ABD Başkanı Donald Trump’ın yönetimi, Yüksek Mahkeme’nin yılın başında karşılıklı tarifeleri iptal etmesinin ardından yeni gümrük vergilerini bu kez 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. maddesi kapsamında uygulamaya aldı. Böylece ABD, ithalatın büyük bölümünü kapsayan asgari tarife politikasını sürdürmeyi hedefliyor.
Yeni düzenleme, ABD ithalatının yaklaşık yüzde 99,4’ünü kapsayan petrol, doğal gaz, gübre, bazı gıda ürünleri, otomobil, çelik, alüminyum, bakır, uçak parçaları ve kritik mineraller gibi birçok üzün grubu kapsam dışında bırakıldı.
Karar kapsamında Arjantin, Kanada, Hindistan, Endonezya, Malezya ve İngiltere’nin de aralarında bulunduğu birçok ülkeye yüzde 10 tarife uygulanırken; Avrupa Birliği, Japonya, Güney Kore, Tayvan ve İsviçre için mevcut vergilerle birlikte toplam oran yüzde 10 veya yüzde 12,5 seviyesinde belirlendi. Çin ve Vietnam’ın da yer aldığı diğer ülkeler ise yüzde 12,5’lik vergi dilimine dahil edildi.
Karar uluslararası alanda tepkiyle karşılandı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD’nin gerekçesinin gerçekçi olmadığını belirterek AB’nin iş gücü standartlarının ABD’den daha yüksek olduğunu savundu. Avustralya, Brezilya ve Norveç de tarifelerin haksız olduğunu açıklarken, Kanada Washington ile müzakereleri sürdüreceğini bildirdi.
Trump yönetimi ise ABD’nin zorla çalıştırılarak üretilen ürünlere karşı dünyanın en sıkı ithalat denetimlerini uyguladığını savunarak, yeni vergilerin hem insan kaynaklarını korumayı hem de ABD’li üreticilerin rekabet gücünü desteklemeyi amaçladığını belirtti.
Analistler, kararın küresel ticarette yeni bir gerilim dalgası yaratabileceğini ve enflasyon üzerindeki yukarı yönlü baskıları artırabileceğini değerlendiriyor.