ABD ve İsrail saldırısında hayatını kaybeden İran’ın dini lideri Ali Hamaney sonrası liderlik tartışmaları hız kazandı. İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ruhollah Humeyni’nin torunu Hasan Humeyni’nin, yeni lideri belirleyecek olan Uzmanlar Meclisi içinde etkili isimlerden biri olabileceği değerlendiriliyor.
53 yaşındaki Hasan Humeyni, reformist çizgiye yakın bir din adamı olarak biliniyor. Eski cumhurbaşkanları Muhammed Hatemi ve Hasan Ruhani ile yakın ilişkileri bulunan Humeyni, Batı ile diyalog politikalarına destek veren isimler arasında gösteriliyor.
Resmi bir devlet görevinde bulunmayan Humeyni, Tahran’daki dedesinin türbesinin yöneticiliğini yürütüyor. İran’daki bazı siyasi çevreler, onun Hamaney döneminde güç kazanan muhafazakar kanada karşı denge unsuru olabileceğini düşünüyor.
Humeyni, geçmişte reform çağrılarıyla dikkat çeken Hasan Humeyni, 2022’de gözaltında hayatını kaybeden Mahsa Amini olayı sonrası yetkililere şeffaflık çağrısı yaptı. Ancak sistem karşıtı protestolara da mesafeli durarak rejime bağlılığını vurguladı.
2015 nükleer anlaşmasını destekleyen Humeyni, anlaşmanın Donald Trump tarafından iptal edilmesini eleştiren isimler arasında yer aldı. Ayrıca 2024’te hayatını kaybeden eski cumhurbaşkanı İbrahim Reisi döneminde güçlenen muhafazakar politikaların İran’daki siyasi dengeleri değiştirdiği yorumları yapıldı.
İran’ın güçlü askeri yapılarından İran Devrim Muhafızları ile ilişkileri bulunan Humeyni’nin geçmişte ordunun siyasetten uzak durması gerektiğine dair açıklamaları dikkat çekmişti.
Analistler, İsrail ile artan gerilim ve bölgesel belirsizlik ortamında yeni lider seçim sürecinin İran’ın iç siyasi dengeleri kadar dış politika açısından da belirleyici olacağını ifade ediyor.
İsrail ile süren çatışmaların liderlik sürecini hızlandıran en önemli faktörlerden biri olduğu belirtiliyor.
