Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, küresel ekonominin yüksek enerji fiyatları, artan kamu borcu ve yapay zeka yatırımlarına ilişkin risklerle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Bangkok’ta gelecek hafta düzenlenecek IMF-Dünya Bankası toplantıları öncesinde konuşan Georgieva, Orta Doğu’daki savaşların enerji arzını olumsuz etkilediğini, yapay zeka yatırımlarındaki hızlı büyümenin ise talebi ve enflasyonist baskıları artırdığını belirtti. Bu iki etkinin ülkeler üzerindeki etkisinin oldukça farklı olduğunu vurgulaı.
Enerji fiyatları büyümeyi baskılıyor
Petrol fiyatlarının yaklaşık 100 dolar seviyesinde kalması ve rafinaj kapasitesindeki kayıpların motorin gibi ürünlerde maliyetleri artırması, enflasyon üzerindeki baskıyı sürdürüyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki LNG taşımacılığına yönelik riskler nedeniyle doğal gaz arzının da kısıtlı kaldığı belirtilirken, kış aylarında enerji talebinin daha da artması bekleniyor.
Georgieva, savaş sona erse bile yüksek enerji fiyatlarının bir süre daha devam edebileceğini söyledi. Enerji maliyetlerindeki yükselişin enflasyonun yanı sıra politika faizlerini ve tahvil getirilerini de yukarı çektiğine dikkat çekti.
Kamu borcu rekor seviyede
IMF Başkanı, küresel ekonominin karşı karşıya olduğu bir diğer önemli riskin kamu borcundaki hızlı artış olduğunu belirtti. IMF verilerine göre kamu borcu II. Dünya Savaşı’ndan bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, borcun 2030’dan önce küresel GSYİH’nin yüzde 100’ünü aşması bekleniyor.
Georgieva, özellikle gelişmiş ekonomilerin borç yüküne dikkat çekerek hükümetlerin yalnızca daha yüksek büyümeye güvenerek mali sorunları çözemeyeceğini söyledi. Yüksek borçlu ülkelerde orta vadeli mali konsolidasyon planlarının uygulanması gerektiğini vurguladı.
Yapay zeka yeni bir risk alanı
Yapay zeka yatırımlarının ekonomiye önemli katkı sağlayabileceğini belirten Georgieva, bu alandaki hızlı büyümenin aynı zamanda finansal riskler yarattığını ifade etti.
IMF araştırmalarına göre yapay zeka doğru şekilde yönetilirse küresel büyümeye yıllık 0,5 puan ek katkı sağlayabilir. Ancak yüksek şirket değerlemelerinin beklenen verimlilik ve kâr artışlarıyla desteklenmemesi halinde piyasa hayal kırıklığının geniş çaplı bir şoka dönüşebileceği uyarısı yapıldı.
Georgieva ayrıca yapay zekanın iş gücü piyasası, siber güvenlik ve finansal istikrar açısından oluşturduğu risklere karşı düzenleyici önlemler alınması gerektiğini belirtti.
