Kambiyo Senedi Nedir, Türleri ve Özellikleri Nelerdir?


93 paylaşım
  Tuğba Nur Doğan

Kıymetli evrakların çeşitleri arasında yer alan kambiyo senetleri değerli kağıtların tüm özelliklerini taşımaktadır. Ödeme aracı yerine geçen senetler, Ticaret Hukuku’na bağlı olarak işlem görmektedir. Çek, bono, poliçe; kambiyo senedinin alt türleridir. Bu türler emre yazılı olarak düzenlenir ve içeriklerinde mutlaka bir para alacağı vardır. Özel olarak düzenlenen senetler sayesinde ticaret işlemleri de bir hayli hız kazanmıştır. Bunun nedeni elde her zaman yüklü miktarda nakit paranın bulunamamasıdır. Nakit yerine geçen kambiyo senetleri sayesinde ödemeler yapılmaktadır.

İNTERNETTEN 5/24 KARLI YATIRIM FIRSATI!
BİLGİ ALMAK İÇİN TIKLAYIN.

Kambiyo senetleri diğer kıymetli araçlara nazaran daha likit bir akıcılığa sahiptir. Hemen el değiştirme ve nakde çevrilebilme özellikleri sayesinde kullanımları fazladır. Kullanım alanlarına bakıldığında ticaret başta olmak üzere bazıları yatırım amaçlı da bu evrakları ellerinde tutarlar. İşlemlerin hukuki ilişkiden bağımsız bir şekilde işlemesi avantaj sağladığı gibi dezavantajda içermektedir. Dezavantaja maruz kalmamak için kesinlikle kambiyo senetlerinin içeriklerini, ne işe yaradıklarını ve özelliklerin bilmeniz gerekiyor. Çünkü bazı durumlarda bu senetler geçersiz sayılabilmektedir. Bu yüzden senetler sayesinde saklı olan hakkınız, senedin kullanılamamasıyla veya elden çıkarılmasıyla kaybolduğunu bilmelisiniz.

Şimdi; kambiyo senedi nedir, türleri ve özellikleri nelerdir gibi soruların yanıtları üzerinde duracağız:

Kambiyo Senedi Nedir?

Kambiyo Senedi Nedir?Kambiyo, para ve para yerine geçebilen kıymetli varlıkları ifade etmektir. Kıymetli evrak nedir, türleri ve özellikleri nelerdir bu yazıdan detaylı olarak öğrenebilirsiniz. Kambiyo senedi ise bu varlıkların alıcı – satıcılar arasında el değiştirmesini sağlar. Döviz alım – satımlarında kambiyo kelimesi sıklıkla karşımıza çıkmasının nedeni budur. Çünkü biliyorsunuz ki döviz ticaretinde para birimleri el değiştirir. Bu işlemler aynı ülke içinde olabileceği gibi, ülkeler arası da olabilmektedir. Bu nedenle kambiyo değişim işlemleri iç ve dış olmak üzere iki farklı başlık altında incelenir. Açıklamak gerekirse;

İç kambiyo işlemlerinde para birimleri aynı ülke içerisinden el değiştirir. Ülkemiz üzerinden örnek verecek olursak, döviz bürosuna giderek Türk lirası karşılığında herhangi bir döviz alma işlemi iç kambiyodur. Bunun tam tersi de mümkündür. Herhangi bir döviz karşısında Türk lirası yatırımı yapmak da buna örnek olarak gösterilebilir. Dış kambiyoda ise yaşadığınız ülke dışındaki para birimlerinin birbirine karşı alım – satımıdır. Özellikle bu işlemler ticarette kullanılır. Ulusal paranın dışında başka paralar üzerinden gerçekleştirilen işlemler dış kambiyoya örnek olarak verilmektedir.

Hukuken geçerliliği olan kambiyo senetleri alacaklı kişiye belli bir süre sonunda alacağını alma garantisi verir. Bu nedenle de risksiz bir yöntemdir. Türk Ticaret Kanunu’na göre vade bitiminde borçlu kişi borcunu alacaklıya ödemek zorundadır. Çek, poliçe ve bono en çok kullanılan kambiyo senetleridir. Bunların dışında da bu senetler gibi ödemede kullanılan evraklar vardır. Fakat işlevleri ve yükümlülükleri nedeni ile kambiyo senetlerinden ayrılarak menkul kıymetler grubunda işlem görmektedir. Maddi varlık olarak görülen senetler kişiye alacak hakkı tanımaktadır. Sağlamış olduğu hak sayesinde işlemler güvenilir bir şekilde gerçekleştirilmektedir.

