Devrim’in Son Mühendisi Aramızdan Ayrıldı!


80 paylaşım
  Haber Merkezi

Türkiye’nin ilk yerli otomobil projesi olan ve tam 55 yıl önce hayata geçirilen Devrim projesinin son mühendisi olan Kemalettin Vardar bugün hayatını kaybetti. Dilerseniz bu özel günde, Vardar’ı ve Devrim projesini bir kez daha hatırlayalım;


Bundan tam 55 yıl önce 23 mühendis Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in talimatıyla, Türkiye tarihinin en önemli projelerinden biri olan ‘Devrim’ için 1961 yılında Ankara’da bir araya geldiler. Sanayileşmenin oldukça geri kaldığı ve kıtlık dönemlerinin henüz devam ettiği yıllardı. Ulaştırma Bakanlığı konuyla ilgili olarak bir yazı yayınlamıştı. Yayınlanan yazıda, ordunun cadde binek ihtiyacını karşılayacak bir otomobil tipinin geliştirilmesine ihtiyaç olduğu ve bu proje için yalnızca 1 milyon 400 bin liralık kaynak ayrılabileceği belirtilmişti. Bakanlığın gönderdiği yazıda en dikkat çeken nokta ise bu projenin tamamlanması için belirtilen zaman yalnızca 129 gündü. İmkânsız denilen 129 günlük projenin gerçekleşebileceğini kim bilebilirdi ki…

29 Ekim sabahı Devrim güneşi doğdu

Türkiye’nin genç ve idealist 23 mühendisi, Ulaştırma Bakanlığından gelen kısıtlı bütçeyle hayata geçirilecek 129 gün süreli bu inanılmaz proje için kolları sıvadılar. 16 Haziran tarihinde genç mühendisler, Eskişehir Demiryolu Fabrikalarında kullanılmayan bir binayı kendilerine atölye olarak seçmişlerdi. İdealist mühendisler ülkenin yüzde yüz yerli otomobilini üretmek adına, herkesten uzak derme çatma atölyede çalışmalarına başladılar. Dönemin şahitlerinin anlattıklarına göre, günün en az 12 saati aktif olarak çalışan mühendisler için bu mesele bir namus meselesi haline gelmişti. İkinci dünya savaşının ardından sanayileşme hız kazanmış, Avrupa’nın önde gelen ülkeleri ürettikleri yerli ürünleriyle gazetelerde boy göstermeye başlamışlardı. Zamana karşı verilen bu büyük mücadelede idealist mühendisler başarıya ulaşarak imkânsızı başarmışlardı. 29 Ekim sabahı Devrim Türkiye’ye adeta bir güneş gibi doğmuştu.

2 numaralı araç 100 metre sonra durdu!

Başarıyla üretimi tamamlanan Devrim otomobilleri Eskişehir’den Ankara’ya taşınmak üzere trenlere yüklendi. Ancak araçların benzin depoları, yükleme esnasında boşaltılmak zorunda kalmıştı. Yine dönemin şahitlerinin verdiği bilgilere göre, kıvılcımlardan ötürü güvenlik önlemi olarak böyle bir yol izlenmişti. Ancak genç mühendisler, otomobillerin manevra imkânını sağlamak adına depolarına birkaç litre benzin koymuşlardı. Türkiye’nin ilk yüzde yüz yerli otomobili Devrim için asıl tören, meclisin önünde başlayacaktı. Ancak Eskortlarla yola çıkan devrim otomobillerine benzin alınmadı ve bu şekilde meclisin önüne gidildi. Araçlara benzin alınmadığı ise tam bu esnada fark edildi. Bu durum karşısında küçük çaplı bir kriz yaşandı ve aceleyle getirilen ilk benzin yalnızca ilk araca konuldu. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, meclisin önüne geldi ve Anıtkabir’e gitmek üzere devrim arabalarından 2 numaralı araca bindi. Ancak 2 numaralı otomobile benzin konulmamıştı. Gürsel’in Anıtkabir’e gitmek üzere bindiği otomobil yaklaşık olarak 100 metre ilerlemesinin ardından, benzin olmadığı için yolda kaldı. Gürsel’den özür dilenerek 1 numaralı araca binilmesi rica edildi. Bunun üzerine Gürsel, 1 numaralı araca binerek Anıtkabir’in yolunu tuttu.

“Şarklı olduğunuz için benzin koymayı unutuyorsunuz”

Yaşanan bu trajik gelişmenin ardından Cumhurbaşkanı Gürsel, 1 numaralı otomobile binerek Anıtkabir’e gelir. Ancak Gürsel 2 numaralı araçla yolda kaldığı için bir hayli kızgındır ve orada tarihe geçecek o sözü söyler: “Garp kafasıyla iş yapıyorsunuz, ama Şarklı olduğunuz için benzin koymayı unutuyorsunuz” Gürsel’in söylediği bu söz aslında bir devrin başlamadan sonun geldiğini ifade eder. 129 gün gibi kısa bir sürede yapımı tamamlanan, Türkiye’nin yüzde yüz yerli otomobilleri o gün o sözle son bulur. Böylelikle Devrim güneşi, 29 Ekim günü doğar ve batar…

Son Devrim mühendisi Kemalettin Vardar

Dilerseniz yazımızın son bölümünde bugün aramızdan ayrılan Devrim otomobillerinin son mühendisi olan Kemalettin Vardar’ı yakından tanıyalım. 1934 yılında Edremit’te dünyaya gelen, Kemalettin Vardar’ın babası Tuğbay Ali Tevfik Vardar’ın, Atatürk ile yakından bir ilişkisi bulunmakta. Ali Tevfik Vardar’ın Atatürk ile ilişkisi Selanik’ten çocukluk arkadaşı olarak başlıyor. Mahalle arkadaşı, okul arkadaşı derken Ali Tevfik Vardar, en sonunda Atatürk ile silah arkadaşı olma şansına da erişiyor. Kemalettin Vardar, lisans eğitimini Türkiye’nin köklü okullarından olan İTÜ’de tamamladı. Makine Mühendisliği Bölümü’nden mezun olan Vardar, Devlet Demir Yolları’nda yıllarca görev yaptı. 27 yaşına geldiğinde ise Vardar, Türkiye’nin tarihine altın harflerle kazınan Devrim projesinin 23 mühendisinden biri oldu. Vardar bugün 83 yaşında, hayata gözlerini yumarken, arkasında koca bir tarih bıraktı.

Habere Kim Ne Dedi?

0       0

Yorumları görmek için ;

Giriş yap!



Facebook'ta Paratic :

Benzer yazılar