Halka Arz Nedir, Nasıl Yapılır?


97 paylaşım
  Tuğba Nur Doğan

Birikimlerin değerlendirilmesi için biliyorsunuz ki hisse senetleri günümüzün en popüler araçlarıdır. Bu araçlar, Anonim şirketlerin ortaklık paylarını halka arz etmesi, yani hisselerini satışa sunması ile alınıp satılabilmektedir. Sunma işlemi farklı şekillerde yapılabilmektedir. İlan, çağrı, duyuru gibi farklı yollardan yapılan halka arz işlemleri, şirketin kendine kaynak yaratmak amacıyla yapmış olduğu bir faaliyet girişimidir. Bu sayede şirketin hisseleri kendi ortaklarının dışında yatırımcılarla satış yolu ile arz edilmektedir. Böylelikle şirket öz veya finansman anlamda kendine kaynak yaratırken, yatırımcı da sahip olduğu hisse ile şirkete ortak olmaktadır.

DÜNYACA ÜNLÜ ŞİRKETLERİN HİSSELERİNE YATIRIM YAPABİLİRSİNİZ!
BİLGİ ALMAK İÇİN TIKLAYIN.

Ticari işlem faaliyetlerinin oranı gün geçtikçe arttığı gibi şirketlerin de büyüme oranları artmaktadır. Belli bir nitelik ve nicelikte olan şirketler Borsa İstanbul’da işlem görebilmektedir. Bu durum kesinlikle hem şirketler hem de yatırımcılar için son derece avantajlıdır. Şirketler kendilerine ortak bulma konusunda sıkıntıya düşmezken, yatırımcılar da güvenilir şirketlere ortak olmaktadır. Yani, halka arz konusunu “ortaklık” ile ilişkilendirebilirsiniz. Hisselere ortak olmak için yatırımcılar tarafından belli bir bedel ödenir. Bu bedel şirketin değerine, performansına göre belirlenir.

Borsada İstanbul aracılığıyla halka arz edilen şirketlerde, hisselerin değeri anlık olarak değişiklik gösterir. Değişmeler sayesinde küçük miktarda senetlere yatırım yapılabilmektedir. Tam tersi durumda Borsa İstanbul aracı olmadığında şirketlere ortak olmak için yüksek miktarda para yatırmak gerekir. Bu nedenle küçük miktara sahip olan ve birikimlerini en iyi şekillerde değerlendirmek isteyenler için borsa piyasası son derece avantajlıdır. Çünkü diğer olanakta ufak miktarda para ile hisse sahibi olmak için payların minimum oranda bölünmüş, çok sayıdaki yatırımcı tarafından tercih ediliyor olması gerekiyor. Bu yüzden birikimlerini değerlendirmek için borsa daha makul ve güvenilir bir yerdir.

Şimdi; halka arz nedir, nasıl yapılır hakkında soruları cevaplandırmak istiyorum:

Halka Arz Nedir?

Halka Arz Nedir?Şirketlerin kendilerine finansman anlamda kaynak yaratmak, faaliyet kollarını geliştirmek amacıyla başvurduğu yöntemlerden biri de ortaklık sayılarını arttırmaktır. Bunun için de paylarını halka arz ederler. Yani satışa sunarlar. Böylelikle şirketin belirlemiş olduğu oranlarda payları diğer ortaklarla bedelli bir bedel karşılığında paylaşılır. Halka arz yapılabilmesi için şirketin belli bir değerin üzerinde olması gerekir. Bu konuda gerekli bildirnameler TTK’da beyan edilmiştir.