Kambiyo Senedi Türleri Nelerdir?

Kambiyo Senedi Türleri Nelerdir?Maddi değer taşıyan çek, bono, poliçe kambiyo senedi türleri arasında bulunan kıymetli evrakların hazırlanışları ve devredilişleri belli şartlara bağlıdır. Bu nedenle bu türleri inceleyerek kullanıcılarına bilgi vermek istiyoruz. Senetler hakkında bilgiye sahip olmadan işlem yapmak zararlı çıkmanıza neden olabilir. Bu yüzden kesinlikle aşağıda vereceğimiz bilgilere göz atmalısınız. Böylelikle nasıl kullanıldıklarını, ne işe yaradıklarını anlayabilir, ticari işlemlerinizde nakit para yerine geçen bu evraklarla alım – satımlarınızı gerçekleştirebilirsiniz.

İlk olarak ele, çekleri almak istiyoruz. Bu değerli kağıtlar ticarette yoğun işlem hacmine sahiptir. Alacaklı, borçlu ve bankanın imzalamasıyla yürürlüğe girmektedir. Banka alacağı ödeyen taraftır ve çeki düzenleme işlemi yapar. Bu işlemler bankanın haricinde başka aracı kurumları tarafından gerçekleştirilemez. Çünkü çek yaprağı bankaya aittir. Bu yüzden çek işlemlerinin başka kurumlar tarafından gerçekleştirilmesi mümkün olmadığını bilmelisiniz.

Çekler devredilebilmektedir. Bu işlemler bankalar aracılığıyla iki farklı şekilde yapılır. Ya çekin düzenlendiği, ya da kendi hesabınızın bulunduğu bankadan çeki bozdurabilirsiniz. Çekin üzerinde yazan bilgilere göre de devir işlemleri farklılaşır. Şöyle ki üzerinde isim yazılı olan kıymetli evraklarda sadece adı yazılan kişi çeki alabilmektedir. Üzerinde isim yazmayanlarda ise çeki elinde bulunduran kişi kıymetli evrağın düzenlendiği bankaya giderek ödemeyi almaktadır. Bunun için önemli olan şey çekin ibraz edilmiş olmasıdır. Yoksa karşılıksız çıkabilir.

İkinci olarak da kıymetli evraklar olarak anılan kambiyo senetleri içerisinde yer alan bonolara değinmek istiyoruz. Ticari işlemlerde kolaylık sağlayan bonolar, alıcı ve satıcının anlaşmasına göre düzenlenmektedir. Alıcı kişinin yeterli miktarda parası olmaması sebebi ile belli bir tarihte ödemesini belgeleyen bu işlemler bonolar üzerinden yapılmaktadır. Karşı tarafa bu belge verilerek ticari işlemler gerçekleştirilir. Kararlaştırılan vade bitiminde paranın ödeneceği garantisini veren bu belgeler bankalar tarafından bozdurulabilmektedir. Bu sayede borcun ödeneceği konusu kesin olduğu için güvenilir bir ödeme yöntemidir.

Bir kıymetli senedin bono olabilmesi için belli başlı unsurlar vardır. Bu unsurların başında senedin üzerinde bono yazması gelir. Bunun dışında ödeme garantisi sunması için de senedin üstünde vade tarihi, alacaklının adı soy adı gibi kesin bilgilerin yer alması gerekir. Böylece süre bitiminde kararlaştırılan miktar ödenmediğinde alacaklı, borcu alabilmek için hukuki haklarını kullanabilir. Bu konuda bononun üstünde yazan bilgilerin doğruluğunu tespit etmeniz gerekiyor. Bunların dışında finans piyasalarında işlem gören bonolar vardır. Yatırımcılar bu tür bonoların sabit getiriyi garantilemesi aynı şekilde faiz kazancı sağlanmasını mümkün kıldığı için para kazanmak için tercih ederler. Bono yatırımı yaparak para kazanmak için bilinmesi gerekenleri buradan öğrenebilirsiniz.

