ABD Başkanı Donald Trump’ın göreve gelmesinin üzerinden bir yıl geçerken, küresel ticaret dengelerinde dikkat çekici bir kayma yaşanıyor. Washington’un agresif ticaret ve dış politika adımları, birçok ülkeyi Çin ile ilişkileri yeniden canlandırmaya yöneltti.
Bu süreçte Çin, 2025’te 1,2 trilyon dolarlık rekor ticaret fazlası verdi. Aylık döviz girişleri 100 milyar dolarla tüm zamanların zirvesine çıkarken, yuanın küresel kullanımı da hızla arttı. Analistlere göre Pekin, ABD’ye kıyasla “daha öngörülebilir ve istikrarlı bir ticaret ortağı” algısını güçlendirdi.
Bu hafta İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın 2018’den bu yana Çin’e yapacağı ilk ziyaret, bu yönelimin en sonuç göstergelerinden biri olarak görülüyor. Starmer’dan önce Kanada Başbakanı Mark Carney Pekin’e gitmiş, iki ülke ticaret engellerini azaltan yeni bir ekonomik anlaşmaya imza atmıştı. Carney, Çin’i “daha güvenilir bir ortak” olarak tanımlamıştı.
Sadece Batı değil, AB ve Hindistan da ABD riskini azaltma arayışında. İki taraf bu hafta uzun süredir beklenen serbest ticaret anlaşmasını sonuçlandırarak, karşılıklı ticareti 2032’ye kadar ikiye katlamayı hedefledi.
ABD-Çin gerilimine rağmen Çin dayanıklı
Trump’ın ikinci başkanlık döneminin başında Çin’e uygulanan gümrük tarifelerinin yüzde 100’ün üzerine çıkarılması, gerilimi tırmandırdı. Ancak Pekin, ihracatı ABD dışındaki pazarlara kaydırarak etkileri sınırladı.
2025’te Çin’in ABD’ye ihracatı yüzde 20 düşerken; Afrika’ya yüzde 25,8, Güneydoğu Asya’ya yüzde 13,4 ve Avrupa Birliği’ne yüzde 8,4 arttı.
Zayıf iç talep ve emlak sektöründeki uzun sürekli durgunluğa rağmen Çin ekonomisi 2025’te yüzde 5 büyüme hedefini tutturdu. Yabancı yatırımı teşvik eden yeni adımlar, döviz rezervlerini 3,36 trilyon dolar ile 10 yılın zirvesine taşıdı. Şanghay Borsası ise son bir yılda yüzde 27 yükselerek ABD borsalarını geride bıraktı.
Trump’ın öngörülemez politikaları nedeniyle dolar cazibesini yitirirken, Çin yuanının uluslararası kullanımını artırma hedefini hızlandırdı.
Bugün Çin’in sınır ötesi işlemlerinin yarıdan fazlası yuan cinsinden yapılırken, dış kredi işlemlerinin de neredeyse yarısı yuan ile gerçekleşiyor.
Ancak bazı uzmanlar bu tabloya temkinli yaklaşıyor. Brookings Institution’dan Patricia Kim, ABD’ye duyulan güvensizliğin otomatik olarak Çin’e güven anlamına gelmediğini vurguluyor.
Pekin’in ticaret politikaları, ekonomik baskı araçları ve bölgesel anlaşmazlıklar hâlâ soru işaretleri barındırıyor.
Özetle, Trump’ın ilk yılında küresel ticaret haritası yeniden çizilirken, Çin birçok ülke için alternatif ve güçlü bir merkez haline gelmiş durumda. Ancak bu “Çin’e dönüş” fırsatlarla birlikte yeni riskleri de beraberinde getiriyor.
