Yatırım yapmaya başla!

Platin Fiyatı, Arz Kesintilerinin Düşen Talebi Aşmasıyla Güçlü Yükseliyor

Küresel çapta yayılmaya devam eden koronavirüs salgını, platin ve ikamesi paladyum fiyatını yükseltti. Ancak henüz riskler bitmedi...
Platin Fiyatı, Arz Kesintilerinin Düşen Talebi Aşmasıyla Güçlü Yükseliyor

COVID-19 salgını nedeniyle değerli madenlere olan fiziksel talep azaldı. Bunun nedeni, işletmelerin faaliyetlerine ara vermesi oldu. Platin fiyatları bu gelişmelerle, 2008 yılından bu yana görülen en kötü çeyreklik performansını sergiledi. Nisan ayında ise bu düşüş sabitlendi.

Platin fiyatları, Şubat ayında hızlı bir geri çekilme yaşadı. Mart ortalarında ise yüzde 30 civarında düşüşle 2002 yılından bu yana görülen en düşük seviyeyi gördü. Daha sonra yükselişe geçen platin, en büyük haftalık kazancını arz kesintileri ile elde etti.

Buna karşın platin; altın, gümüş ve paladyumdan farklı olarak yukarı yönlü hareketi sınırlayacak bazı etkenlere sahip. Uzmanlar, kısa vadede oynaklığın devam edeceğini düşünüyorlar. Yatırımcılar ise “platin fiyatları yükselecek mi, oynak piyasa koşullarına karşı koruma sağlayacak mı” merak ediyorlar.

Salgın Sonrası Arz Kısıtlamaları Platinde Düşüşü Durdurdu

Platin Fiyatı Şubat - Mart Düşüşü
Görsel Kaynak: Piyasa.Paratic.com

Platine en büyük talep, otomotiv endüstrisinden geliyor. Koronavirüs sonrasında şirketlerin üretimlerine ara vermeleri sonrasında, platinin fiziksel talebinde çöküş korkusu yaşandı. Fiyatlar, 19 Şubat’ta ons başına 1016 dolardan, 19 Mart’ta 621 dolara kadar düştü.

Özellikle dizel motorlarda katalitik konvertörler için kullanılan metal, pandemi sonrasında dik bir talep düşüşü ile karşılaştı. Ons başına fiyatı ise neredeyse yarı yarıya düştü.

Çin, Şubat ayının ortalarında fabrikalarını yeniden faaliyete geçirmeye başladı. Çin’de salgının yayılma hızının düşmesiyle birlikte kısıtlamalar hafifletilmişti. Ancak dev otomobil üreticisinin anavatanı Avrupa’daki tesisler, salgının artmasıyla Mart ortasında kapanmaya başladı. Devamında ise Kuzey Amerika faaliyetlere ara verildi.

Çin’de faaliyetlerin başlamasıyla toparlanma görülmesi beklenirken, Avrupa’ya kayan virüs nedeniyle sektörde bir darbe daha yaşandı. Avrupa ve Amerika’da Nisan başına kadar üretime ara verilmesi konuşulurken, kısa sürede Mayıs başına kadar ertelendi.

Talep yönündeki bu gelişmelere ek olarak, dünyanın en büyük üreticilerinden olan Güney Afrika’nın karantinası platin arzında bir düşüşe neden oldu. Platin fiyatı bu gelişmeyle birlikte 23 Mart tarihinde bir düşüş daha kaydetti.

Küresel birincil platin arzının yaklaşık yüzde 70’ini oluşturan Güney Afrika’daki madenciler, 26 Mart itibarıyla 21 günlük karantinaya bağlı olarak mücbir sebep ilan etti. Anglo American Platinum (Amplats) ise Şubat ayında tesislerinin birinde meydana gelen patlama sonrasında 2021 yılının ikinci çeyreğine kadar mücbir sebep ilan ettiğini duyurmuştu.

23 Mart Sonrası Platin Fiyatı Yükselişi
Görsel Kaynak: Piyasa.Paratic.com

Platin bunun gibi arz kısıtlamaları nedeniyle 23 Mart’ta ons başına 623 dolardan, 27 Mart’ta 748 dolara yükseldi. Nisan ayına 721,9 dolardan başlayan platin, yükselişini sürdüyor. 16 Nisan itibarıyla yüzde 1,47 oranında yükselişle 815 dolardan işlem görüyor.

Otomotiv sektörünün talebindeki düşüşün kısa vadede devam etmesi bekleniyor. Ancak arzdaki düşüş ve güvenli liman talebi ile platin fiyatında kazançların ağır basabileceği görülüyor.