Sonuncu kambiyo senedi türü olan poliçeleri işlemek istiyoruz. Çek gibi üç kişi arasında imzalanan kıymetli evraklarda alacaklı, borçlu ve senedi düzenleyen kişi yer almaktadır. Senedi düzenleyen kişiye keşideci adı verilir. Bu kişi veya kurum bir yandan alacaklı bir yandan ise borçlu konumdadır. Keşideci alacaklı olduğu kişiden aldığı evrağı borçluya teslim eder. Borçlu taraf senedi aldığında keşideci aradan çekilmiş olur. Bu durumda borçlu borcunu ister evrağı düzenleyen bankaya isterse de diğer alacaklıya ödeyebilir. Bu konuda herhangi bir zorunluluk getirilmemiştir. Çünkü poliçede ödeme alacaklıya değil, alacaklının belirlediği kişiye yapılan ödemeyi konu almaktadır. Bu yüzden de 3 kişi arasında yapılır.

Çekte, bonoda olduğu poliçenin karşılıklı olması için üzerinde yazılı olması gereken bilgiler vardır. Bu bilgilerin başında elbette ki belgenin poliçe olduğunun belirtilmesidir. Ardından da tarafların bilgilerinin doğru ve açık bir şekilde yazılması gerekir. Özellikle ödemenin kime yapılacağı hususunda ayrıntılar, ödeme yeri ve tarihi poliçe üzerinde yer almalıdır. Bu unsurların varlığı sayesinde ödemelerde herhangi bir sıkıntı ile karşılaşılmaz.

Kambiyo Senetlerinin Özellikleri Nelerdir?

Kambiyo Senetlerinin Özellikleri Nelerdir?Kambiyo senetlerinin başlıca özellikleri kesinlikle nakit para yerine kullanabiliyor olmasıdır. Bu sayede ticaret işlemlerindeki akıcılık hızlanmıştır. Çünkü her zaman için yüklü miktarda ödeme yapmak zordur. Bu nedenle kıymetli evraklar sayesinde işlemler kesintisiz bir şekilde yürütülebilmektedir. Bunun için tarafların sayısına göre çek, bono veya poliçe kullanılabilmektedir. Ödemelerin nakit yapıldığı zamanlarda sahte para ile karşılaşılabilmektedir. Bu yüzden işlemlerin bu belgeler üzerinden yapılması daha kolaydır. Fakat bu hususta evrakların üzerinde bulunması gereken ibarelere dikkat etmelisiniz. Bankaya giderek de çekin, poliçenin veya bononun sahte olup olmadığını sorarak anlayabilirsiniz.

İşlemlerin bankalar üzerinden yapılması bankadaki likit akışının hızlanmasını sağlamıştır. Bu sayede yüksek nakit rezervine sahip olan bankalar kişilere yeni avantajlı krediler verebilmektedir. Ödemelerde sahte para gibi hususlarla karşılaşmasını önledikleri için kıymetli evraklar önemli yere sahiptir. Devlet tarafından da bu evrakların kullanımı desteklenmektedir. Özellikle çek kullanımları için bu durumdan bahsedebiliriz. Fakat bu kapsamda çekin kredi olarak değil de ödeme aracı olarak kullanılması gerekmektedir. Bu sayede ekonomiye de katkı sağlanmaktadır. Bunun için bu unsurlara uyan çeklerde damga vergisi alınmamaktadır.

Son olarak, kambiyo senetleri belli bir zaman aralığında borçludan alacaklılık hakkı sağlamaktadır. Fakat bu hak senet elinizde bulunduğu sürece devam etmektedir. Uluslararası nitelik taşıyan senetlerde borç ilişkisi kurulmaktadır. Emre yazılı olarak ticari faaliyet işlemlerinde kullanılmaktadır. Borçlu dışında senedi imzalayanlar kefil olarak sayılmaktadır ve borcun ödenmemesi durumunda mütesesil borçlu konumda olacaktır. Bu nedenle senetlerin özelliklerini, niteliklerini ve niceliklerini bilerek kıymetli evrakları kullanmalısınız.

Ücretsiz eğitim almak ve 100.000 dolarlık demo hesap indirmek için tıklayın.

Habere Kim Ne Dedi?

0       0

Yorumları görmek için ;

Giriş yap!



Facebook'ta Paratic :

Benzer yazılar