Manipülasyon Nedir? Nasıl Yapılır? Manipülatör Kime Denir?


87 paylaşım
  Tuğba Nur Doğan

Borsada sıklıkla karşılaşılan terimler arasında yer alan Fransız kökenli manipülasyonun piyasa dilindeki karşılığı dolandırıcılıktır. Bu terim spekülasyon ile karıştırılmaktadır. Kesinlikle spekülasyondan farklıdır ve borsada yapılması suçtur. Bu kişiler tespit edildiğinde para veya hapis cezasına çarptırılmaktadır. Fakat spekülasyonda böyle bir husus söz konusu değildir. Çünkü spekülatif hareketler borsada yasaldır.

RİSK ALMADAN PARANIZI 100 KAT KARLI DEĞERLENDİRİN!
BİLGİ ALMAK İÇİN TIKLAYIN.

Manipülasyon borsada farklı çeşitlerle yapılsa da genellikle iki tür yoğun olarak yapılmaktadır. Bunlardan birincisi bilgi, ikincisi ise işlem bazlı piyasa dolandırıcılığıdır. Her ne şekilde olursa olsun manipülatif amaçlı piyasada bulunan kişiler suç işlemiş sayılır ve sonucunda SPK’nin düzenlemelerinde yer alan kurallara uygun olarak cezaya çarptırılır. Bunun suç olduğunu bilmelisiniz ve kesinlikle manipülatif amaçlı işlem yapmamalısınız.

Şimdi; manipülasyon nedir, nasıl yapılır, türleri nelerdir gibi konuların üzerinde durmak istiyorum:

Manipülasyon Nedir?

Manipülasyon Nedir?Manipülasyon, spekülasyondan farklı olarak yatırımcılara asılsız söylentiler yoluyla hisse senedi alım – satımı yaptırmaya çalıştırmaktır. Ya da yatırım araçlarının fiyatlarının dalgalanmasına, arz ve talebin dengesinin bozulmasına yönelik adım atmaktır. Böylece hem borsaya hem de yatırım araçlarının fiyatlarına hileli bir şekilde müdahale edilmektedir. Bu da SPK’nin kapsamında suç olarak geçmektedir. Spekülasyonda yatırımcıların fiyatların eğilim yönünü tahmin etmektedir. Manipülasyonda ise diğer yatırımcılar kandırılmak suretiyle fiyatların yükselişe veya düşüşe geçirilmesi amaçlanmaktadır. Bu yolla ya borsadan alım – satım arası farktan kazanç sağlanır ya da üçüncü kişiye bilgileri sızdırarak para kazanılır. Her ikisi de yasal değildir.

Biliyorsunuz ki ülkemizde bulunan Borsa İstanbul’un işlem hacmi diğerlerine göre daha düşüktür. Bu sebeple manipülasyon hareketleri direkt olarak piyasayı etkiler niteliktedir. Bu durumdan en çok acemi yatırımcılar etkilenmektedir. Bu yüzden de güvenli olarak görülen piyasa, güvensiz olarak görülmeye başlanmıştır. Sırf bu nedenle bile birikimlerini borsada değerlendirmekten vazgeçen yatırımcılar vardır. Çünkü ortaya atılan en küçük bir manipülasyonda bile fiyatlar doğrudan etkilenmektedir. Böylece yüzde doksan kar getireceği gözüyle bakılan pozisyonlardan bile zarar edilebilmektedir.

Manipülasyon Nasıl Yapılır?

Manipülasyon Nasıl Yapılır?Manipülasyon yapılması için kişinin borsa bilgisine ve deneyimine ihtiyacı olmasına pek de gerek yoktur. Sadece kişinin inandırıcı bir şekilde hareket etmesi, yatırımcıları kendi istediği doğrultuda yönetebilmesi yeterlidir. Bu anlamda borsada çok sayıda işlem gören yatırım aracı olmasına rağmen genellikle hisse senetleri üzerinde manipülatif hareketler yapılmaktadır. Borsa işlemlerinin online olarak gerçekleştirilmesiyle manipülasyon amaçlı hareketler azalmıştır.