Peki, Platin Fiyatları Yükselmeye Devam Edecek mi?

Platin fiyatlarındaki yükselişin devam edip etmeyeceğini incelemeden önce talebinde yaşanan birkaç yıllık durumu kısaca hatırlayalım. Platin pazarının son 5 yılda yaşadığı iki önemli gelişme vardı. Bunlar küresel araç satışının düşüşü ve VW emisyon skandalıydı.

2019 Toplam Araç Satışı
Görsel Kaynak: OICA

Virüs başlamadan önce otomotiv endüstrisinde aşağı yönlü bir baskı söz konusuydu ve 2019 yılında araç satışları küresel olarak yavaşlamıştı.Yukarıdaki grafikte gerilemeyi basitçe görebilirsiniz. Buradaki linkten ise ülkeler bazında araç satışlarını inceleyebilirsiniz.

Emisyon Skandalı Platin Fiyatı Düşüşü
Görsel Kaynak: Piyasa.Paratic.com

2015 yılında patlak veren VW dizel emisyon skandalı ise dizel araç satışları bazında platin pazarı için yıkıcı olmuştu. Platin bazlı katalitik konvertör kullanan firmalar hızlı bir gerileme yaşamıştı. Skandalın platin fiyatlarındaki yansımasını grafikte görebilirsiniz.

Şimdi ise endişe kaynağı olan koronavirüs, sadece üretimi etkilemedi. Dünyanın dört bir yanındaki karantinalar nedeniyle araç satışları durdu. Tüketiciler evlerinde kalıyor ve showroomlar kapalı. Büyük ölçekli iş kayıpları ise karantinalar sona erdikten sonra hemen düzelmeyecek.

İngiltere Mart Ayı Yeni Araç Kaydı Düşüşü
Görsel Kaynak: SMMT

Motor Üreticileri ve Tüccarlar Derneği (SMMT) verilerine göre; İngiltere’nin yeni otomobil kayıtlar Mart’ta yüzde 44,4 düştü. İngiltere’deki düşüş, 2009 yılına göre daha dik gerçekleşti. 1990’ların sonundan bu yana görülen en kötü Mart ayı performansı görüldü.

İngiltere Yıllık Yeni Araç Kaydı
Görsel Kaynak: SMMT

SMMT, Birleşik Krallık’ın 2019 yılında 2,31 milyon yeni araç kaydı olduğunu açıklamıştı. Şimdi ise bu rakamın 1,73 milyon yeni araç kaydına düşürdü.

ABD’de ise büyük otomobil üreticilerinin çoğu Mart ayında büyük miktarda satış düşüşü bildirdi. İtalya’da yüzde 85, Fransa’da yüzde 72 ve İspanya’da yüzde 69 düşüş görüldü.

Commerzbank analistleri yayınladıkları bir araştırma notunda, “Otomotiv endüstrisinden gelen platin talebi, büyük ölçüde korona krizi tarafından felç oldu. Güney Afrika’daki üretim kesintileri, üretimin sadece üç hafta sınırlı kaldığını varsayılarak, talep üzerindeki olumsuz etkileri dengelemeyecektir,” ifadelerini kullandı.

Diğer analizler de platin talebinin daha da yavaşlayacağını tahmin ediyorlar. Karantina kaynaklı iş kayıpları ve gelir düşüşleri nedeniyle araç satışlarını duracağı tahmin ediliyor. Ancak otomobil parçalarında kullanımları göz önüne alındığında platin ve ikamesi paladyumun 2020’de tedariğinin süreceği söyleniyor.

Platin fiyatının 815 dolar üzerinde kalıcı hale gelmesiyle 847 ve 890 doların gündeme geleceği düşünülüyor. Ancak bu seviyeden baskıların artması durumunda 785 dolar seviyelerine doğru geri çekilme yaşanabilir. Ardından da 757 – 785 aralığının gündemde kalması söz konusu olabilir.

Kaynaklar:

Ücretsiz VİOP deneme hesabı açın ve 100.000 lira sanal para ile risk almadan nasıl yatırım yapacağınız öğrenin.



Doviz Yatırımı Doviz Yatırımı
#Ekonomi kategorisini keşfet

Daha fazla içerik yükle



SAT AL
Size daha iyi hizmet verebilmek için Yasal Mevzuat çerçevesinde, veri politikalarımızda belirtilen amaçlarla sınırlı olmak üzere çerezler (cookies) kullanıyoruz. Detaylı bilgi ve izin iptali ile ilgili olarak Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.
Ayrıntılar
Onaylıyorum