Jeopolitik riskler, yatırım kararlarında merkez bankaları ve makro veriler kadar belirleyici hale gelmeye başladı. Özellikle ABD’nin Grönland üzerinden Avrupa’yı tarifelerle tehdit etmesi, piyasalarda sert dalgalanmalara yol açacak jeopolitiğin fiyatlama üzerindeki etkisini bir kez daha ortaya koydu.
Son yıllarda piyasaları sarsan balıca gelişmeler arasında Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgali, ABD Başkanı Donald Trump’ın 2025’te gündeme getirdiği geniş kapsamlı gümrük tarifeleri ve Venezuela’ta yönelik ABD müdahalesi yer alıyor.
PGIM Fixed Income’ın baş jeopolitik analistli Mehill Marku’ya göre, 2022 öncesinde jeopolitik analiz “olsa iyi olur” kategorisindeyken, artık yatırım süreçlerinde “olmazsa olmaz” haline geldi.
Marku, özellikle krizlerin birbiriyle bağlantılı olmasının yatırımcıları zorladığını ve müşteri görüşmelerinde ciddi artış yaşandığını söylüyor.
Yatırımcılar ve danışmanlık şirketleri, artan belirsizlik karşısında kendi bünyelerinde jeopolitik analiz ekipleri kuruyor, bağımsız analizlere yöneliyor veya müşterilere sunulan senaryo çalışmalarını genişletiyor. Investcorp CIO’su Rishi Kapoor, bu süreci “yeni bir kas geliştirmek zorundayız” sözleriyle tanımlıyor.
Endonezya’nın egemen varlık fonu Danantara’nın CIO’su Pandu Patria Sjahrir ise artık en kötü senaryoyu temel varsayım olarak ele aldıklarını belirterek, jeopolitik risklerin bu yıl her zamankinden daha fazla ön planda olduğunu vurguluyor.
Boston Consulting Group’a göre, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde politikalara jeopolitili, müşterilerin öncelik listesinde ilk sıralara taşıdı. BCG Jeopolitik Merkezi Başkanı Marc Gilbert, ABD’nin ticaret ve dış politika adımlarını “daha hızlı, daha sert ve daha oynak” olarak tanımlıyor.
Bu ortam, bankalar ve danışmanlık şirketleri için de yeni fırsatlar yaratıyor. JPMorgan, Goldman Sachs ve Lazard gibi devlet son yıllarda jeopolitik danışmanlık birimleri kurarken, bağımsız analiz şirketleri de artan taleple büyüyor. Uzmanlara göre talep hızla artmasına rağmen jeopolitik analiz arzı hâlâ ihyiyacın gerisinde kalıyor.
