Uluslararası Enerji Ajansı’nın 50 yıllık tarihindeki en büyük ham petrol stoklarını serbest bırakacağını açıklamasından bu yana petrol fiyatları yüzde 17’den fazla artarken yükselişin sürmesi tahmin ediliyor.
Petrol piyasası bu hafta, ABD ve müttefiklerinin stokladığı ham petrolün büyük miktarda piyasaya sürülmesinin, savaş kaynaklı arz kesintisini gidermeye yetmeyeceğinin açık bir sinyalini verdi.
Avrupa, Kuzey Amerika ve Kuzeydoğu Asya’daki 30’dan fazla ülke, yükselen enerji fiyatlarını kontrol altında tutmak amacıyla piyasayı 400 milyon varil petrolle doldurma konusunda anlaştı.
Ancak petrol bazukası piyasada güven uyandırmadı. IEA’nın Çarşamba günü acil stok salınımını duyurmasından bu yana ham petrol fiyatları yüzde 17’den fazla arttı. Uluslararası gösterge niteliğindeki Brent petrol fiyatları, Cuma günü üst üste ikinci seansında 100 doların üzerinde kapandı.
Londra merkezli petrol aracı kurumu PVM’nin analisti Tamas Varga, açıklamanın basit olduğunu söyledi. Basra Körfezi’nde tankerlere saldırı düzenleniyor, kritik Hürmüz Boğazı esasen kapalı durumda ve İran’ın yeni dini lideri ticaret darboğazını kapalı tutmaya yemin etti.
Danışmanlık firması Rystad Energy’nin petrol arama ve üretim araştırmalarından sorumlu kıdemli başkan yardımcısı Tom Liles, “Transit yeniden aktif hale gelene kadar, bu tür politika açıklamalarının etkisi sınırlı olacak” dedi.
Liles, Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin savaştan önce günde yaklaşık 14 milyon varil petrol ihraç ettiğini söyledi. Suudi Arabistan ve BAE boru hatları aracılığıyla Kızıldeniz ve Umman Körfezi’nde sonlanan yaklaşık 5 milyon ila 6 milyon varil petrol ihraç edilebildiğini belirtti.
Bu da yaklaşık 9 milyon varil veya küresel arzın yaklaşık yüzde 10’unun sadece Boğaz’dan geçebileceği ve transit yeniden başlayana kadar bölgede darboğazda kalacağı anlamına geldiğini ekledi.
Analist, ilk bakışta 400 milyon varillik acil durum rezervinin, kaybedilen arzın yaklaşık 40 gününü karşılayacağını belirterek şöyle konuştu:
“Ancak gerçek çok daha karmaşık. Belirli bir süre içinde serbest bırakılabilecek hacim sınırlıdır. 400 milyon varilin piyasaya anında çıkması gibi bir durum söz konusu değil.”
Bernstein analistleri Perşembe günü müşterilerine gönderdikleri bir notta, “savaş nedeniyle kesintiye uğrayan petrol arzı, IEA’nın günlük olarak serbest bırakabileceği stoklardan çok daha büyük. Sonuç olarak, bu eylemin petrol fiyatlarının seyrine etkisi sınırlı olacak” ifadeleriyle uyarıda bulundu.