Borsa İstanbul’da şirketlerin ortaklık paylarını yatırımcılara arz edebilmesi için, firmanın SPK tarafından düzenlemelere ve denetlemelere uygun bulunması gerekir. Bu anlamda belirli prosedürler vardır. Bunlara uygun bulunan firmalar, SPK’nın denetiminden geçerek, borsaya kayıt (kote) olabilirler. Borsaya kote olmayan şirketler piyasada işlem görememektedir. Eğer bir şirkete borsa aracılığıyla yatırım yapmak istiyorsanız, öncelikle o şirketin paylarını borsada yatırımcılarla paylaşıp paylaşmadığına bakmalısınız. Çünkü piyasada bulunmayan şirketin kıymetli evraklarına sahip olamazsınız. Kıymetli evrak nedir, türleri ve özellikleri nelerdir buradan öğrenebilirsiniz.

Şirketin mal ve varlıklarını parça parça satışa çıkarma işlemine halka arz denir. Halka arzın sonucunda şirketler borçlarını ödeyebilecekleri gibi, ortaklık hakkı olarak almış oldukları nakit paralarla yeni yatırım yaparak farklı sektörlere yönelebilirler. Bu durum uzun vadeli olarak düşünüldüğünde yatırımcıya daha fazla kazanma ihtimali sunduğu gibi şirketinde finansal anlamda kendini toplamasına fayda sağlayabilmektedir. Elbette ki bu işlemlerin amaçlara yönelik gerçekleştirilmiş olması gerekiyor.

Halka arz işlemleri şirketler tarafından ilk halka yapılan arz ve ikincil halka arz şeklindedir. Yani farklı iki türde yapılabilmektedir. Halka açık olmayan şirketlerin ilk defa paylarını paylaşmak istediğini belirten çağrıya birincil halka arz denmektedir. İkincil arzda ise şirket daha önceden halka arz çağrısı yapmıştır. Aralarındaki fark budur. İkincil olarak halka arz yapılmasının nedeni birincil arz katılım sayısının düşük olmasıdır. Bu nedenle şirket kendi ihtiyaçlarını karşılayacak fonlara sahip olamadığı için tekrardan halka açılma duyurusu yapmaktadır.

Halka arz işlemleri ticari anlamda mühim bir yere sahiptir. Borsa İstanbul’da şirketler halka arz yoluyla işlem görmeye başlamıştır. Haberlerde, bankaların duyurularında diğer çeşitli yollarla yapılan çağrılar sonucunda şirketin hisseleri belli bir bedelden satışa çıkacağı ilan edilir. Ülkemiz için önemli olan 4 büyük takım olan Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş ve Trabzonspor’un da hisseleri Borsa İstanbul’da işlem görmektedir. Bunların dışında da borsada işlem gören şirketler vardır. Bu şirketler anapara miktarının artırılması için halka arz yolunu seçmişlerdir. Takımlarda ise ekonominin yarattığı faydalardan yararlanmak için halka arz yapılmaktadır.

Halka Arz Nasıl Yapılır?

Halka Arz Nasıl Yapılır?Halka arz yapılma konusunda borsa aracı kurumlarına iş düşmektedir. Borsa aracı kurumu nedir, görevleri nelerdir detaylı olarak buradan öğrenebilirsiniz. Çünkü şirketler halka açılma konusunda adım atabilmek için kurumlarla iletişime geçmesi gerekiyor. Burada dikkat edilmesi gereken husus seçilecek olan aracı kurumun halka arz yetki belgesinin olması gerektiğidir. Bu belgeye sahip olmayan kurum üzerinden borsada arz görevi üstlenilmesi mümkün değildir.

Aracı kurumlarının dışında yukarıda da bahsettiğim gibi şirketin borsaya kayıt olması gerekir. Bunun için de SPK’nın düzenlemelerine ve denetlemelerine tabii bulunması şarttır. Eksiklik nedeni kurumlar borsaya uygun bulunmadıkları için kayıt olamamaktadırlar. Uygun bulunan kurum ise sermayesini, kıymetli evraklarını halkla paylaşmak için SPK ile sözleşme imzalar. Böylelikle şirket SPK’nın mevzuatlarına uygun bir şekilde düzenlenir. İmzalar atıldıktan sonra gerekli prosedürler halledilmiş olur. Bu sayede uygun bulunan şirketler belirlenen tarihte halka arz çağrısı yapabilmektedir.