Manipülasyon Çeşitleri Nelerdir?

Manipülasyon Çeşitleri Nelerdir?Yatırımcılar ve piyasalar üzerinde derin etki yaratan manipülasyon için neredeyse tüm borsalar olası manipülatif hareketlerden etkilenmemek adına yasal düzenleme yapmıştır. Bu düzenlemeler elbette ki piyasanın koşullarına göre tekrar elden geçirilmiştir. Çünkü biliyorsunuz ki borsa yatırımı günümüzde internet üzerinden yapılmaktadır. Böylece teknolojik gelişmeler göz önüne alınarak manipülasyon unsurları ülkemizde SPK tarafından tekrar düzenlenmiştir.

Şimdi, yukarıda kısaca bahsetmiş olduğum bilgi ve işlem bazlı olan manipülasyon çeşitlerini ele almak gerekirse;

Bilgi Bazlı Manipülasyon

Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığında, borsada alım – satımı yapılan malların fiyatlarının eğilim yönleri hakkında asılsız bilgilerin diğer yatırımcılara ulaştırılması ve yanıltıcı şekilde işlem yapmalarının sağlanması konuları yer almaktadır. Spekülasyonda yatırımcıların alım – satım yapması için müdahalede bulunulmazken, manipülasyonda bulunulmaktadır. Spekülasyon nedir, detaylı olarak öğrenmek için bu yazıyı okumanızı öneririm. Yapılan söylentiler doğru olsa bile suç işlenmiş sayılmaktadır. Elbette ki bunun için belli başlı kıstaslara bakılır. Sonucunda da yargı yoluyla yapılanlar karara bağlanır.

İşlem Bazlı Manipülasyon

Borsada biliyorsunuz yatırım araçlarının fiyat seviyeleri yapılan alım – satıma göre değişmektedir. Yani, yatırımcıların işlemleri fiyatları etkilemektedir. İşlem bazlı manipülasyonda da arz ve talebin oluşması bir nevi engellenmiş olur. Normalde alım ya da satım yapılmayacak pozisyonlara dahi emir verilerek, ardından seans süresi bitmeden verilen emirlerin iptal edilmesine dayanan konudur. Böylece piyasada doğal akıcılık bozulmuş olur. Arz – talep arasında tutarsızlık görülür. Bu nedenle de bu şekilde davranan yatırımcılar işlem bazlı manipülasyon yapmış sayılır. Fakat her emrini iptal eden kişi bu türü uyguluyor diye bir kaide yoktur. Bunun belli şart ve koşulları vardır. Bu kişiler Borsa İstanbul tarafından tespit edilerek, uygun cezaya çarptırılmaktadır.

Bazı yatırımcılar alım – satım emirlerinin birbiri ile eşleşmesi için emirlerini eş fiyat ve aynı zaman aralığında girmektedir. Böylece diğer yatırımcıların vermiş oldukları emirler etkilenmektedir. Bu durumda SPK yönetmeliğinde yer alan suçlar kısmında yer alır. Bu nedenle bilmeden bu gibi suçlara karışmak istemiyorsanız, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından bildirgeyi okumalısınız.

Manipülatör Nedir, Kime Denir?

Manipülatör Nedir, Kime Denir?Manipülatör, piyasada yanıltıcı hareketlerde bulunan manipülasyon yapan kişilere verilen addır. Yatırımcılara yalan yanlış işlem yaptıran, piyasayı kendi amaçları doğrultusunda yürütmeyi hedefleyen kişilere manipülatör denir. Örneğin, “A hisse senedini al değerlenecek” veya “B hisse senedini sat değer kaybedecek” gibi söylemlerle karşılaşıyorsanız, karşınızdaki kişi manipülatör olabilir. Ya da şirketin gizli tutulması gereken bilgilerini paylaşıyorum diyorsa, o kişinin manipülatör olduğunu düşünebilirsiniz.

