Orta Doğu’daki savaşın Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatı aksatması dizel piyasasında ciddi arz sıkıntısı yaratırken, yükselen fiyatların küresel ekonomik faaliyetleri yavaşlayabileceği belirtiliyor.
kolayca yatırım yapın
Analistlere göre dizel, taşımacılık, tarım ve sanayi için kritik yakıt olması nedeniyle çatışmadan en fazla etkilenen enerji ürünü konumunda bulunuyor.
Uzman tahminlrine göre Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti günlük 3-4 milyon varillik dizel arzını etkiliyor. Ayrıca Orta Doğu rafinerilerinden ihracatın durması da ek kayıp yaratıyor. Bu durum, zaten Ukrayna savaşı ve Rusya yaptırımları nedeniyle sıkışık olan piyasayı daha da zorladı.
Savaşın başlamasından bu yana dizel fiyatları petrol ve benzine kıyasla çok daha hızlı yükseldi. ABD’de dizel vadeli işlemleri kısa sürede varil başına 28 dolar artarken, ham petrol fiyatlarındaki yükseliş daha sınırlı kaldı. Avrupa ve Asya piyasalarında da benzer şekilde dizel marjları sert yükseldi.
Uzmanlara göre dizel fiyatlarındaki kalıcı artış, taşımacılık maliyetlerini yükselterek gıda ve tüketim fiyatlarına yansıyabilir. Bu durum küresel ekonomide ikinci bir maliyet enflasyonu dalgası yaratabilir ve büyümeyi yavaşlatabilir.
Tarım sektörünün de risk altında olduğu belirtiliyor. ABD’de ekim sezonu başlarken yakıt maliyetlerinin artması üretimi azaltabilir ve gıda fiyatlarını yukarı çekebilir.
Analistler, dizel kaynaklı bir enerji şokunun aynı anda hem enflasyonu yükseltip hem de büyümeyi zayıflayabileceğini, bunun da stagflasyon riskini artırdığını vurguluyor.
Avrupa’nın Rusya yerine Orta Doğu’dan ithalata yönelmiş olması ise bölgeyi fiyat artışlarına karşı daha hassas hale getiriyor.
