Faiz Nedir? Kısaca Faiz Oranı Ne Demek? Nasıl Belirlenir?


92 paylaşım
  Tuğba Nur Doğan

Faiz, kısaca kar anlamına gelir. Banka ya da benzeri yerden borç karşılığı alınan paranın, kullanımına karşılık verilen ücrettir. Bu ücretin oranı, belli başlı hususlara bağlı olarak değişir. Özellikle bu hususta ekonominin durumu son derece önemlidir. Çünkü faiz oranlarının belirlenmesi konusunda ekonomiyle doğrudan ilişkili olan olaylara bakılır. Merkez bankalarının almış olduğu kararlar ve uygulamış olduğu politikalar, bu oranları belirleyici niteliktedir.

RİSK ALMADAN KAZANÇLI YATIRIMIN SIRRINI ÖĞRENMEK İÇİN TIKLAYIN.

Bankaların ve benzeri yerlerin, para getirmesi için vatandaşa ödünç olarak sunulan varlıktan alınan kazanca faiz; kazanç yüzdesine de faiz oranı adını verebiliriz. Tanımı farklı şekillerde de yapabiliriz. Örneğin; ödünç verilen paranın kira bedeli de diyebiliriz. Önemli olan faiz oranlarının ne şekilde değişeceğidir. Özellikle bu konuda finans piyasalarında yer alan yatırımcılar etkilenir. Çünkü oranların düşmesi veya yükselmesi tamamen yatırımların seyrini değiştirir. Bu yüzden ekonomik verilerin arasında yer alan ve direkt piyasaların seyrini değiştiren faiz oranları hakkında bilgi sahibi olmalısınız. Değişmelerin ne şekilde yorumlanacağını bilmelisiniz. Böylelikle yatırımlarınızı bilinçli bir şekilde yönlendirebilirsiniz. Kazandıracak enstrümanları seçerek, birikimlerinizi değerlendirebilirsiniz.

Faiz Nedir?

Faiz Nedir?Faizin tanımı, kullanılmış olduğu alana göre farklılaşmaktadır. Ekonomik açısından faiz kavramı ele alındığında, borç anlaşmasından doğan satış sonucunda elde edilen gelir anlamına gelirken; hukuki düzeyde bakıldığında tanım hukuksal boyuttadır. Aynı zamanda faiz, üretim amaçlı girdi olarak kullanılan sermayeden sağlanan kazanca karşılık gelir. Bu tanım daha çok kapitalizm sistemine uygundur. Çünkü üretim faktörleri arasında yer alan sermaye, belirli bir dönemde kullanılır. Karşılığında kullanım bedeli, faiziyle birlikte ödenir.

Faiz, ilk olarak Sümerliler tarafından MÖ 300 yıllarında kullanılmaya başlamıştır. Yani yaklaşık olarak 5000 yıllık tarihe sahiptir. Borç olarak verilen ürünler tohumlardır. Borcun karşılığında ise %20 daha fazla tohum, alacaklı tarafından geri alınmaktadır. Gördüğünüz gibi yukarıdaki tanımlara uygundur. Sadece para ile değil, üretilen mallarında getiri oranı da vardır. Buna da faiz adı verilmektedir. Elbette ki inanışlara göre faiz için farklı yorumlar da bulunulmaktadır. İslama göre faiz, haram iken; diğer dinlerde çifte standart uygulanmaktadır. Böylece ne faiz almak ne de vermek haram sayılmamaktadır.

Faiz Oranı Nedir?

Faiz Oranı Nedir?Nominal ve reel olmak üzere faiz oranı, farklı iki şekilde ifade edilir. Banka veya türevleri gibi kurumlar tarafından açıklanan oranlara, nominal faiz oranı adı verilir. Enflasyona göre düzenlenmiş, belli bir müdahalede bulunarak belirlenenlere ise reel faiz oranı denir. Nominal orandan, enflasyon oranın çıkartılmasıyla da faiz oranı bulunur. Faiz oranları, aksi belirtilmediği sürece yıllıktır. Ödünç alınan paranın miktarının yüzdesine göre vade dilimi hesaplanır.

Faiz oranlarının çeşitleri oldukça fazladır. Buna göre de ödenecek tutarlar değişir. Kredi türü, süresi, alıcının özellikleri, krediyi veren kurumun şartları vb. durumların hepsi farklılık yaratır. Bankalar arası oranlar değiştiği için tüketiciler, alternatifler arasında en uygun düşük olanları tercih eder. Bu kapsamda bankaların sunmuş olduğu ve çoğu zaman için hayat kurtarıcı olan bazı kredileri sıralamak istiyorum; konut kredisi, bireysel ihtiyaç kredisi, kobi kredisi, taşıt kredisi, ipotekli ihtiyaç kredisi, iskonto (iştira) kredisi, spot kredi ve rotatif kredidir. İhtiyaçlarınızı karşılamak adına tercih edebileceğiniz birçok seçeneği kullanabilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken husus, faiz oranlarının düşük olması gerektiğidir. Böylece ihtiyacınız karşısında, yüksek faiz oranlarının aksine düşük oranlar sayesinde daha az para ödersiniz.

Faiz Oranı Nasıl Belirlenir?

Faiz Oranı Nasıl Belirlenir?Faiz oranları, ülkelerin merkez bankaları tarafından belirlenir. Bu kapsamda birincil olarak ele alınan konu, enflasyondur. Çünkü enflasyon, direkt olarak ekonomi ile ilişkilidir. Genellikle ülkeler faiz oranlarını, % 2’lik enflasyon oranına tekabül gelecek şekilde belirler. Fakat ülkemizde enflasyon oranı yüksektir. Bu yüzden kademe kademe % 2 oranı hedeflenir. Bu kapsamda fiyat istikrarını sağlayıcı diğer unsurlara da bakılır. Bunun nedeni, mal ve para piyasalarında eş dengenin kurulabilmesidir.