Manipülatörler genellikle acemi kimselerdir. Küçük miktardaki sermayelerini yükseltmek amacı ile borsanın yönünü değiştirmeye çalışırlar. Kesinlikle bu kişilerden uzak durmalısınız. Hatta yatırım yaparken kimsenin sözünü dikkate almamalısınız. Çünkü herkes para kazanmak ister. Bu yüzden kendi stratejilerinizle hareket etmeniz doğru olan yoldur.

Borsa aracı kurumları, SPK’nin düzenlemelerine göre manipülatörler hakkında dikkat etmesi ve uyması zorunlu olan kurallar vardır. Borsa aracı kurumu nedir, görevleri nelerdir, detaylı olarak buradan öğrenebilirsiniz. Çünkü piyasaya olan güvenin sarsılmaması gerekmektedir. Bu nedenle yatırımcıların güveninin sarsılmaması için kurumların dikkat etmesi gerekenleri sizlerle paylaşmak istiyorum:

  • Borsa hesaplarının kişiye ait olduğunu belirlemek ve eğer vekaleten yönetilen hesap varsa kontrol altında tutmak. Başkalarının adına oluşturulmuş hesapları denetlemek ve bu hesapları kapatmak.
  • Borsa emirlerinin ses kaydını tutmak ve bu kaydı saklamak. Aynı zamanda müşteri emir formlarını kayıt etmek.
  • Müşterinin manipülasyon yaptığı düşüncesine kapılıyor olsa da kurumun bu durumu SPK’ye hemen bildirmesi. Eğer böyle bir durumda aracı kurumu göz yumuyorsa, kurumda cezalandırılmaktadır
  • Müşterinin mali durumunun araştırılması ve buna göre verdiği emirlerin büyüklüğüne bakılması aracı kurumlarının dikkat etmesi gereken konular arasında bulunmaktadır.

Borsa Yatırımcılarının Manipülasyona Karşı Dikkat Etmesi Gereken Noktalar

Borsa Yatırımcılarının Manipülasyona Karşı Dikkat Etmesi Gereken NoktalarBorsada yatırım yaparak para kazanmak istiyorsanız, kesinlikle bir başkasının sözüne güvenmemelisiniz. Özellikle bu konuda manipülatörler ile karşılaşabileceğinizi, tüm paranızı kaybedebileceğinizi bilmelisiniz. Bu yüzden borsa nedir, işleyişi nasıldır, alım – satım nasıl yapılır, yatırım araçlarının fiyatları nelerden etkilenir gibi esas bilinmesi gereken konuları öğrenmelisiniz. Bu konuları borsa aracı kurumlarının eğitimleri sayesinde öğrenebilirsiniz. Sanal hesaplar aracılığıyla da borsa deneyimlerinizi arttırabilirsiniz. Böylece kendi stratejilerini oluşturabilirsiniz. Manipülasyon riskinden uzak durarak, hedeflediğiniz miktarda birikimlerinizi değerlendirebilirsiniz.

Sonuç olarak; manipülasyon borsada suçtur ve kişilerin para, hapis gibi cezalara çarptırılmasına neden olur. Borsanın güvenilirliğini zedeleyici olduğu için yatırımcıların güvenini sağlamak amacı ile SPK tarafından yasal düzenlemeler getirilmiştir. Fakat yine de manipülatif hareketler ile karşılaşılmaktadır. Bu nedenle kendinizi bu durumdan uzak tutmanız için iyi bir borsa bilgisine sahip olmanız gerekir. Böylece bu riskli durumdan etkilenmeden, borsada para kazanabilirsiniz. Birikimlerinizi değerlendirerek, hedeflediğiniz amaçlarınızı gerçekleştirebilirsiniz.

Ücretsiz eğitim almak ve demo hesap indirmek için tıklayın.

Habere Kim Ne Dedi?

0       0

Yorumları görmek için ;

Giriş yap!



Facebook'ta Paratic :

Benzer yazılar