ABD’nin nadir toprak elementlerinde Çin’e olan bağımlılığını kısa vadede azaltması zor görünüyor. ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Perşembe günü gerçekleştireceği görüşme öncesinde, nadir toprak elementleri iki ülke arasındaki müzakerelerin kritik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Reuters’ın haberine göre ABD, kendi madencilik ve işleme kapasitesini hızla geliştirse de 2030’lu yıllara kadar Çin’den ithalata ihtiyaç duymaya devam edecek.
Benchmark Mineral Intelligence verilerine göre ABD’nin en yaygın kullanılan iki nadir toprak elementindeki üretimi, Trump’ın yeniden başkanlık görevine gelmesinden bu yana üç kattan fazla arttı. Buna rağmen ülke mevcut üretimiyle talebinin yalnızca yüzde 42’sini karşılayabiliyor. Beş yıl içinde ise ithalatın ABD talebinin yaklaşık dörtte birini karşılaması bekleniyor.
Nadir toprak elementleri, elektrikli araçlar, bilgisayarlar, savunma sistemleri ve çeşitli teknolojik ürünlerde kullanılan mıknatısların üretiminde kritik öneme sahip. Özellikle askeri uygulamalarda kullanılan ağır nadir toprak elementlerinde ABD’nin işleme kapasitesi oldukça sınırlı kalıyor.
Çin işleme kapasitesinde öne çıkıyor
ABD, Çin’e olan bağımlılığını azaltmak amacıyla MP Materials, USA Rare Earth ve Energy Fuels gibi şirketlere milyarlarca dolarlık yatırımlar yapıyor. ABD’de madencilik ve işleme kapasitesinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar son dönemde hız kazanırken, sektör temsilcileri sürecin henüz erken aşamada olduğunu belirtiyor.
Çin ise nadir toprak elementlerinin madenciliğinin yanı sıra özellikle işleme aşamasında güçlü konumunu koruyor. Reuters’ın aktardığı önceki verilere göre Çin, küresel nadir toprak madenciliğinin yüzde 70’ine kadarını, rafinaj kapasitesinin yüzde 85’ini ve nadir toprak metal alaşımı ile mıknatıs üretiminin yaklaşık yüzde 90’ını kontrol ediyor.
Washington ile Pekin arasındaki görüşmelerde Çin’in nadir toprak ihracatına yönelik kısıtlamaların ertelenmesinin uzatılması da gündemde bulunuyor. ABD’nin Çin’den nadir toprak ithalatını engelleme hedefi için belirlediği Ocak 2027 tarihinin ise mevcut üretim kapasitesi dikkate alındığında gerçekleştirilmesinin zor olduğu değerlendiriliyor.
Bu nedenle nadir toprak elementleri, yalnızca ticaret ve teknoloji politikaları açısından değil, savunma ve sanayi tedarik zincirleri açısından da ABD-Çin ilişkilerinin önemli başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
