ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın savaşın sona erdirilmesine yönelik mutabakatı imzalamasının ardından, Suudi Arabistan bayraklı üç süpertanker Hürmüz Boğazı’ndan geçtiş yaptı.
Yaklaşık 6 milyon varil petrol taşıyan tankerlerin geçişi, enerji piyasalarında normalleşmenin ilk somut işareti olarak değerlendirildi.
Anlaşma, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının ve İran limanlarına uygulanan ABD ablukasının kaldırılmasını öngörüyor. Bu gelişmeyle birlikte petrol fiyatları düşüşünü sürdürürken, Brent petrolün varil fiyatı 78 doların altına gerileyerek savaşın başlamasından bu yana en düşük seviyeyi gördü.
Bununla birlikte Lübnan cephesinde çatışmaların devam etmesi barış sürecine ilişkin endişeleri artırdı. İsrail ordusu, Perşembe günü güney Lübnan’daki bazı bölgelere yeni hava saldırıları düzenledi. Lübnan basını saldırılarda en az üç kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
İran’ın talebi doğrultusunda anlaşma metninde Lübnan’daki savaşın “kalıcı olarak sona erdirilmesi” ve ülkenin egemenliğinin korunması maddeleri yer aldı. Ancak İsrail yönetimi Lübnan’dan çekilmeyi düşünmediğini açıklarken, ABD ile bölgede asker bulundurma konusunda görüşmeler yürüttüğünü duyurdu.
Bu durum, Trump ile İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu arasındaki görüş ayrılıklarını gün yüzüne çıkardı. Trump son günlerde İsrail’in Lübnan operasyonlarını açık şekilde eleştirirken, İsrail tarafı güvenlik gerekçesiyle askeri varlığını sürdürmekte kararlı olduğunu belirtiyor.
Anlaşma, İran ile ABD arasında nihai barış için 60 günlük müzakere sürecini başlatırken, İran’ın nükleer programı gibi kritik konular sonraki görüşmelere bırakıldı.
Ancak bazı ABD’li ve İsrailli çevreler, savaş öncesinde ortaya konulan hedeflerin büyük bölümünün gerçekleşmediğini ve İran’ın anlaşma sonrasında daha güçlü bir konuma geldiğini savunuyor.
