Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) aylık petrol piyasası raporuna göre, ABD ve İran arasında üç aydır devam eden savaşı sona erdirmeyi amaçlayan anlaşma, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmasını ve ABD’nin deniz ablukasını kaldırmasını içeriyor.
IEA, söz konusu krizin Orta Doğu’da günlük 14 milyon varilden fazla petrol üretiminin devre dışı kalmasına neden olarak tarihin en büyük petrol arz kesintilerinden birini yarattığını belirtti.
IEA’ya göre anlaşmanın kalıcı olması halinde Körfez ülkelerinden yapılan petrol üretimi ve ihracatı kademeli şekilde toparlanacak. Özellikle ABD deniz ablukasının kaldırılmasıyla birlikte İran’ın petrol ihracatının yeniden tam kapasiteye yaklaşması bekleniyor.
Bu gelişmenin küresel petrol arzını önemli ölçüde artıracağına dikkat çeken kurum, piyasalardaki arz sıkışıklığının zamanla yerini arz fazlasına bırakabileceğini vurguladı.
2027’de arz artışı talebi katlayacak
IEA’nın ilk 2027 projeksiyonlarına göre küresel petrol arzı gelecek yıl günlük yaklaşık 8 milyon varil artacak. Buna karşılık petrol talebindeki büyümenin yalnızca günlük 2 milyon varil seviyesinde kalması bekleniyor.
Bu tablo, petrol piyasasında ciddi bir arz fazlası oluşabileceğine işaret ediyor.
Ajans, oluşabilecek arz fazlasının ülkeler için enerji güvenliği açısından önemli fırsatlar yaratabileceğini belirtti.
IEA’ya göre yüksek arz ortamı, kriz döneminde azalan petrol stoklarının yeniden doldurulmasına ve yeni stratejik rezervlerin oluşturulmasına imkan sağlayabilir.
Ayrıca ülkelerin enerji politikalarını gözden geçirerek uzun vadeli arz güvenliği planlarını güçlendirmeleri için uygun bir zemin oluşturabilir.