Goldman Sachs, Ortadoğu’daki çatışmaların küresel enerji piyasalarında ciddi arz riskleri yarattığını belirterek petrol fiyatlarında oluşan mevcut 18 dolarlık risk priminin Hürmüz Boğazı’nın yaklaşık 6 hafta tamamen kapanmasına eş değer olduğunu açıkladı.
Raporda, Hürmüz Boğazı’nın ne kadar süre kapalı kalacağına dair farklı tahminler yapıldı:
- Boğazın bir ay süreyle tamamen kapanması durumunda petrol fiyatlarının 10-15 dolar artabileceği,
- Akışın yüzde 50 oranında kesilmesi halinde artışın yaklaşık 4 dolar seviyesinde kalabileceği ifade edildi.
Gerilimin tırmanmasında, İran lideri Ali Hamaney’in öldürülmesi sonrası bölgede artan askeri hareketlilik etkili olurken, tanker saldırıları ve sigorta maliyetlerindeki yükselişin piyasalardaki risk algısını güçlendirdiği belirtildi.
Hafta başında ABD ham petrolü (WTI) ve Brent kontratları çift haneli yükselişlerle açılış yaparken, opsiyon piyasalarında da son 15 yılın en güçlü yükseliş beklentilerinden biri görüldü.
Enerji arzı için kritik nokta: Hürmüz Boğazı
Dünya petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzının en kritik geçiş noktalarından biri olarak öne çıkıyor.
Goldman Sachs’a göre 2025 yılında boğazdan günlük 13,4 milyon varil petrol taşınması beklenirken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verileri alternatif boru hatlarıyla yalnızca 4,2 milyon varillik kısmın telafi edilebileceğine işaret ediyor.
Bu durum, tam kapanma senaryosunda arzın önemli bölümünün risk altında kalabileceğini gösteriyor.
Doğal gazda yüzde 130 artış riski
Raporda, boğazdan LNG akışının bir ay kesilmesi halinde Avrupa doğal gaz fiyatlarının yüzde 130 artabileceği uyarısı yapıldı.
Avrupa depolarında arz sıkışıklığı oluşabileceği belirtilirken, bunun 2022 enerji krizine benzer bir fiyat şokunu tetikleyebileceği ifade edildi.
ABD doğal gaz fiyatlarında ise yukarı yönlü riskin sınırlı kalacağı öngörüldü.
OPEC+ ve yedek kapasite etkisi
Goldman Sachs, küresel yedek üretim kapasitesinin yaklaşık 3,7 milyon varil olduğunu ve bunun büyük bölümünün Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri’nde bulunduğunu belirtti.
Ancak boğazın kapanması halinde bu kapasitenin piyasaya ulaşmasının zorlaşacağı vurgulandı. Öte yandan OPEC+’ın üretimi artırma planlarının kısa vadede fiyat şokunu sınırlı ölçüde dengeleyebileceği ifade edildi.
Petrol ürünleri ve navlun fiyatları da yükseliyor
Jeopolitik risklerin yalnızca ham petrol değil, rafine ürünler ve tanker taşımacılığı maliyetlerinde de artışa yol açtığı belirtildi.
Küresel petrol navlun ücretlerinin yılbaşından bu yana yüzde 50 yükseldiği ve alternatif rotalara yönelimin maliyetleri daha da artırabileceği kaydedildi.
Goldman Sachs, temel senaryosunda kalıcı arz kesintisi öngörmediğini ancak yüksek frekanslı akış verilerini yakından izlediğini açıkladı.