Merkez bankaları biliyorsunuz ki fiyat istikrarı sağlayıcı para politikasını oluşturmak zorundadır. Bunun için bankalara borç verebileceği gibi ödünç para da alabilmektedir. Para politikalarının oluşturulması açısından, bono ya da mevduat faizleri takip edilir. Buna göre de enflasyonun durumu belirlenir. Enflasyon yüksekse ve merkez bankası faiz oranlarını indirici politikalar uygulasa bile piyasadaki faiz oranları etkilenmez. Yüksek seyrinde devam eder. Bu durumda yatırımlar ve üretim miktarında düşüşler görülürken, işsizlik oranları artar. Bu yüzden de mali yapı çöküşe geçer. Krizin meydana gelmemesi için merkez bankası, düzenleyici bir politika uygular. Enflasyonun düşmesiyle birlikte, ekonomiye duyulan güven artacağı gibi yatırımların ve üretimlerin miktarı da artar. İşsizlik oranı azalır. Böylece daralan ekonomiden, genişleyici ekonomiye geçilir.

Enflasyonun belirlenmesi için dikkate alınması gereken unsurları sıralamak gerekirse; üretim ve tüketim miktarı, ücretler, istihdam, iş gücü birim maliyeti, ekonomik veriler, kamu fiyatları, parasal göstergeler, döviz kurlarındaki değişmeler, ödemeler dengesi, finans piyasalarındaki değişmeler, kredi büyüklüğü gibi ekonomiyi etkileyen faktörler görülecektir. Bu unsurların takibi sonucunda, ülkedeki enflasyon durumu belirlenir. Ardından genişleyici politika için çalışmalar yapılarak, faiz oranları karara bağlanır. Böylelikle açıklanan oranlar, şeffaflık ve açıklık ilkesi gereğince halk ile paylaşılır. Buna bağlı olarak tüketici, kendi önlemini alır.

Faiz Oranları Neden Değişir?

Faiz Oranları Neden Değişir?Faiz oranları yukarıda bahsettiğim hususlara bağlı olarak belirlendiği gibi yine aynı faktörler neticesinde değişir. Çünkü bu faktörlerde yaşanan değişimler, dengeyi bozar. Buna göre de faiz artırıcı ya da azaltıcı para politikaları uygulanır. Böylece oranlarda değişim gözlemlenir. Elbette ki bu gözlemler, vatandaşı etkileyeceği gibi yatırımcıyı da direkt olarak etkiler. Bunun sebebi, oranların değişmesiyle finans piyasalarında işlem gören araçların değerinde de olumlu veya olumsuz hissedilir dalgalanmaların yaşanmasıdır.

Ekonomik politikalar, memurların maaşlarındaki artış ile azalış, vergi oranlarında meydana gelen yükseliş ile düşüş, tamamıyla mal ve hizmet piyasasındaki dengenin bozulmasına neden olur. Bu yüzden para piyasalarında da dalgalanmalar görülür. Bu kapsamda merkez bankası zorunlu karşılık oranlarını düşürmek durumunda kalır. Bu durumda piyasalarda parasal genişleme yaşanır. Dolayısıyla dengenin sağlanması açısından merkez bankası tarafından tekrar fiyat istikrarı politikası uygulanır.

Faiz Oranlarının Yükselmesi ve Düşmesi Sonucunda Ne Olur?

Faiz Oranlarının Yükselmesi ve Düşmesi Sonucunda Ne Olur?Faiz oranlarının yükselmesi, yatırımcıyı ve tüketici derinden etkiler. Bu yüzden de tasarruf yolu tercih edilir. Ülkeye sıcak para (yabancı sermaye) girişi fazla olur. İthalat artarken, ihracat azalır. Bu yüzden ülkemiz açısından düşünüldüğünde, uluslararası pazarda kan kaybedilir. Rekabet gücü azalır. Bu nedenle faiz oranlarının artması, ekonomik açıdan gerek vatandaş gerek de yatırımcı açısından olumsuzdur. Aksi durumda faizlerin düşmesi ile tersi etkiler görülür. Tüketim ve yatırım miktarında artışlar görülür. Ülkemizden sıcak para çıkışı fazla olur. Böylece küresel pazarda rekabet edebilir hale gelinir. İhracat artar ve ithalat azalır. Faiz ödemeleri kolaylıkla yapılır.

Sonuç olarak, faiz nedir, kısaca faiz oranı ne anlama gelir, nasıl hesaplanır, neden değişir gibi soruların cevaplarını basit bir dille ele aldım. Faiz oranlarının yükselmesi ve düşmesi sonucunda ne olur kısaca bahsettim. Ekonomi ile ilişkili olan bu konu, bilhassa yatırımcılar tarafından bilinmelidir ve takip edilmelidir. Çünkü oranların yükselmesi veya düşmesi, doğrudan para piyasalarında işlem gören araçların değerini etkiler. Bu nedenle zarar etmek istemiyorsanız ekonomik veriler arasında yer alan önemli hususları bilmelisiniz. Bunları, aracı kurumların ücretsiz eğitim hizmetleri sayesinde detaylı olarak öğrenebilirsiniz. Böylelikle başarılı yatırımcılar gibi bilinçli olarak hareket edebilirsiniz. Birikimlerinizi karlı şekillerde değerlendirebilirsiniz.

Ücretsiz eğitim almak ve 100.000 dolarlık demo hesap için tıklayın.

Habere Kim Ne Dedi?

0       0

Yorumları görmek için ;

Giriş yap!



Facebook'ta Paratic :

Benzer yazılar