İktisatçı Mahfi Eğilmez, küresel gelişmelerin etkisiyle Türkiye ekonomisine ilişkin mevcut programın temel varsayımlarının geçerliliğini yitirdiğini belirterek kapsamlı bir revizyon çağrısında bulundu. Artan jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki yükselişin, ekonomi yönetiminin öngörülerini hızla aşındırdığını ifade etti.
Eğilmez’e göre özellikle petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, enflasyon ve cari denge üzerinde ciddi baskı yaratıyor. Orta Vadeli Program’da öngörülen seviyelerin çok üzerine çıkan petrol fiyatlarının, hem enflasyonu yukarı çektiği hem de cari açığı büyüttüğü vurgulanıyor.
Risk primi ve borçlanma maliyetlerinde de dikkat çekici bir artış yaşandığını belirten Eğilmez, Türkiye’nin dış finansmana erişiminin daha pahalı hale geldiğine işaret etti. Bu durumun hem kamu hem de özel sektör için finansman koşullarını zorlaştırdığı ifade ediliyor.
Enflasyon tahminlerinin de mevcut koşullarda gerçekçi olmadığını dile getiren Eğilmez, yıl sonu beklentisinin daha yüksek bir seviyeye revize edilmesi gerektiğini savundu. Para politikasının da bu yeni gerçekliğe göre şekillendirilmesi gerektiğini belirtti.
Bütçede görülen sınırlı iyileşmenin kalıcı olmadığını kaydeden Eğilmez, geçici gelir etkileri ortadan kalktığında açıkların yeniden artabileceği uyarısında bulundu. Artan enerji maliyetleri ve faizlerin bütçe üzerinde ek baskı oluşturması bekleniyor.
Dış dengede de risklerin arttığını ifade eden Eğilmez, cari açığın hedeflerin üzerine çıkabileceğini ve sermaye girişlerinin daha kırılgan hale geldiğini söyledi. Merkez Bankası rezervlerinde görülen gerileme de dikkat çeken bir diğer unsur olarak öne çıktı.
Büyüme tarafında ise sanayi üretimindeki yavaşlama, yüksek faizler ve zayıflayan dış talebin etkisiyle hedeflerin tutturulmasının zorlaştığı belirtiliyor.
Eğilmez, gelinen noktada mevcut ekonomik programın korunmasının gerçekçi olmadığını vurgulayarak, “Değişen koşullara rağmen aynı politikaları sürdürmek hata olur” değerlendirmesinde bulundu.
