirdi.
İngiltere Savunma Bakan Yardımcısı Dan Jarvis ise ülkenin Rusya’nın yaptırımları aşmak için kullandığı gölge filoyla mücadele kapsamında bugüne kadar 500’den fazla gemiyi yaptırım listesine aldığını söyledi.
Avrupa ülkeleri son dönemde, uluslararası yaptırımları ihlal ederek Rus petrolü taşıdığı şüphesi bulunan gemilere karşı daha sert tedbirler uygulamaya başladı. Bu kapsamda Avrupa Birliği, Akdeniz’deki deniz misyonu İrini Operasyonu’nun yetkilerini genişleterek gölge filoya ait olduğu düşünülen gemilerin durdurulup denetlenmesine izin verdi.
Moskova ise söz konusu karara tepki gösterdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, AB’nin uygulamasının deniz güvenliğini tehdit ettiğini savunurken, “gölge filo” kavramının uluslararası hukukta yer almadığını ve bunun AB tarafından oluşturulmuş siyasi bir tanımlama olduğunu öne sürdü.
ABD merkezli düşünce kuruluşu Atlantic Council’e göre, Batılı ülkelerin Aralık 2022’de Rus petrolüne varil başına 60 dolar tavan fiyat uygulaması getirmesinin ardından gölge filo olarak adlandırılan gemi sayısında önemli artış yaşandı.
Denizcilik şirketi BRS’nin Ağustos 2025 tahminine göre ise yaptırımları delmeye yönelik faaliyetlerde bulunan gemiler, küresel petrol tankeri tonajının yaklaşık yüzde 18,2’sini oluşturuyor.
