ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump döneminde yürürlüğe konulan kapsamlı gümrük vergilerinin önemli bir bölümünü iptal etti.
Mahkeme, 6’ya karşı 3 oyla aldığı kararda, söz konusu vergilere dayanak gösterilen yasanın “başkana gümrük tarifesi uygulama yetkisi vermediğine” hükmetti. Kararı, Baş Yargıç John Roberts kaleme alırken, Clarence Thomas, Samuel Alito ve Brett Kavanaugh karşı oy kullandı.
Trump yönetimi, vergileri büyük ölçüde Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) kapsamında ilan edilen “ulusal acil durum” gerekçesine dayandırmıştı. Ancak mahkeme çoğunluğu, IEEPA’nın ithalatı düzenleme yetkisi tanısa da açıkça gümrük tarifesi koyma izni vermediğine dikkat çekti.
Daha önce bir federal ticaret mahkemesi ve temyiz mahkemesi de bu tarifeleri hukuka aykırı bulmuştu. Dosya son olarak Yüksek Mahkeme’nin önüne gelmişti.
Trump, Nisan ayında “Amerika’nın Kurtuluş Günü” olarak duyurduğu etkinlikte küresel çapta karşılıklı tarifeler açıklamış, karar piyasalarda sert dalgalanmaya yol açmıştı. Uygulamalar daha sonra ertelenmiş, değiştirilmiş ve yeniden devreye alınmıştı.
IEEPA’ya dayandırılan vergiler arasında; Meksika, Kanada ve Çin’e, özellikle fentanil kaçakçılığı iddiaları nedeniyle getirilen ek tarifeler de yer alıyordu.
Trump, tarifelerin büyük gelir sağladığını ve hatta gelir vergisinin yerini alabileceğini savunmuştu. 600 milyar doları aşan tahsilat iddiasında bulunmuş, Amerikalılara 2.000 dolarlık “tarife temettüsü” çeki fikrini gündeme getirmişti.
Karar öncesinde Trump, Yüksek Mahkeme’nin tarifeleri iptal etmesi halinde bunun ulusal güvenlik açısından ağır sonuçlar doğuracağını savunmuştu. Hazine Bakanı Scott Bessent ise mahkemenin başkanın “imza” niteliğindeki ekonomik politikasını bozmayacağını düşündüklerini ifade etmişti.
