Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Mart 2026’da yürürlüğe giren eşel mobil mekanizmasının enflasyon üzerindeki etkilerini analiz etti. TCMB ekonomistleri tarafından hazırlanan çalışmada, uluslararası petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların akaryakıt fiyatları ve dolayısıyla enflasyon üzerindeki etkisinin bu sistem sayesinde sınırlandığı vurgulandı.
kolayca yatırım yapın
Analize göre akaryakıt fiyatları, tüketici sepetinde yüzde 3,21 paya sahip olmasına rağmen, ulaştırma ve gıda gibi birçok kalemde maliyetleri etkileyerek enflasyonu dolaylı yoldan da artırıyor. Eşel mobil sistemi ise petrol fiyatları yükseldiğinde vergi indirimleriyle bu artışı dengeleyerek fiyat oynaklığını azaltıyor.
TCMB’nin hesaplamalarına göre, brent petrol fiyatındaki yüzde 10’luk artış normal şartlarda enflasyonu yaklaşık 1 puan artırıyor. Ancak eşel mobil uygulaması devrede olduğunda bu etkinin önemli ölçüde sınırlanabildiği görülüyor. Petrol fiyatının 70 dolar olduğu senaryoda enflasyon etkisi 1,9 puandan 0,6 puana düşerken, 90 dolar seviyesinde bu fark 3,7 puana kadar çıkabiliyor.
TCMB, eşel mobil mekanizmasının enerji fiyatlarındaki dış kaynaklı artışların enflasyona yansımasını azaltarak dezenflasyon sürecine katkı sağlayacağını öngörüyor.
