Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İran savaşı nedeniyle küresel petrol arzında yaşanan krizin nisan ayında daha da ağırlaşacağını açıkladı.
Birol’a göre Mart ayında sevkiyatı savaş öncesinde yola çıkan tankerler sayesinde arz kısmen devam ederken, Nisan ayında bu etki ortadan kalkacak. Bu nedenle petrol kaybının Mart ayına kıyasla iki katına çıkması bekleniyor.
Enerji arzındaki daralma yalnızca petrolle sınırlı değil. Sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ve diğer enerji kaynaklarındaki kesintilerin de enflasyonu artıracağı ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde büyümeyi yavaşlatacağı öngörülüyor. Bazı ülkelerde enerji kısıtlamalarının gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Birol, mevcut krizin 1970’lerdeki petrol şokları ve 2022’deki Rusya-Ukrayna savaşı sonrası yaşanan enerji krizinden daha büyük olduğunu belirtti. Günlük yaklaşık 12 milyon varillik arz kaybının, geçmiş krizlerin toplamını aştığına dikkat çekti.
Krizin merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık, enerji ve petrokimya ürünlerinin küresel tedarik zincirlerinde ciddi aksamalara yol açıyor.
IEA, piyasalardaki baskıyı hafifletmek amacıyla stratejik petrol rezervlerinden yeni bir salım ihtimalini değerlendiriyor. Daha önce üye ülkeler toplam 400 milyon varillik rekor bir rezerv kullanımına onay vermişti. Ancak Birol, bu adımın sorunu çözmeyeceğini, yalnızca etkilerini hafifleteceğini vurguladı.
Öte yandan Donald Trump, ABD güçlerinin birkaç hafta içinde İran’dan çekileceğini açıklarken, bu gelişme piyasalarda kısa süreli rahatlama yarattı.
Şubat sonunda başlayan çatışmaların ardından petrol fiyatları sert yükseldi. Küresel referans Brent petrol Mart ayında yüzde 60’tan fazla artarak tarihi bir sıçrama kaydetti.
IEA ayrıca krizin etkilerini azaltmak için hız limitlerinin düşürülmesi, uzaktan çalışma ve enerji tüketiminin azaltılması gibi önlemler önerdi.
