Piyasalarda haftanın gündemi ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu hafta açıklanacak faiz kararı iken bir değerlendirme de Moody’s Analytics Başekonomisti Mark Zandi’den geldi. Zandi, bugün X hesabı üzerinden Fed’in 28 Ekim’de açıklayacağı para politikası kararına ilişkin yorumlarını paylaştı.
Fed’in bu hafta yapılacak toplantısında faiz artırmaması gerektiğini belirterek, ekonominin giderek artan risklerle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Zandi, Fed’in atacağı yanlış bir adımın da ekonomik görünümü tehdit eden riskler arasında yer aldığını ifade etti.
Zandi, önümüzdeki 12 ila 18 ay içinde ortaya çıkma olasılıkları ve gerçekleşmeleri halinde ekonomiye verebilecekleri zararlar üzerinden değerlendirilen risk tablosunda, risklerin giderek daha olası hale geldiğine veya etkilerinin ağırlaştığına işaret eden göstergelerin arttığını belirtti.
İran savaşı ve yükselen petrol fiyatları enflasyon baskısını artırıyor
İran savaşındaki gerilimin yeniden tırmanıyor gibi göründüğünü belirten Zandi, bunun küresel petrol fiyatlarını savaş dönemindeki zirvelere yaklaştırdığını kaydetti. Yükselen petrol fiyatlarının enflasyonu artıracağını ve Fed’in bu gelişmeyi göz ardı edemeyeceğini ifade eden Zandi, faiz artırımlarının ise petrol fiyatlarını düşürmeyeceğine dikkat çekti.
Zandi’ye göre yüksek enerji fiyatları, reel ücretler üzerindeki baskıyı artırarak tüketici harcamalarını zayıflatabilir. Bu nedenle Fed’in yalnızca enflasyon risklerine değil, hanehalkının satın alma gücü ve tüketim üzerindeki olası etkilere de odaklanması gerekiyor.
Petrol fiyatları, geçen haftaki yükselişin ardından bugün gerilese de 100 doların üzerinde fiyatlanıyor.
Yükselen tahvil faizleri ekonomiyi zorluyor
Uzun vadeli faiz oranlarındaki yükselişin de önemli bir risk oluşturduğunu belirten Zandi, ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvili getirisinin yüzde 5 civarında sert dalgalanmalar gösterdiğini, sabit faizli mortgage oranlarının ise yüzde 7’nin üzerinde kaldığını ifade etti.
ABD 10 yıllık Hazine tahvilinin getirisi, üç hafta süren ve gösterge getiriyi bir ayın en düşük seviyelerine çeken düşüşün ardından bugün yüzde 5’in altına gerilese de bu ayın başlarında yüzde 5,368 ile 24 yılın zirvesini gördü.
Şirket tahvillerinde risk primlerinin de genişlediğine dikkat çeken Zandi, faizlerin kısa sürede gerilememesi halinde ekonominin ciddi zarar görebileceğini kaydetti.
Zandi, tahvil piyasasındaki yükselen getirilerin finansal koşulları sıkılaştırarak Fed’in para politikasını destekleyen bir etki yarattığını belirtti. Bu çerçevede tahvil yatırımcılarının, faizleri artırmadan da finansal koşullar üzerinde sıkılaştırıcı baskı oluşturduğunu vurguladı.
Yapay zeka hisselerinde satış riski tüketimi etkileyebilir
Yapay zeka temasıyla yükselen ABD borsasının yaz başından bu yana büyük ölçüde yatay seyrettiğini belirten Zandi, yatırımcıların yapay zeka şirketlerinin artan borçlarını karşılayacak gelirleri elde edip edemeyeceğini ve hisse yatırımcılarının yüksek getiri beklentilerini karşılayıp karşılayamayacağını daha fazla sorguladığını ifade etti.
Zandi, borsada belirgin bir satış dalgasının uzak bir ihtimal olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, böyle bir düşüşün özellikle ekonomik büyümeye önemli katkı sağlayan varlıklı hanehalklarının harcamalarını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Fed, enflasyon ve ekonomik büyüme arasında sıkıştı
Zandi’ye göre Fed, savaşın etkisiyle yükselen enflasyon ile kırılganlaşan ekonomiye yönelik artan tehditler arasında zor bir denge kurmaya çalışıyor. Bu aşamada faiz artırmanın ekonomik toparlanmayı tehlikeye atabileceğini belirten Zandi, Fed’in bu haftaki toplantısında faizleri yükseltmekten kaçınması gerektiğini savundu.
Dünyanın en büyük ekonomisinden gelen en son verilere göre ABD’de yıllık enflasyon oranı, enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle Eylül 2026’da yüzde 3,7’ye yükseldi. Önceki iki ayda yüzde 3,4 seviyesinde olan bu oran, yüzde 3,6’lık piyasa beklentisinin de üzerinde gerçekleşti.
Aylık veri cephesinde de yükseliş oldu. Eylül 2026’da bir önceki aya göre yüzde 0,6 oranında artış gösteren enflasyon yüzde 0,4’lük artışın ardından hızlandı ve Nisan ayından bu yana kaydedilen en büyük aylık artış oldu.