Halka Arzın Şirketlere Yararı Nedir?

Halka Arzın Şirketlere Yararı Nedir?Şirketler için halka arz işleminin en büyük yararı kesinlikle finansal anlamda kaynak ihtiyacının karşılar nitelikle paraya sahip olunmasıdır. Bu sayede şirketler kendilerini gerçekten de toparlayabilmektedir. Amaçladıkları hedeflerine yönelebilmek içi bekledikleri performansı gösterebilmektedir. Çünkü parasal anlamda ihtiyaç kalmamıştır. Sermaye artırımında da aynı yararlar sağlanır. Sermaye artırımı hakkında ayrıntılılı bilgilere bu yazıdan ulaşabilirsiniz. Fakat bu artırımların amacı farklı olabilmektedir. Bunun sebebi artırımların bedelli ve bedelsiz olmak üzere farklı 2 şekilde gerçekleştiriliyor olmasıdır. Bedelli artırımda belli bir ücret ödenirken, bedelsiz de herhangi bir bedel ödenmemektedir. Çünkü bedelsiz sermayede şirketin ödenmemiş sermayesi hesaba katılmaktadır.

Halka arz maddi kaynak yarattığı gibi şirketin faaliyet kolunu genişletmesi için imkan tanımaktadır. Bu da sağlamış olduğu yararlar arasında gösterilebilir. Ayrıca bu işlemlerin denetimli bir şekilde yapılması ise yatırımcıların güvenini sağlar niteliktedir. Özellikle Borsa İstanbul aracılığıyla hisselerini arz eden şirketlere yatırım yapılmaktadır. Yatırımcılar tarafından bunun sebebi küçük miktarda alım – satımda bulunabilmektir. Aynı zamanda da işlemlerin belli bir kural altında, karlı şekillerde yürütülmesidir. Bu yatırımcılara avantaj sağlamaktadır. Şirketlere ise kuramsallaşmış olmak, borsada işlem görmeye başlamalarıyla birlikte kredi kullanma, borç senedi ihraç etme gibi durumlardan faydalanılmaktadır. Böylece finansal ihtiyaçlar karşılanmaktadır.

Sonuç olarak, hisse senetleri üzerinde kullanılan halka arz işlemleri şirketlerin kaynak bulma açısından yapılan bir faaliyettir. Bu amaçta faaliyetler farklı şekillerde gerçekleştirilse de yazımızda genel itibari ile borsada halka arz işlemlerinden bahsettik. Şirketlerin Borsa İstanbul’da işlem görmeleri için SPK’nın hükümlerine uygun nitelikte özellik taşımaları gerektiklerini bu işlemler için aracı kurumları ile irtibata geçmeleri hakkında durduk. Tüm prosedürler uygun görüldüğünde şirketler borsaya kayıt olarak, halka arz yoluyla hisselerini yatırımcılarla paylaşmaktadır. Böylece şirketlerin ortak oranı artığı gibi sermayesinde de artış yaşanmaktadır. Bu da son derece faydalıdır. Özellikle kaynakların doğru kullanımıyla payların oranından uzun vadede yüksek miktarda getiri elde edilmesi mümkündür. Bunun için hedeflerini gerçekleştirecek, ileride değer kazanacak şirketleri seçmeniz şarttır. Böylelikle hem kendinize hem de şirkete yatırım yapabilir, birikimlerinizi değerlendirebilirsiniz.

Ücretsiz eğitim fırsatından yararlanmak ve demo hesap indirmek için burayı tıklayın.

Habere Kim Ne Dedi?

0       0

Yorumları görmek için ;

Giriş yap!



Facebook'ta Paratic :

Benzer yazılar